Backup

Backup to ogólne określenie kopii zapasowej danych, wykonywanej w celu ich odtworzenia po ewentualnej utracie.

Backup jako kopia danych do odtworzenia

Backup, czyli kopia zapasowa, jest dodatkowym zapisem danych przeznaczonym do ich późniejszego odtworzenia. Może obejmować dokumenty, zdjęcia, nagrania, pocztę, konfigurację programów, bazę danych aplikacji albo cały system operacyjny. Istotą backupu nie jest samo skopiowanie plików, lecz możliwość odzyskania użytecznej wersji danych po ich przypadkowym usunięciu, uszkodzeniu, zaszyfrowaniu lub utracie dostępu do podstawowego nośnika.

Kopia zapasowa różni się od zwykłego przeniesienia plików. Jeżeli dane zostaną przesunięte z jednego folderu do drugiego na tym samym dysku, awaria tego dysku może pozbawić dostępu do obu lokalizacji. Backup powinien być przechowywany niezależnie od danych źródłowych, na przykład na zewnętrznym dysku, innym komputerze albo w usłudze przechowywania danych. Nośnik kopii musi mieć wystarczającą pojemność, a sam proces powinien być kontrolowany pod kątem kompletności i możliwości odczytu.

Pełna, przyrostowa i różnicowa kopia zapasowa

Pełny backup zapisuje cały wybrany zestaw danych w jednym zadaniu. Odtworzenie jest wtedy stosunkowo proste, ponieważ potrzebna jest jedna kompletna kopia. Wadą jest większa ilość zajętego miejsca oraz dłuższy czas wykonywania, szczególnie gdy archiwizowany jest cały dysk. Pełna kopia może być obrazem nośnika zawierającym również strukturę partycji, system plików i dane niezbędne do odtworzenia środowiska.

Backup przyrostowy zapisuje dane zmienione od czasu wykonania poprzedniej kopii, niezależnie od tego, czy była ona pełna, czy przyrostowa. Zajmuje mniej miejsca i zwykle wykonuje się szybciej, ale odtworzenie wymaga kopii pełnej oraz wszystkich kolejnych kopii przyrostowych. Backup różnicowy zapisuje natomiast dane zmienione od ostatniej kopii pełnej. Każda kolejna kopia różnicowa może być większa, lecz odtworzenie wymaga zazwyczaj tylko pełnego backupu i najnowszej kopii różnicowej.

Wersje, integralność i bezpieczeństwo archiwum

Jedna kopia wykonana tylko raz nie zapewnia pełnej ochrony przed utratą danych. W praktyce istotne jest utrzymywanie kilku wersji, ponieważ uszkodzenie pliku albo niepożądana zmiana może zostać zauważona dopiero po pewnym czasie. System wersjonowania pozwala wrócić do wcześniejszego stanu dokumentu lub katalogu. Przy planowaniu harmonogramu trzeba uwzględnić częstotliwość zmian danych, dostępną pojemność oraz czas potrzebny na wykonanie i odtworzenie kopii.

Backup powinien być okresowo testowany. Sam komunikat o zakończeniu kopiowania nie dowodzi, że wszystkie pliki można poprawnie odczytać. Kontrola może obejmować porównanie rozmiarów i sum kontrolnych, sprawdzenie losowo wybranych plików oraz próbne odtworzenie danych do oddzielnej lokalizacji. W przypadku kopii obrazu dysku należy dodatkowo potwierdzić, że obraz jest rozpoznawany przez używane oprogramowanie i pozwala odtworzyć wymagane partycje.

Znaczenie ma także ochrona kopii przed zmianą lub usunięciem. Zewnętrzny dysk przeznaczony do backupu nie powinien być stale podłączony, ponieważ awaria komputera, błąd użytkownika albo złośliwe oprogramowanie może objąć również podłączone archiwum. Dostęp do kopii może być chroniony hasłem, a pliki mogą być szyfrowane przed zapisaniem na nośniku. Hasło lub klucz szyfrujący trzeba przechowywać w sposób umożliwiający późniejsze odtworzenie danych.

Odtwarzanie backupu na laptopie lub komputerze PC

Procedura odzyskiwania zależy od rodzaju kopii. Pojedyncze pliki można przywrócić do wybranego folderu, natomiast obraz systemu służy do odtworzenia większego zakresu danych, czasem razem z systemem operacyjnym i układem partycji. Przed rozpoczęciem przywracania należy ustalić, czy celem jest odzyskanie kilku plików, całego profilu użytkownika, konkretnej wersji danych czy uruchomienie komputera po awarii nośnika. Nieprawidłowo wybrana opcja przywracania może nadpisać nowsze dane.

Podczas diagnostyki problemu z backupem sprawdza się stan nośnika źródłowego i nośnika kopii, dostępne miejsce, system plików, uprawnienia do katalogów oraz komunikaty programu wykonującego archiwizację. Warto również zweryfikować datę ostatniej poprawnej kopii, zakres objętych nią folderów i to, czy zadanie nie kończyło się częściowym błędem. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z dostępem do danych oraz przygotowaniem sprzętu do bezpiecznego odtworzenia kopii zapasowej.