Polecenie driverquery wyświetla listę zainstalowanych sterowników wraz z ich wersjami i datami z poziomu wiersza poleceń.
Driverquery w środowisku Windows
driverquery to wbudowane polecenie systemu Windows uruchamiane z poziomu wiersza poleceń. Jego zadaniem jest odczytanie informacji o sterownikach zarejestrowanych w systemie i przedstawienie ich w formie tekstowej. Sterownik jest składnikiem oprogramowania pośredniczącym między systemem operacyjnym a urządzeniem, na przykład kartą sieciową, kontrolerem dysku, układem dźwiękowym, touchpadem albo kartą graficzną. Wynik polecenia może pomóc ustalić, jakie moduły sterowników są obecne, jak system je identyfikuje i z jakimi plikami są powiązane.
Podstawowe użycie polega na wpisaniu driverquery w wierszu poleceń. Domyślny wynik jest tabelą zawierającą między innymi nazwę modułu sterownika, nazwę wyświetlaną, typ sterownika oraz datę połączenia z modułem. W zależności od wersji Windows i dostępnych informacji część pól może być pusta albo przedstawiona w sposób mniej szczegółowy. Samo pojawienie się sterownika na liście nie oznacza, że urządzenie działa poprawnie, ponieważ polecenie opisuje zarejestrowane składniki, a nie wykonuje pełnego testu sprzętu.
Jak czytać kolumny wyniku
Pole Module Name wskazuje nazwę modułu sterownika, często odpowiadającą nazwie pliku wykonywanego w trybie jądra, na przykład plikowi z rozszerzeniem .sys. Display Name jest nazwą bardziej opisową, a Driver Type określa kategorię sterownika. Kolumna Link Date może zawierać datę powiązaną z modułem, lecz nie należy automatycznie traktować jej jako daty instalacji sterownika ani jako dokładnej daty wydania pakietu producenta. W praktyce data pliku i data udostępnienia sterownika przez producenta mogą się różnić.
Do dokładniejszego odczytu służy przełącznik /V, czyli tryb szczegółowy. Może on wyświetlić dodatkowe właściwości, takie jak stan, status, typ uruchamiania, ścieżka pliku, nazwa usługi sterownika, grupa kolejności ładowania lub informacje o wersji, jeżeli system udostępnia je dla danego składnika. Przydatne jest również /SI, które pokazuje informacje o podpisie cyfrowym sterowników. Brak oczekiwanego wpisu w szczegółowym widoku nie musi jednak oznaczać uszkodzenia: zakres informacji zależy od rodzaju sterownika, wersji systemu i sposobu jego zarejestrowania.
Filtrowanie i zapis listy sterowników
Wynik można ograniczyć za pomocą przełącznika /FI. Przykładowo polecenie driverquery /FI "STATUS eq Running" filtruje wpisy według statusu wskazanego przez system. Dostępne warunki zależą od pola, które jest filtrowane, dlatego przed interpretacją trzeba sprawdzić dokładny opis składni polecenia w bieżącej wersji Windows, używając driverquery /?. Taki filtr jest przydatny, gdy zwykła lista jest długa i potrzebne są tylko sterowniki aktywne albo wpisy odpowiadające określonemu typowi.
Przełącznik /FO określa format wyjściowy. Wartość TABLE tworzy tabelę, LIST przedstawia właściwości w osobnych wierszach, a CSV pozwala zapisać dane w formacie łatwiejszym do dalszej obróbki. Przy eksporcie można użyć na przykład polecenia driverquery /FO CSV /NH > sterowniki.csv. Parametr /NH pomija nagłówki kolumn, natomiast operator > przekierowuje wynik do pliku. Nazwa pliku nie jest tworzona przez samo polecenie w specjalnym raporcie diagnostycznym; jest to zwykłe przekierowanie tekstu obsługiwane przez powłokę.
Driverquery obsługuje także odpytywanie komputera zdalnego za pomocą przełącznika /S, a opcjonalnie danych uwierzytelniających określanych przez /U i /P. Tę funkcję należy stosować tylko wtedy, gdy system, konto i zasady administracyjne na to pozwalają. W typowej diagnostyce laptopa lub komputera stacjonarnego wystarcza uruchomienie polecenia lokalnie oraz zapis wyniku przed zmianą sterowników. Lista jest wtedy punktem porównania, a nie samodzielnym dowodem przyczyny awarii.
Rola driverquery przy diagnozie komputera
Lista sterowników może być pomocna przy analizie takich objawów jak zanik dźwięku, brak karty sieciowej, problemy z usypianiem, niestabilność grafiki lub nieprawidłowe działanie urządzeń podłączonych przez USB. Porównanie nazwy modułu, ścieżki pliku, statusu i daty z informacjami z Menedżera urządzeń pozwala wykryć rozbieżności między urządzeniem a zainstalowanym oprogramowaniem. Szczególnej ostrożności wymaga sytuacja, w której problem rozpoczął się po aktualizacji systemu albo po instalacji pakietu producenta. Wtedy warto zachować wynik driverquery i zestawić go z późniejszym stanem systemu.
Polecenie nie zastępuje Menedżera urządzeń, Podglądu zdarzeń, narzędzi producenta ani testów sprzętowych. Nie pokazuje samo z siebie, czy sterownik jest właściwy dla konkretnego modelu laptopa, czy plik został uszkodzony, ani czy awaria ma przyczynę programową. Informacja o podpisie cyfrowym również nie rozstrzyga, czy sterownik jest aktualny lub kompatybilny. Nie powinno się usuwać plików .sys wyłącznie na podstawie ich obecności na liście. Bezpieczniejsza jest identyfikacja urządzenia, odczyt komunikatów systemowych oraz użycie właściwego pakietu sterownika dla danego modelu i wydania Windows.
Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, a odczyt listy sterowników może stanowić jeden z elementów diagnostyki problemów z urządzeniami działającymi w systemie Windows.
