Polecenie attrib zmienia atrybuty pliku (ukryty, tylko do odczytu, systemowy) z poziomu wiersza poleceń.
Co oznaczają atrybuty obsługiwane przez attrib
Polecenie attrib jest narzędziem wiersza poleceń systemu Windows służącym do odczytywania i zmiany atrybutów plików oraz katalogów. Atrybut nie opisuje zawartości pliku ani jego rozszerzenia, lecz dodatkową właściwość zapisaną w systemie plików. Najczęściej używane oznaczenia to R, czyli tylko do odczytu, H, czyli ukryty, S, czyli systemowy, oraz A, czyli archiwalny. Stan atrybutów można sprawdzić, wpisując w wierszu poleceń attrib wraz ze ścieżką do pliku.
Atrybut R może ograniczyć przypadkową edycję pliku w programach, które respektują tę właściwość, ale nie jest mechanizmem kontroli uprawnień. Atrybut H powoduje ukrycie elementu w typowych ustawieniach Eksploratora plików, jednak nie szyfruje danych i nie chroni ich przed odczytem. Atrybut S wskazuje element używany przez system, natomiast A jest związany z oznaczaniem plików zmienionych i może być wykorzystywany przez niektóre programy do identyfikowania danych wymagających archiwizacji. Żaden z tych atrybutów nie zastępuje kopii zapasowej ani praw dostępu NTFS.
Składnia polecenia i bezpieczna zmiana właściwości
Podstawowa składnia polecenia ma postać attrib [+a|-a] [+r|-r] [+s|-s] [+h|-h] [ścieżka]. Znak plus włącza wskazany atrybut, a znak minus go usuwa. Przykładowo attrib +h dokument.txt ukrywa plik, a attrib -h dokument.txt usuwa jego atrybut ukrycia. Polecenia można łączyć, dlatego attrib -h -r dokument.txt jednocześnie pokazuje plik i usuwa oznaczenie tylko do odczytu. W nazwach zawierających spacje ścieżkę należy ująć w cudzysłów, na przykład attrib +r "C:\Dokumenty\Raport końcowy.docx".
Bez podania parametrów zmieniających stan polecenie służy do wyświetlenia atrybutów elementów pasujących do wskazanej ścieżki. Można używać symboli wieloznacznych, takich jak * i ?, na przykład attrib -r "C:\Dane\*.txt". Przy operacjach na wielu plikach trzeba dokładnie sprawdzić katalog roboczy i wzorzec, ponieważ polecenie może objąć większy zbiór elementów, niż zakładano. Przed masową zmianą warto najpierw uruchomić samo attrib dla tej samej ścieżki i przeanalizować wynik.
Praca z podkatalogami, katalogami i dowiązaniami
Parametr /S rozszerza działanie na pasujące pliki znajdujące się w bieżącym katalogu oraz w jego podkatalogach. Parametr /D pozwala uwzględnić także katalogi, a nie tylko pliki. Przykładowo attrib -h -s "C:\Folder\*" /S /D usuwa atrybut ukryty i systemowy z elementów objętych wzorcem, również w podkatalogach oraz na samych katalogach. Taką operację należy wykonywać tylko wtedy, gdy zakres jest świadomy, ponieważ zmiana atrybutów systemowych katalogów może utrudnić prawidłowe działanie niektórych składników Windows.
W nowszych wersjach Windows polecenie obsługuje również dodatkowe oznaczenia, między innymi I dla elementu nieindeksowanego przez usługę wyszukiwania oraz oznaczenia związane z plikami offline i stanem przypięcia. Dostępność oraz znaczenie części tych atrybutów zależy od wersji systemu Windows i używanego systemu plików, dlatego przed ich użyciem należy sprawdzić lokalną pomoc poleceniem attrib /?. Parametr /L służy do pracy na samym dowiązaniu symbolicznym, zamiast na obiekcie wskazywanym przez dowiązanie. Nie należy utożsamiać atrybutów pliku z uprawnieniami bezpieczeństwa: do analizy odmowy dostępu potrzebne są między innymi uprawnienia NTFS, właściciel obiektu i dziedziczenie zabezpieczeń.
Wykorzystanie attrib podczas naprawy laptopa i komputera
Zmiana atrybutów może pomóc, gdy użytkownik nie widzi pliku po skopiowaniu danych, nie może zapisać dokumentu oznaczonego jako tylko do odczytu albo chce zweryfikować, czy pliki na nośniku USB nie zostały masowo ukryte. Przykładowa diagnostyka może polegać na wyświetleniu atrybutów poleceniem attrib "E:\*.*" /S /D, a następnie usunięciu wyłącznie niepożądanych oznaczeń z konkretnych elementów. Sam fakt obecności atrybutu H lub S nie dowodzi infekcji; podobne właściwości mogą mieć legalne pliki systemowe. Podejrzane są dopiero szerszy zestaw objawów, nieznane pliki wykonywalne, zmienione skróty lub powtarzające się modyfikacje po restarcie.
Przed naprawą warto zapisać listę znalezionych elementów, upewnić się, że używana jest właściwa litera dysku, oraz nie usuwać atrybutów z całego dysku systemowego bez rozpoznania jego zawartości. Jeżeli plik nadal nie daje się otworzyć lub zapisać po zmianie R, przyczyna może leżeć w uprawnieniach, blokadzie przez aplikację, uszkodzeniu systemu plików albo problemie z nośnikiem. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym sprawdzaniem problemów z dostępem do plików oraz konfiguracją systemu Windows.
