Intel Atom Z3740

Intel Atom Z3740 to procesor generacji Bay Trail-T ze średniej półki, oferujący nieco lepszą wydajność niż podstawowy Z3735F.

Intel Atom Z3740: pozycja w rodzinie Bay Trail-T

Intel Atom Z3740 to mobilny procesor przeznaczony do tabletów, małych komputerów hybrydowych oraz energooszczędnych laptopów. Należy do generacji Bay Trail-T i został wykonany w procesie technologicznym 22 nm. Układ wykorzystuje mikroarchitekturę Silvermont, która zastąpiła wcześniejsze, prostsze konstrukcje stosowane w wielu procesorach Atom. Z3740 ma cztery rdzenie i może wykonywać do czterech wątków jednocześnie, ponieważ nie obsługuje technologii Hyper-Threading.

Podstawowa częstotliwość pracy wynosi 1,33 GHz, natomiast w sprzyjających warunkach mechanizm Intel Burst Technology pozwala zwiększyć taktowanie do 1,86 GHz. Jest to chwilowe przyspieszenie zależne między innymi od temperatury, obciążenia i limitów energetycznych urządzenia. Procesor ma 2 MB pamięci podręcznej drugiego poziomu. W porównaniu z wcześniejszymi układami Atom zastosowanie architektury Silvermont poprawiło wydajność pojedynczego rdzenia, ale Z3740 nadal pozostaje konstrukcją przeznaczoną przede wszystkim do lekkich zadań.

Budowa układu i obsługiwane elementy platformy

Intel Atom Z3740 jest układem SoC, czyli konstrukcją, w której oprócz rdzeni procesora zintegrowano również kontroler pamięci, kontrolery wejścia-wyjścia oraz układ graficzny. Takie rozwiązanie ogranicza liczbę oddzielnych elementów na płycie głównej i pomaga zmniejszyć zużycie energii. Procesor jest montowany w obudowie BGA, dlatego nie występuje w postaci wymiennej podstawki używanej w typowych komputerach stacjonarnych. W praktyce jego wymiana wymaga specjalistycznego sprzętu do pracy z układami lutowanymi i często jest nieopłacalna w porównaniu z wymianą całego urządzenia.

Z3740 współpracuje z pamięcią LPDDR3-1066 oraz DDR3L-RS-1333, a maksymalna obsługiwana pojemność pamięci operacyjnej wynosi 2 GB. W przypadku tabletów i tanich laptopów ograniczenie to ma znaczenie przy korzystaniu z nowoczesnych aplikacji, wielu kart przeglądarki lub systemu wymagającego większej ilości RAM. Procesor obsługuje 64-bitowy tryb pracy, jednak możliwość zainstalowania systemu 64-bitowego zależy także od firmware’u, sterowników i konkretnej konstrukcji urządzenia.

Zintegrowany układ graficzny Intel HD Graphics bazuje na grafice siódmej generacji i korzysta ze współdzielonej pamięci operacyjnej. Nie ma własnej pamięci VRAM, dlatego część dostępnego RAM-u jest przydzielana do obsługi obrazu. Grafika wystarcza do wyświetlania pulpitu, odtwarzania materiałów wideo oraz uruchamiania prostych gier, ale nie jest przeznaczona do nowych gier 3D, obróbki wymagającej grafiki ani zadań wykorzystujących współczesne akceleratory GPU.

Wydajność, temperatura i typowe objawy ograniczeń

Niewielki pobór energii jest główną cechą projektową Intel Atom Z3740. Układ ma scenariuszowy poziom mocy SDP wynoszący 2 W, dzięki czemu może pracować w urządzeniach chłodzonych pasywnie albo z użyciem bardzo małych układów chłodzenia. Nie oznacza to jednak całkowitego braku problemów termicznych. Zabrudzenie otworów wentylacyjnych, wyschnięcie materiału termoprzewodzącego lub nieprawidłowa praca elementów zasilania może powodować obniżanie częstotliwości taktowania. Takie zjawisko nosi nazwę throttlingu termicznego i może być odbierane jako spowolnienie komputera.

W codziennej pracy Z3740 nadaje się do przeglądania stron internetowych, edycji prostych dokumentów, poczty elektronicznej, odtwarzania multimediów i obsługi podstawowych aplikacji biurowych. Komfort zależy jednak nie tylko od procesora. Duży wpływ mają szybkość pamięci masowej, ilość wolnego miejsca, stan systemu operacyjnego oraz liczba uruchomionych usług. W urządzeniu z wolną pamięcią eMMC nawet sprawny procesor może sprawiać wrażenie niesprawnego, zwłaszcza podczas uruchamiania systemu lub aktualizacji.

Przy diagnostyce nie należy utożsamiać niskiej wydajności wyłącznie z uszkodzeniem Intel Atom Z3740. Spowolnienie może wynikać z przegrzewania, błędów pamięci RAM, zużycia pamięci eMMC, uszkodzenia systemu plików, wadliwego sterownika grafiki albo zasilania pracującego poza właściwymi parametrami. Przydatne jest porównanie temperatur i częstotliwości procesora podczas spoczynku oraz pod obciążeniem, sprawdzenie stabilności urządzenia po uruchomieniu systemu w trybie ograniczającym liczbę usług oraz analiza komunikatów firmware’u. Jeżeli komputer wyłącza się natychmiast po rozpoczęciu obciążenia, trzeba uwzględnić również układ chłodzenia i sekcję zasilania płyty głównej.

Znaczenie Z3740 przy naprawie urządzenia

W przypadku laptopa lub tabletu z Intel Atom Z3740 pierwszym etapem powinno być ustalenie, czy problem dotyczy samego procesora, czy pozostałej części platformy. Uszkodzenie rdzeni jest rzadsze niż awaria pamięci masowej, zasilania, pamięci operacyjnej lub oprogramowania. Objawy takie jak brak obrazu, samoczynne restarty, zawieszanie się podczas startu i niestabilność pod obciążeniem wymagają pomiarów oraz testów wykonywanych w określonych warunkach, a nie tylko oceny szybkości działania systemu.

Ze względu na lutowaną obudowę BGA Intel Atom Z3740 nie jest podzespołem, który można zwyczajnie wyjąć i zastąpić innym procesorem w warunkach domowych. Naprawa może obejmować kontrolę płyty głównej, układu zasilania, pamięci, chłodzenia oraz nośnika danych. Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną naprawę laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, dlatego przy urządzeniu z tym procesorem można rozpocząć od ustalenia rzeczywistej przyczyny usterki, zamiast zakładać uszkodzenie samego układu.

Jeżeli diagnoza potwierdzi trwałą awarię procesora albo innego elementu zintegrowanego z płytą, dalsze postępowanie zależy od konstrukcji konkretnego urządzenia, dostępności płyty zamiennej i kosztu prac. W wielu małych komputerach bardziej racjonalna może być naprawa zasilania, chłodzenia lub systemu, jeżeli zasadnicza część platformy pozostaje sprawna. Każdy przypadek wymaga jednak oceny konkretnego modelu, ponieważ sam symbol Intel Atom Z3740 nie opisuje całej płyty głównej ani sposobu wykonania urządzenia.