Automatyzacja audytu

Automatyzacja audytu to zaplanowane procesy cyklicznie generujące i archiwizujące zapisy kontrolne działań w bazie danych.

Zakres automatyzacji audytu w bazie danych

Automatyzacja audytu polega na zaplanowanym rejestrowaniu zdarzeń zachodzących w systemie informatycznym bez konieczności ręcznego przeglądania każdej operacji. Audyt może obejmować między innymi logowania, nieudane próby uwierzytelnienia, zmianę uprawnień, uruchamianie poleceń administracyjnych, modyfikowanie struktury tabel oraz dodawanie, zmianę lub usuwanie rekordów. Zakres zapisu powinien wynikać z rzeczywistego celu kontroli. Rejestrowanie wszystkich odczytów i modyfikacji w dużej bazie może znacząco zwiększyć ilość danych, obciążenie wejścia-wyjścia oraz czas wykonywania zapytań.

Typowy mechanizm automatycznego audytu składa się z reguł wyboru zdarzeń, procesu wyzwalającego zapis, miejsca przechowywania dziennika oraz procedury archiwizacji. Reguły mogą działać na poziomie instancji, konkretnej bazy, schematu, tabeli, widoku albo konta użytkownika, zależnie od możliwości danego silnika. Ważne jest rozróżnienie między logiem technicznym używanym do odtwarzania transakcji a dziennikiem audytowym przeznaczonym do analizy tego, kto, kiedy i w jakim kontekście wykonał określoną czynność.

Harmonogram, wyzwalacze i zapis zdarzeń

Proces audytowy może działać w sposób ciągły albo cykliczny. W pierwszym wariancie zdarzenie jest zapisywane w chwili wykonania operacji, na przykład podczas logowania lub zmiany danych. W drugim wariancie zadanie uruchamiane przez harmonogram okresowo odczytuje dane kontrolne i tworzy uporządkowany raport. Do cyklicznych czynności należą także agregowanie zdarzeń, zamykanie bieżącego pliku dziennika, tworzenie kopii archiwalnej, sprawdzanie spójności zapisu oraz usuwanie danych po upływie ustalonego okresu przechowywania.

Każdy rekord audytowy powinien mieć jednoznaczny znacznik czasu oraz identyfikować źródło operacji. Przydatne pola obejmują nazwę konta, identyfikator sesji, adres klienta, nazwę aplikacji, typ wykonanej operacji, obiekt bazy i rezultat działania. W systemach wielowątkowych należy uwzględnić kolejność zdarzeń oraz różnicę między czasem rozpoczęcia i zakończenia operacji. Sam komunikat tekstowy często nie wystarcza do odtworzenia przebiegu zdarzeń, dlatego zapis powinien mieć ustaloną strukturę, na przykład kolumnową lub opartą na dokumentach, z jednoznacznymi kodami typów operacji.

Archiwizacja, integralność i kontrola jakości dziennika

Automatyczne generowanie zapisu nie gwarantuje jeszcze jego użyteczności. Dziennik powinien być przechowywany w miejscu oddzielonym od głównego obszaru danych albo przynajmniej w osobnej przestrzeni dyskowej. Ogranicza to ryzyko, że wzrost audytu zapełni pliki bazy i uniemożliwi wykonywanie zwykłych operacji. Archiwizacja może obejmować rotację plików według rozmiaru lub czasu, kompresję oraz przeniesienie zamkniętych partii do magazynu przeznaczonego wyłącznie do odczytu. Przy projektowaniu procesu trzeba określić, co dzieje się po przekroczeniu limitu miejsca: zatrzymanie operacji, pominięcie wpisu czy przejście do alternatywnego nośnika.

Kontrola jakości powinna wykrywać przerwy w numeracji zdarzeń, nieoczekiwany spadek liczby wpisów, błędy zapisu i brak uruchomienia zadania harmonogramu. Warto rejestrować również stan samego procesu audytowego, a nie tylko kontrolowane działania. Test powinien obejmować operację, która ma zostać zarejestrowana, sprawdzenie kompletności wpisu, odczyt archiwum oraz próbę odtworzenia kolejności zdarzeń. Szczególnej uwagi wymaga synchronizacja czasu na serwerze i komputerach klienckich, ponieważ niespójne zegary mogą sprawić, że prawidłowe wpisy będą wyglądały jak zdarzenia występujące w niewłaściwej kolejności.

Diagnostyka nieciągłości w automatycznym audycie

Jeżeli raport nie zawiera oczekiwanych operacji, należy najpierw sprawdzić, czy reguła audytowa obejmuje właściwy obiekt i typ zdarzenia. Następnie trzeba zweryfikować, czy zadanie jest aktywne, czy proces ma uprawnienie do zapisu oraz czy katalog lub tabela dziennika nie osiągnęły limitu. Brak wpisów może wynikać również z połączenia aplikacji z inną bazą, użycia innego konta technicznego albo wykonania operacji przez mechanizm, który omija skonfigurowaną warstwę audytu. Sam fakt, że aplikacja zgłosiła powodzenie zapisu, nie potwierdza jeszcze poprawnego utworzenia rekordu kontrolnego.

Podczas diagnostyki laptopa lub komputera PC można sprawdzić dostępność dysku, błędy systemu plików, stan usługi bazy, konfigurację harmonogramu i komunikaty procesu odpowiedzialnego za archiwizację. Należy odróżnić problem logiczny, taki jak błędny filtr zdarzeń, od problemu infrastrukturalnego, na przykład braku miejsca lub uszkodzenia nośnika. Jeżeli audyt zapisuje dane lokalnie, analiza powinna objąć także uprawnienia katalogów, blokady plików i nieudane operacje wejścia-wyjścia. Po usunięciu przyczyny trzeba ponownie wykonać kontrolowaną operację i potwierdzić, że nowy wpis trafia do właściwego dziennika oraz jest uwzględniany w archiwum.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną naprawę laptopów i komputerów PC, w tym diagnostykę usterek sprzętowych utrudniających poprawne działanie mechanizmów audytowych.