Cień

Cień to efekt graficzny stosowany do elementów dokumentu, nadający im wrażenie głębi i wizualnego wyróżnienia.

Cień jako efekt kompozycji obrazu

Cień w grafice komputerowej jest wizualnym efektem tworzonym przez przekształcenie kształtu, tekstu albo innego obiektu i umieszczenie jego kopii pod elementem głównym. Kopia może zostać przesunięta względem oryginału, przyciemniona oraz rozmyta. Dzięki temu obiekt nie wygląda jak płaski znak na jednolitym tle, lecz otrzymuje wyraźniejszą granicę i pozorne oddalenie od powierzchni. W dokumencie cień nie musi oznaczać fizycznego odwzorowania światła. Często jest świadomie użytym zabiegiem projektowym, którego zadaniem jest poprawa hierarchii wizualnej, rozdzielenie nakładających się elementów albo wskazanie, że dany obiekt znajduje się nad tłem.

Efekt może być generowany w czasie wyświetlania przez silnik renderujący aplikacji lub zapisany bezpośrednio w obrazie rastrowym. W pierwszym przypadku program przechowuje parametry cienia, takie jak przesunięcie, kolor, krycie i stopień rozmycia. Pozwala to później zmienić wygląd bez ponownego rysowania podstawowego obiektu. W obrazie rastrowym cień jest natomiast częścią pikseli. Po zapisaniu do formatu, który nie przechowuje warstw ani parametrów efektu, jego niezależna edycja może być niemożliwa albo wymagać pracochłonnego odtwarzania.

Parametry decydujące o wyglądzie cienia

Najważniejszym parametrem jest przesunięcie względem obiektu źródłowego. Przesunięcie poziome i pionowe określa kierunek, w którym cień ma się pojawić. Jeżeli kopia kształtu zostanie przesunięta w dół i w prawo, odbiorca może odczytać światło jako padające z lewej strony i z góry. Małe przesunięcie daje efekt lekkiego odseparowania elementu od tła, natomiast duże może sprawić, że cień będzie wyglądał jak niezależny obiekt. W niektórych programach stosuje się także parametr odległości, który wpływa zarówno na przesunięcie, jak i na rozproszenie efektu.

Kolor cienia nie musi być czarny. W praktyce często używa się ciemnej szarości z częściową przezroczystością, ponieważ pełna czerń może tworzyć zbyt ostrą i ciężką plamę. Krycie określa, w jakim stopniu kolor cienia zasłania tło. Rozmycie wygładza krawędzie kopii obiektu i tworzy przejście między cieniem a tłem. Przy małym rozmyciu granica pozostaje wyraźna, a przy dużym cień staje się miękką poświatą. Warto odróżnić rozmycie od rozszerzenia cienia: rozmycie zmienia przejście tonalne, a rozszerzenie zwiększa obszar, z którego efekt jest wyliczany.

Cień w dokumentach, interfejsach i kodzie strony

W edytorach dokumentów cień może zostać przypisany do pola tekstowego, obrazu, kształtu lub całego obiektu rysunkowego. Program zwykle udostępnia gotowe warianty oraz ustawienia ręczne. Przy sprawdzaniu dokumentu trzeba ustalić, czy efekt należy do obiektu, do jego obramowania, czy do grupy elementów. Ma to znaczenie podczas kopiowania, eksportu i konwersji do PDF. Nie każda aplikacja interpretuje parametry efektu identycznie, dlatego cień utworzony w jednym programie może po otwarciu w innym mieć inne przesunięcie, krawędź albo krycie.

W interfejsach internetowych cień elementu może być definiowany za pomocą właściwości CSS box-shadow dla prostokątnego obszaru elementu albo filter: drop-shadow() dla kształtu wynikającego z przezroczystości obrazu. box-shadow odnosi się do pudełka elementu, więc cień obrazu z pustymi, przezroczystymi fragmentami może obejmować cały prostokąt. drop-shadow() może natomiast uwzględniać widoczny kształt obiektu. W grafice SVG podobny efekt uzyskuje się między innymi przez filtr z elementem feDropShadow albo przez połączenie przesunięcia, rozmycia i kompozycji kilku prymitywów filtrów.

Kontrola efektu podczas pracy serwisowej

Nieprawidłowy cień może być skutkiem ustawień samego dokumentu, błędnej interpretacji formatu albo problemu z renderowaniem grafiki przez aplikację. Przy analizie warto porównać ten sam plik w aplikacji źródłowej, w podglądzie systemowym oraz po eksporcie do PDF. Jeżeli cień znika tylko w jednym programie, bardziej prawdopodobna jest różnica obsługi efektów niż uszkodzenie obrazu. Gdy problem występuje w wielu aplikacjach, należy sprawdzić sterownik grafiki, skalowanie interfejsu, akcelerację sprzętową oraz aktualność używanego oprogramowania. Pomocne jest także utworzenie prostego nowego dokumentu i sprawdzenie, czy ten sam efekt działa na świeżym obiekcie.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, a w ramach diagnostyki można ustalić, czy problemy z wyświetlaniem cieni wynikają z aplikacji, ustawień grafiki czy działania systemu. Przy zgłoszeniu warto przekazać informację, w jakim programie powstaje dokument, jaki format ma plik oraz czy nieprawidłowy wygląd pojawia się na ekranie, w wydruku, czy dopiero po konwersji. Takie rozróżnienie ułatwia odtworzenie problemu i ogranicza ryzyko modyfikowania prawidłowego dokumentu w celu usunięcia usterki, która występuje wyłącznie w konkretnym mechanizmie podglądu.