ACPI nie pozwala na Wake-on-LAN

Wake-on-LAN wymaga, by tablica ACPI zgłaszała kartę sieciową jako urządzenie zdolne do wybudzania systemu (flaga PME) — jeśli firmware tego nie udostępnia, opcja „Zezwalaj temu urządzeniu na wybudzanie komputera” jest wyszarzona mimo wsparcia karty.

Czym jest problem „ACPI nie pozwala na Wake-on-LAN”

Wake-on-LAN, często skracane do WoL, umożliwia uruchomienie albo wybudzenie komputera za pomocą specjalnie przygotowanego pakietu przesłanego przez sieć lokalną. Sygnał jest odbierany przez kartę sieciową również wtedy, gdy system operacyjny nie pracuje już w zwykłym trybie. Aby takie działanie było możliwe, nie wystarcza sama obecność odpowiedniej funkcji w karcie Ethernet. Cały łańcuch obsługi wybudzania musi zostać zaakceptowany przez płytę główną, firmware, ustawienia zasilania i sterownik urządzenia.

ACPI, czyli Advanced Configuration and Power Interface, opisuje między innymi stany zasilania komputera oraz sposób reagowania poszczególnych urządzeń na zdarzenia mogące wybudzić system. Jeżeli firmware nie zgłasza karty sieciowej jako źródła takiego zdarzenia, system operacyjny nie otrzymuje pełnej kontroli nad funkcją Wake-on-LAN. W takiej sytuacji może pojawić się wyszarzona opcja zezwalająca urządzeniu na wybudzanie komputera, brak odpowiedniej zakładki we właściwościach karty albo możliwość aktywowania WoL tylko dla części stanów uśpienia.

Nie oznacza to automatycznie, że karta sieciowa jest uszkodzona. Problem może wynikać z ograniczenia firmware, nieprawidłowej tabeli ACPI, wyłączonego mechanizmu PME, ustawień zasilania w UEFI lub BIOS-ie, a także z niezgodności pomiędzy sterownikiem i rzeczywistymi możliwościami płyty głównej. Istotne jest również rozróżnienie wybudzania ze stanu uśpienia od uruchamiania komputera po pełnym wyłączeniu. Nie każdy komputer udostępnia WoL w obu przypadkach.

Kontekst techniczny i porównanie sposobów wybudzania - ACPI nie pozwala na Wake-on-LAN

W typowym scenariuszu karta sieciowa pozostaje częściowo zasilana po przejściu komputera w stan uśpienia. Jej układ monitoruje ruch sieciowy i rozpoznaje tak zwany magic packet, czyli pakiet zawierający adres MAC właściwego interfejsu. Gdy karta otrzyma prawidłowy sygnał, przekazuje do platformy informację o zdarzeniu wybudzającym. Na tym etapie znaczenie ma obsługa PME, czyli sygnalizacji zdarzenia zarządzania energią przez urządzenie PCI Express lub inny interfejs używany przez kartę.

ACPI pełni w tym procesie rolę warstwy opisującej zależności pomiędzy stanem zasilania, płytą główną i urządzeniami. Można to porównać do uzgodnionego harmonogramu pracy: karta sieciowa może wykryć sygnał, lecz płyta główna musi jeszcze wiedzieć, że właśnie ta karta ma prawo zażądać wybudzenia. Jeżeli firmware nie przekazuje takiej informacji systemowi, Windows może prawidłowo wykrywać kartę, instalować sterownik i zapewniać łączność sieciową, ale nie pozwoli na użycie jej jako źródła wybudzenia.

Warto odróżnić kilka ustawień, które bywają mylone:

• Wake on Magic Packet określa, czy karta reaguje na specjalny pakiet WoL.
• Allow this device to wake the computer określa, czy system operacyjny może przypisać karcie prawo do wybudzania.
• Only allow a magic packet to wake the computer ogranicza wybudzanie do właściwie rozpoznanego pakietu.
• ustawienia ACPI, PME, ErP, Deep Sleep lub podobne opcje firmware wpływają na to, czy karta pozostaje zasilana i czy zdarzenie może dotrzeć do płyty głównej.

Wyłączenie ErP albo podobnego trybu oszczędzania energii czasem przywraca zasilanie interfejsu sieciowego po wyłączeniu komputera, ale nie jest to uniwersalne rozwiązanie. W jednej konstrukcji WoL może działać ze stanu uśpienia, w innej także po hibernacji, a w jeszcze innej tylko po wybranych zmianach ustawień. Należy uwzględnić instrukcję konkretnej płyty głównej, wersję firmware, typ karty oraz sposób podłączenia sieci. Karta bezprzewodowa również nie zawsze obsługuje wybudzanie w takim samym zakresie jak przewodowy interfejs Ethernet.

Typowe problemy, błędy i objawy - ACPI nie pozwala na Wake-on-LAN

Najbardziej charakterystycznym objawem jest brak możliwości zaznaczenia opcji wybudzania w Menedżerze urządzeń albo jej automatyczne odznaczanie po ponownym uruchomieniu systemu. Innym sygnałem bywa działanie WoL po uśpieniu, lecz brak reakcji po zamknięciu systemu. Może także wystąpić sytuacja odwrotna: komputer wybudza się przypadkowo po pojawieniu się dowolnego ruchu sieciowego, ponieważ włączono ogólną reakcję na aktywność zamiast ograniczyć ją do magic packet.

Do częstych przyczyn należą:

• wyłączona obsługa PME lub funkcji wybudzania przez urządzenia PCI Express w firmware;
• tryb oszczędzania energii odcinający zasilanie karty sieciowej po wyłączeniu komputera;
• sterownik, który nie udostępnia wszystkich parametrów urządzenia albo po aktualizacji zmienia ich wartości;
• nieprawidłowo odczytany adres MAC, zwłaszcza po wymianie karty lub zmianie aktywnego interfejsu;
• próba wysłania pakietu do niewłaściwej podsieci, adresu rozgłoszeniowego albo interfejsu, który nie pozostaje osiągalny w stanie uśpienia;
• funkcja szybkiego uruchamiania, hibernacja lub inny stan pośredni, w którym zasady wybudzania różnią się od zwykłego uśpienia;
• aktualizacja firmware, po której zmieniły się domyślne ustawienia zarządzania energią;
• ograniczenie zapisane w samych tabelach ACPI, którego nie da się usunąć wyłącznie zmianą ustawień systemu.

Diagnostykę warto rozpocząć od sprawdzenia, czy karta otrzymuje zasilanie po przejściu komputera w oczekiwany stan. Pomocne bywają kontrolki przy gnieździe Ethernet, informacje z polecenia powercfg, lista urządzeń mogących wybudzać system oraz podgląd właściwości sterownika. Należy porównać stan przed zmianą ustawień i po niej, a także sprawdzić, czy problem występuje ze wszystkich stanów zasilania, czy tylko z jednego. Jeżeli opcja jest wyszarzona już na poziomie systemu, samo ponowne wysłanie pakietu WoL nie rozwiąże przyczyny.

Nie powinno się pochopnie modyfikować tabel ACPI ani wymuszać nieznanych parametrów firmware. Takie działania mogą spowodować niestabilność, utratę innych funkcji zarządzania energią albo problemy z powrotem do normalnego trybu pracy. Bezpieczniejsze jest ustalenie, czy ograniczenie wynika z konfiguracji, sterownika, aktualizacji firmware, czy z konstrukcyjnej cechy płyty głównej.

W jakich sytuacjach warto poprosić o ocenę stanu sprzętu - ACPI nie pozwala na Wake-on-LAN

Zgłoszenie do serwisu jest uzasadnione, gdy karta sieciowa działa podczas normalnej pracy, lecz nie pojawia się jako urządzenie zdolne do wybudzania, ustawienia wracają do poprzedniego stanu po restarcie albo zachowanie różni się od opisu producenta płyty głównej. Warto przekazać informację, z którego stanu ma następować wybudzanie, czy używane jest połączenie przewodowe, jaka karta jest aktywna oraz czy problem rozpoczął się po aktualizacji systemu lub firmware. Takie dane ograniczają liczbę przypadkowych zmian i ułatwiają rozdzielenie problemu ACPI od kłopotów z siecią.

W Warszawskim Pogotowiu Komputerowym 24/7 można zlecić sprawdzenie konfiguracji zasilania, sterownika karty, ustawień UEFI lub BIOS-u oraz zachowania komputera w różnych stanach uśpienia. W przypadku laptopa pierwsza ocena usterki jest darmowa, co pozwala ustalić, czy przyczyną jest niedostępna funkcja firmware, błędna konfiguracja systemu, problem ze sterownikiem, czy też niesprawność sprzętowa.

Przed przekazaniem urządzenia dobrze jest zanotować dokładny objaw: brak reakcji po uśpieniu, brak reakcji po wyłączeniu, samoczynne wybudzanie albo wyszarzoną opcję w ustawieniach. Jeżeli Wake-on-LAN jest potrzebne do zdalnego dostępu, należy również określić, czy komputer ma być budzony wyłącznie w sieci lokalnej, czy z innej lokalizacji. Pozwala to ocenić dodatkowe elementy, takie jak konfiguracja routera, przekazywanie pakietów i bezpieczeństwo zdalnego dostępu, bez przypisywania całej odpowiedzialności samemu ACPI.