DHCP działa tylko przez IPv4

DHCP działa tylko przez IPv4 dotyczy sieci, w których serwer DHCPv6 nie jest skonfigurowany — adresy IPv6 (jeśli występują) muszą być wtedy przydzielane przez SLAAC zamiast DHCP.

DHCP działa tylko przez IPv4 – co oznacza to określenie

Określenie „DHCP działa tylko przez IPv4” opisuje sytuację, w której automatyczne przydzielanie parametrów sieciowych obejmuje wyłącznie protokół IPv4. Urządzenie może więc otrzymać adres w rodzaju 192.168.x.x lub 10.x.x.x, a także właściwą maskę, bramę domyślną i adresy DNS, lecz nie uzyska analogicznych ustawień IPv6 z wykorzystaniem DHCPv6. Nie oznacza to jeszcze, że IPv6 jest całkowicie wyłączone. Jeżeli w danej sieci działa rozgłaszanie komunikatów Router Advertisement, komputer lub telefon może samodzielnie utworzyć adres IPv6 za pomocą mechanizmu SLAAC.

W IPv4 klient zwykle wysyła żądanie DHCP po uruchomieniu interfejsu sieciowego, a następnie oczekuje odpowiedzi zawierającej konfigurację potrzebną do komunikacji poza lokalną podsiecią. W IPv6 sposób organizacji tej konfiguracji został rozdzielony. Informacja o prefiksie i bramie może być przekazana przez Router Advertisement, natomiast adres może powstać automatycznie bez udziału DHCPv6. Z tego powodu brak DHCPv6 nie musi być błędem, jeśli sieć została zaprojektowana z wykorzystaniem SLAAC.

Warto odróżnić trzy niezależne elementy: obecność protokołu IPv6 na karcie sieciowej, otrzymanie adresu IPv6 oraz uzyskanie dodatkowych parametrów, takich jak adresy DNS, przez DHCPv6. Komputer może mieć aktywne IPv6, korzystać z adresu utworzonego na podstawie ogłoszenia routera i jednocześnie nie wykazywać żadnej dzierżawy DHCPv6. Dopiero porównanie ustawień urządzenia z założeniami danej sieci pozwala rozstrzygnąć, czy jest to prawidłowe działanie, czy brak wymaganej konfiguracji.

Różnice między DHCPv4, DHCPv6 i SLAAC

DHCPv4 pełni w wielu sieciach rolę głównego mechanizmu konfiguracji klientów. Oprócz samego adresu IPv4 może przekazywać maskę podsieci, bramę domyślną, serwery DNS, nazwę domeny oraz inne opcje zależne od środowiska. W IPv6 podobny zestaw funkcji może zostać podzielony pomiędzy DHCPv6 i komunikaty Router Advertisement. Router informuje między innymi o prefiksie, czasie ważności konfiguracji oraz sposobie, w jaki urządzenia powinny utworzyć własny adres.

SLAAC jest mechanizmem, w którym host wykorzystuje prefiks ogłoszony przez router i tworzy adres IPv6 lokalnie. W zależności od ustawień prywatności może użyć identyfikatora wynikającego z adresu interfejsu albo tymczasowego identyfikatora zmienianego w czasie. Takie rozwiązanie ogranicza potrzebę centralnego przydzielania adresów, ale nie zawsze przekazuje wszystkie informacje oczekiwane przez administratora. Przykładowo, wskazanie serwerów DNS może być realizowane przez Router Advertisement albo przez DHCPv6, zależnie od przyjętego modelu.

W praktyce spotyka się kilka wariantów działania IPv6. Router może wymagać wyłącznie SLAAC, może wskazywać SLAAC jako sposób tworzenia adresu i jednocześnie uruchamiać DHCPv6 dla dodatkowych danych, albo może oczekiwać uzyskania adresu przez DHCPv6. Znaczenie tych wariantów zależy od flag zawartych w komunikatach Router Advertisement. Sam fakt, że polecenie sprawdzające dzierżawy DHCPv6 nie pokazuje wpisów, nie przesądza zatem o awarii połączenia.

Porównanie IPv4 i IPv6 powinno uwzględniać także sposób wykrywania bramy. W IPv4 informacja o bramie jest często przekazywana w odpowiedzi DHCP, natomiast w IPv6 trasa domyślna jest zasadniczo poznawana dzięki Router Advertisement. Jeżeli ogłoszenia są filtrowane, wyłączone albo docierają tylko do części urządzeń, IPv6 może pozostawać aktywne, ale komunikacja poza lokalnym segmentem będzie niesprawna. Taki objaw nie musi wynikać z braku DHCPv6.

Typowe problemy i błędy konfiguracyjne - DHCP działa tylko przez IPv4

Jednym z częstych problemów jest oczekiwanie, że IPv6 będzie działać dokładnie tak samo jak IPv4. Włączenie opcji DHCP w panelu routera nie zawsze uruchamia pełną obsługę DHCPv6, a ustawienie trybu „auto” może pozostawić wybór sposobu konfiguracji urządzeniu brzegowemu. Należy sprawdzić, czy rozgłaszane są komunikaty Router Advertisement, jaki prefiks jest ogłaszany oraz czy reguły zapory przepuszczają wymagane komunikaty ICMPv6. Ich blokowanie może zakłócić wykrywanie routera i ustalanie parametrów sieci.

Inny błąd polega na ręcznym wpisaniu adresu IPv6 bez odpowiedniej trasy domyślnej lub bez prawidłowego prefiksu. Taka konfiguracja może sprawiać wrażenie częściowo działającej: urządzenie widzi inne hosty w tej samej sieci, ale nie otwiera stron dostępnych przez IPv6. Podobny efekt występuje wtedy, gdy adres DNS jest dostępny wyłącznie przez IPv4 albo gdy aplikacja preferuje IPv6, mimo że połączenie IPv6 nie ma drogi do internetu.

Problemy mogą być również powodowane przez niezgodność ustawień routera i punktu dostępowego, błędne przekazywanie komunikatów pomiędzy segmentami, filtrację na przełączniku lub niepełną obsługę IPv6 w oprogramowaniu urządzenia. W sieciach z kilkoma poziomami routingu trzeba dodatkowo ustalić, gdzie kończy się domena rozgłaszania. Router Advertisement nie powinien być przypadkowo przekazywany przez obce segmenty, ponieważ może to prowadzić do nadania klientom niepasujących prefiksów i tras.

Diagnostyka powinna obejmować sprawdzenie adresów przypisanych do interfejsu, trasy domyślnej IPv6, źródła konfiguracji DNS oraz dostępności kolejnych punktów pośrednich. W systemach Windows pomocne bywają polecenia ipconfig /all, netsh interface ipv6 show route i ping -6. W systemach Linux można użyć ip -6 address, ip -6 route oraz narzędzi sprawdzających nasłuch i odbiór komunikatów. Wyniki trzeba interpretować w odniesieniu do topologii, ponieważ sam lokalny adres IPv6 nie potwierdza prawidłowego dostępu do internetu.

Nie należy też automatycznie uznawać wyłączenia DHCPv6 za usterkę. Jeżeli administrator świadomie wybrał SLAAC, brak dzierżawy DHCPv6 jest spodziewany. Usterką staje się dopiero wtedy, gdy dokumentacja sieci wymaga DHCPv6, a urządzenia nie otrzymują adresów lub dodatkowych parametrów, albo gdy przez brak właściwych ogłoszeń nie powstaje użyteczna trasa IPv6.

Kiedy najlepiej skorzystać z pomocy serwisu - DHCP działa tylko przez IPv4

Do serwisu warto zgłosić się wtedy, gdy urządzenie otrzymuje poprawną konfigurację IPv4, lecz po włączeniu IPv6 część stron ładuje się wolno, niektóre usługi są niedostępne albo połączenie znika po ponownym uruchomieniu routera. Wskazaniem do sprawdzenia jest również sytuacja, w której różne komputery w tej samej sieci otrzymują odmienne adresy IPv6, tylko jeden system nie widzi bramy albo narzędzia diagnostyczne pokazują adres bez trasy domyślnej.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe 24/7 zajmuje się oceną konfiguracji laptopów i komputerów PC, gdy kłopot z IPv6 może wynikać zarówno z ustawień systemu, jak i z komunikacji urządzenia z domową siecią. Przed zmianą parametrów warto zachować aktualną konfigurację, zanotować adresację IPv4 i IPv6 oraz sprawdzić, czy problem występuje na jednym urządzeniu, czy na wszystkich klientach.

Podczas zgłoszenia przydatne są informacje o modelu routera, rodzaju połączenia z operatorem, systemie operacyjnym, sposobie uzyskiwania adresu oraz dokładnych objawach. Należy wskazać, czy niedostępne są wszystkie witryny, tylko usługi korzystające z IPv6, czy również zasoby lokalne. Pozwala to odróżnić brak DHCPv6 od problemu z DNS, filtrowaniem ICMPv6, trasą domyślną albo samym interfejsem sieciowym.

Jeżeli połączenie przestało działać po zmianie ustawień routera, aktualizacji systemu lub wymianie karty sieciowej, samodzielne przełączanie wielu trybów jednocześnie może utrudnić znalezienie przyczyny. Bezpieczniej jest ustalić najpierw, czy sieć ma korzystać z SLAAC, DHCPv6, czy z obu mechanizmów, a następnie porównać tę informację z tym, co faktycznie otrzymuje komputer. W ten sposób można uniknąć wyłączenia IPv6 w sytuacji, w której wystarczyłaby korekta ogłoszeń routera, zapory albo ustawień DNS.