BOOT_DEVICE_NOT_FOUND

BOOT_DEVICE_NOT_FOUND to błąd zatrzymania systemu wskazujący na całkowity brak wykrycia dysku rozruchowego — wymaga sprawdzenia połączenia fizycznego dysku oraz jego kondycji.

BOOT_DEVICE_NOT_FOUND – co oznacza ten komunikat

BOOT_DEVICE_NOT_FOUND jest sygnałem, że podczas uruchamiania komputera nie udało się wskazać nośnika zawierającego system operacyjny albo nie można było odczytać zapisanych na nim danych startowych. Komputer może zatrzymać się na czarnym ekranie, wyświetlić komunikat diagnostyczny lub przejść do ustawień firmware zamiast uruchomić Windows. Sam komunikat nie przesądza jeszcze, czy doszło do uszkodzenia dysku. Przyczyną może być zarówno luźne połączenie, nieprawidłowa kolejność urządzeń startowych, zmiana trybu kontrolera, jak i problem z partycją rozruchową lub fizyczną kondycją nośnika.

W praktyce należy rozróżnić sytuację, w której dysk jest całkowicie niewidoczny dla płyty głównej, od przypadku, gdy dysk jest wykrywany, ale nie zawiera poprawnych danych potrzebnych do rozpoczęcia ładowania systemu. Pierwszy wariant częściej wskazuje na problem sprzętowy, zasilanie, przewód, gniazdo albo awarię samego nośnika. Drugi może wynikać z uszkodzenia sektora rozruchowego, tablicy partycji, plików systemowych lub wpisów konfiguracji uruchamiania.

Nie powinno się utożsamiać tego błędu wyłącznie z utratą danych. Do chwili przeprowadzenia kontroli nie można jednak zakładać, że pliki są bezpieczne. Każda kolejna próba uruchamiania, instalowania systemu lub formatowania partycji może utrudnić późniejsze odzyskanie informacji. Szczególnej ostrożności wymaga sytuacja, gdy wcześniej pojawiały się zawieszanie komputera, spowolnienia, nietypowe dźwięki dysku, samoczynne restarty albo znikanie plików.

Jak system rozpoznaje dysk rozruchowy

Proces uruchamiania przebiega etapami. Po włączeniu komputera firmware płyty głównej wykonuje podstawową inicjalizację podzespołów i sprawdza dostępne urządzenia. Następnie wybierane jest urządzenie startowe zgodnie z zapisanymi ustawieniami. Z niego powinien zostać odczytany odpowiedni kod rozruchowy, a później pliki pozwalające przekazać kontrolę systemowi operacyjnemu. Komunikat BOOT_DEVICE_NOT_FOUND pojawia się wtedy, gdy jeden z tych etapów nie może zostać zakończony.

Znaczenie ma sposób uruchamiania używany przez dany komputer. Starsze instalacje mogą korzystać z układu partycji MBR i trybu zgodności BIOS, natomiast nowsze konfiguracje zazwyczaj używają GPT oraz UEFI. Po zmianie ustawień firmware, aktualizacji oprogramowania płyty głównej albo przywróceniu wartości domyślnych może dojść do sytuacji, w której dysk pozostaje sprawny, ale system próbuje uruchomić go w nieodpowiednim trybie. Podobny efekt może wystąpić po zmianie ustawień kontrolera pamięci masowej.

W komputerach z dyskiem SATA kontrola obejmuje między innymi przewód danych, przewód zasilający, gniazdo na płycie głównej oraz sposób wykrywania urządzenia w firmware. W przypadku nośnika M.2 sprawdza się prawidłowe osadzenie modułu, kompatybilność gniazda i brak problemów z jego komunikacją. Nie każde gniazdo M.2 obsługuje identyczny typ nośnika, dlatego sam fakt fizycznego dopasowania modułu nie zawsze oznacza pełną zgodność.

Warto odróżnić problem z uruchomieniem systemu od problemu z samym dyskiem. Jeżeli nośnik jest widoczny w ustawieniach firmware, można przejść do analizy partycji i środowiska rozruchowego. Jeżeli nie jest widoczny wcale, naprawa plików startowych prawdopodobnie nie rozwiąże przyczyny. W takim przypadku najpierw potrzebne jest sprawdzenie połączeń, gniazda, zasilania i stanu urządzenia, a dopiero później podejmowanie decyzji dotyczących naprawy systemu lub wymiany podzespołu.

Najczęstsze przyczyny i objawy towarzyszące - BOOT_DEVICE_NOT_FOUND

Jedną z prostszych przyczyn jest zmieniona kolejność bootowania. Po podłączeniu dodatkowego nośnika, użyciu pamięci USB albo przywróceniu ustawień firmware komputer może próbować uruchamiać się z urządzenia, na którym nie ma systemu. Wtedy dysk z właściwą instalacją nadal może być sprawny, lecz nie zostaje wybrany jako pierwszy. Podobny komunikat może pojawić się po odłączeniu zewnętrznego nośnika, jeżeli wcześniejsze ustawienia zostały przypadkowo zmodyfikowane.

Częstym źródłem problemu są również niepewne połączenia. W komputerze stacjonarnym przewód danych może zostać poluzowany podczas czyszczenia obudowy lub wymiany innego elementu. W laptopie nośnik może nie przylegać prawidłowo do złącza po wcześniejszym serwisie albo rozbudowie. W przypadku nośników M.2 znaczenie ma także właściwe przykręcenie modułu i jego stabilne osadzenie. Objawem bywa okresowe pojawianie się dysku w ustawieniach, a następnie jego znikanie po ponownym uruchomieniu.

Do poważniejszych przyczyn należą uszkodzenia logiczne. Nieprawidłowe zamknięcie systemu, awaria zasilania, błędna aktualizacja, złośliwe oprogramowanie lub ingerencja w partycje mogą naruszyć strukturę potrzebną do startu. W niektórych przypadkach sam system jest obecny na dysku, lecz brakuje wpisów rozruchowych albo są one niezgodne z aktualnym trybem UEFI. Możliwe jest wtedy przywrócenie środowiska startowego, ale przed wykonaniem zmian należy ocenić, czy na dysku znajdują się ważne dane.

Niepokojące są oznaki uszkodzenia fizycznego. Należą do nich narastające spowolnienia, błędy odczytu i zapisu, częste zawieszanie, problemy z kopiowaniem plików, komunikaty o konieczności naprawy dysku oraz całkowity brak wykrywania nośnika. Jeżeli wcześniej występowały takie symptomy, nie powinno się wielokrotnie uruchamiać narzędzi naprawczych ani zapisywać nowych danych na tym samym dysku. W pierwszej kolejności należy zabezpieczyć możliwość odczytu i ustalić, czy potrzebne będzie klonowanie lub odzyskiwanie danych.

Podobny komunikat może zostać wywołany przez nieudaną wymianę dysku, przeniesienie instalacji na inny nośnik, przywrócenie obrazu systemu albo zmianę płyty głównej. W takich sytuacjach system może wymagać ponownego wskazania właściwego urządzenia lub odbudowania konfiguracji startowej. Nie należy jednak bez sprawdzenia usuwać partycji, inicjalizować dysku ani rozpoczynać instalacji od nowa, ponieważ takie działania mogą nadpisać informacje potrzebne do diagnozy.

Kiedy zgłosić BOOT_DEVICE_NOT_FOUND do serwisu

Zgłoszenie do serwisu jest uzasadnione, gdy dysk nie pojawia się w ustawieniach firmware, błąd powtarza się po każdym uruchomieniu, komputer wcześniej wykazywał objawy niestabilnej pracy albo na nośniku znajdują się ważne dokumenty. Warto skorzystać z pomocy również wtedy, gdy nie ma pewności, czy przyczyną jest awaria sprzętu, czy jedynie nieprawidłowa konfiguracja. Samodzielne zmiany w partycjach i środowisku rozruchowym mogą pogłębić problem, szczególnie gdy nośnik jest już niestabilny.

W Warszawie takie przypadki można przekazać do Warszawskiego Pogotowia Komputerowego 24/7, gdzie pierwszym etapem jest uporządkowanie objawów i sprawdzenie, czy komputer widzi nośnik oraz czy możliwy jest bezpieczny odczyt danych. W przypadku laptopa dostępna jest darmowa diagnoza LAPTOPA, co pozwala rozpocząć ocenę problemu bez pochopnej wymiany części. Zakres dalszych prac powinien zostać ustalony dopiero po rozróżnieniu awarii dysku, problemu z połączeniem, błędów konfiguracji i uszkodzeń systemu.

Podczas diagnostyki sprawdza się między innymi obecność nośnika w firmware, stan połączeń, zgodność trybu uruchamiania, kolejność urządzeń startowych, strukturę partycji oraz możliwość odczytu danych. Jeżeli dysk działa niestabilnie, priorytetem jest ograniczenie liczby operacji zapisu i przygotowanie kopii roboczej lub obrazu nośnika. Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy wystarczy odbudowa plików startowych, korekta ustawień, naprawa instalacji, wymiana dysku czy procedura odzyskiwania danych.

Przed przekazaniem komputera warto zanotować, kiedy pojawił się błąd, czy wcześniej była wykonywana aktualizacja lub rozbudowa, czy urządzenie było przenoszone oraz czy występowały nietypowe dźwięki i zawieszanie. Przydatna jest także informacja, czy komunikat pojawia się po każdym włączeniu, czy tylko sporadycznie. Takie dane ułatwiają zawężenie przyczyny i pomagają dobrać sposób postępowania, który ogranicza ryzyko utraty plików.