brak systemu zarządzania tożsamością

Brak systemu zarządzania tożsamością to luka bezpieczeństwa utrudniająca scentralizowaną kontrolę nad kontami użytkowników.

Na czym polega brak systemu zarządzania tożsamością

Brak systemu zarządzania tożsamością oznacza sytuację, w której konta użytkowników, ich dane uwierzytelniające oraz uprawnienia są tworzone i kontrolowane niezależnie w poszczególnych komputerach, aplikacjach albo usługach. Nie ma wtedy centralnego źródła informacji odpowiadającego na pytania: kto jest użytkownikiem, do jakich zasobów ma dostęp, kiedy dostęp powinien zostać ograniczony oraz czy konto nadal jest potrzebne. Każda aplikacja może przechowywać własną nazwę użytkownika i hasło, a administrator musi powtarzać te same czynności w wielu miejscach.

Taki stan nie musi oznaczać pojedynczego błędu systemu operacyjnego. Jest to przede wszystkim brak spójnego modelu zarządzania cyklem życia tożsamości. Przyjęcie nowej osoby, zmiana stanowiska, utrata uprawnień albo zakończenie współpracy nie są obsługiwane według jednej procedury technicznej. W efekcie konto może pozostać aktywne w jednej aplikacji, mimo że zostało usunięte w innej, a uprawnienia mogą nie odpowiadać aktualnym obowiązkom użytkownika.

Skutki rozproszonych kont i uprawnień

Najbardziej widocznym skutkiem jest utrata kontroli nad dostępem. Jeżeli każda usługa ma oddzielną bazę kont, łatwo pominąć jedno z nich podczas zmiany hasła lub wycofywania dostępu. Problem pogłębia się, gdy kilka osób korzysta ze wspólnego konta. W takim przypadku nie da się wiarygodnie przypisać operacji do konkretnej osoby, a zmiana hasła wymaga przekazania nowego sekretu wszystkim użytkownikom, którzy nadal mają korzystać z usługi.

Brak centralnego zarządzania sprzyja również nadmiernym uprawnieniom. Użytkownik może zachować dostęp do katalogów, aplikacji lub paneli administracyjnych, które były potrzebne tylko czasowo. Trudniej wykryć konta nieaktywne, duplikaty tożsamości i różnice między uprawnieniami zapisanymi w różnych systemach. Rejestrowanie zdarzeń także staje się mniej użyteczne, ponieważ logi poszczególnych aplikacji mogą stosować inne identyfikatory, nazwy kont i formaty informacji o uwierzytelnieniu.

Jak wygląda kontrola tożsamości w uporządkowanym środowisku

System zarządzania tożsamością zwykle rozdziela kilka funkcji: uwierzytelnianie potwierdza, kim jest użytkownik, autoryzacja określa, co wolno mu wykonać, a administracja tożsamościami obsługuje tworzenie, modyfikowanie, blokowanie i usuwanie kont. Centralny katalog może przechowywać identyfikatory użytkowników, przynależność do grup oraz podstawowe atrybuty wykorzystywane przez aplikacje. Sam katalog nie zastępuje jednak kontroli uprawnień: każda usługa musi poprawnie interpretować przekazane informacje i stosować zasadę najmniejszych uprawnień.

Do wymiany informacji między systemami stosuje się określone protokoły i standardy. LDAP służy do komunikacji z usługami katalogowymi, Kerberos umożliwia uwierzytelnianie oparte na biletach w środowiskach, które go obsługują, a SAML 2.0 pozwala przekazywać potwierdzenie tożsamości między dostawcą tożsamości a aplikacją. W aplikacjach internetowych często wykorzystuje się OpenID Connect do uwierzytelniania użytkownika, natomiast OAuth 2.0 służy do delegowania ograniczonego dostępu do zasobów. Są to różne mechanizmy i nie powinny być traktowane jako zamienne pojęcia.

Rozpoznanie problemu i przywracanie kontroli dostępu

Analizę należy rozpocząć od ustalenia, gdzie przechowywane są konta oraz które urządzenia i programy wykonują samodzielne uwierzytelnianie. Trzeba porównać listy użytkowników, grup i uprawnień, sprawdzić konta współdzielone oraz ustalić, czy istnieją konta techniczne używane przez zadania automatyczne. Ważne jest także przejrzenie logów logowania, zmian uprawnień i nieudanych prób uwierzytelnienia. Samo wykrycie aktywnego konta nie wystarcza do oceny ryzyka, ponieważ znaczenie ma również zakres jego uprawnień i możliwość użycia go poza głównym stanowiskiem pracy.

Usuwanie problemu powinno obejmować uporządkowanie nazw kont, przypisanie indywidualnych tożsamości, wycofanie zbędnych uprawnień oraz przygotowanie procedur dla zakładania, modyfikowania i blokowania dostępu. W zależności od środowiska można następnie zintegrować aplikacje z jednym katalogiem lub dostawcą tożsamości, wdrożyć uwierzytelnianie wieloskładnikowe i ujednolicić rejestrowanie zdarzeń. Każda zmiana wymaga sprawdzenia, czy użytkownik zachował dostęp wyłącznie do zasobów niezbędnych do wykonywania swoich zadań oraz czy konto awaryjne i konta usługowe są odpowiednio kontrolowane.