ISO 3166 – kody krajów

ISO 3166 to międzynarodowy standard definiujący kody krajów, wykorzystywany m.in. w adresach i ustawieniach regionalnych.

ISO 3166 jako uporządkowany system identyfikacji państw

ISO 3166 to międzynarodowy standard opracowany przez International Organization for Standardization, czyli Międzynarodową Organizację Normalizacyjną. Jego zadaniem jest przypisywanie państwom, terytoriom zależnym oraz innym obszarom geograficznym jednoznacznych kodów. Kody te pozwalają wskazać kraj w systemach informatycznych bez konieczności stosowania pełnej nazwy zapisanej w konkretnym języku. Dzięki temu aplikacja może rozpoznawać Polskę, Niemcy czy Japonię według ustalonego identyfikatora, niezależnie od tego, czy interfejs użytkownika jest polski, angielski czy niemiecki.

Standard nie jest pojedynczą listą przeznaczoną wyłącznie dla stron internetowych. Stanowi podstawę dla wielu baz danych, formularzy, systemów adresowych, ustawień regionalnych, usług sieciowych i aplikacji przetwarzających informacje o lokalizacji. Organizacją odpowiedzialną za utrzymywanie aktualnych wpisów jest ISO 3166 Maintenance Agency. Zmiany mogą wynikać między innymi ze zmiany nazwy państwa, statusu terytorium albo zmian politycznych uznawanych w ramach zasad stosowanych przez organizację.

Trzy rodzaje kodów: alpha-2, alpha-3 i numeryczne

Najczęściej używaną częścią standardu jest ISO 3166-1, obejmująca kody państw i terytoriów. Wariant alpha-2 składa się z dwóch wielkich liter alfabetu łacińskiego. Przykładowo kod PL oznacza Polskę, DE Niemcy, FR Francję, a JP Japonię. Krótka forma jest często wykorzystywana w adresach internetowych najwyższego poziomu, formularzach, ustawieniach regionalnych i oznaczeniach lokalizacji w aplikacjach.

Wariant alpha-3 używa trzech liter i zwykle jest łatwiejszy do odczytania przez człowieka, ponieważ częściej nawiązuje do angielskiej nazwy kraju. Polska ma kod POL, Niemcy DEU, a Francja FRA. Trzeci wariant to kod numeryczny, złożony z trzech cyfr, na przykład 616 dla Polski, 276 dla Niemiec oraz 250 dla Francji. Kody numeryczne mogą być przydatne w systemach, które nie powinny zależeć od alfabetu łacińskiego lub muszą zachować stabilną identyfikację przy zmianach nazwy państwa.

Poszczególne warianty nie są zamienne bez dodatkowej konwersji. Aplikacja oczekująca kodu alpha-2 może odrzucić wartość POL albo 616, nawet jeśli wszystkie trzy oznaczenia dotyczą tego samego kraju. Przy projektowaniu formularza lub interfejsu API trzeba więc jednoznacznie określić format pola, wielkość liter oraz sposób walidacji.

Kody kraju w adresach, lokalizacji i walidacji danych

ISO 3166-1 alpha-2 jest używany między innymi jako element kodów krajowych domen najwyższego poziomu, określanych skrótem ccTLD. Przykładem jest .pl dla Polski lub .de dla Niemiec. Taki kod domeny nie zawsze jest jednak dowodem fizycznej lokalizacji użytkownika, siedziby firmy ani miejsca działania serwera. Może wskazywać jedynie rejestr domeny albo przyjęty sposób organizacji adresu internetowego.

W oprogramowaniu kod kraju często występuje obok kodu języka i tworzy ustawienie lokalizacyjne, na przykład pl-PL dla języka polskiego używanego w Polsce lub en-GB dla języka angielskiego w Wielkiej Brytanii. Kod kraju określa wtedy część regionalną, natomiast kod języka opisuje język. Nie należy utożsamiać tych elementów: ten sam język może być używany w wielu krajach, a jeden kraj może korzystać z kilku języków.

Podczas importu lub eksportu danych warto sprawdzać, czy otrzymana wartość należy do aktualnego zbioru kodów ISO 3166-1. Należy również uwzględnić różnicę między pustym polem, nieznanym krajem, kodem historycznym i literówką. Zwykłe porównanie tekstu może być niewystarczające, jeśli dane pochodzą z różnych źródeł i raz zapisano kod wielkimi literami, a innym razem małymi. Bezpieczniejszy przepływ obejmuje normalizację zapisu, walidację długości oraz sprawdzenie kodu względem właściwej wersji tabeli referencyjnej.

ISO 3166 w konfiguracji komputera i pracy serwisu

Na laptopie lub komputerze kod ISO 3166 może pojawić się w ustawieniach regionu systemu operacyjnego, przeglądarki, programu pocztowego, sklepu internetowego albo aplikacji korzystającej z geolokalizacji. Nie jest to jednak mechanizm ustalający adres IP. Kod kraju zapisany w profilu użytkownika, formularzu lub konfiguracji może być nieaktualny albo wprowadzony ręcznie, dlatego nie powinien być traktowany jako samodzielny dowód rzeczywistego położenia urządzenia.

Problemy z wyborem kraju mogą wynikać z uszkodzonego profilu użytkownika, nieprawidłowej lokalizacji systemu, błędnej wartości zapisanej w pamięci aplikacji lub niespójności między kodem języka a kodem regionu. Diagnostyka polega wtedy na ustaleniu, który program odczytuje kod, w jakim formacie go oczekuje oraz czy problem dotyczy samego komputera, konta użytkownika czy zewnętrznej usługi. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym analizą problemów z konfiguracją systemu oraz oprogramowania związanych z ustawieniami regionalnymi.