klasyfikacja informacji

Klasyfikacja informacji to przypisanie danym poziomu poufności, od którego zależą wymagane środki ochrony.

Poziomy poufności a sposób ochrony danych

Klasyfikacja informacji polega na przypisaniu danym określonego poziomu poufności oraz ustaleniu zasad ich przechowywania, udostępniania, przesyłania i usuwania. W środowisku komputerowym klasyfikować można między innymi dokumenty, pliki projektowe, kopie zapasowe, wiadomości pocztowe, konfiguracje urządzeń, dane logowania oraz zawartość dysków laptopów i komputerów PC. Sama etykieta, na przykład „publiczne”, „wewnętrzne”, „poufne” albo „ściśle poufne”, nie zabezpiecza informacji. Określa jednak, jakie mechanizmy techniczne i organizacyjne powinny być zastosowane.

Informacje publiczne mogą być dostępne bez uwierzytelniania, natomiast dane wewnętrzne powinny być udostępniane tylko określonej grupie użytkowników. Materiały poufne wymagają kontroli dostępu, a w wielu przypadkach także szyfrowania podczas przechowywania i transmisji. Najwyższe poziomy ograniczeń stosuje się do danych, których ujawnienie, zmiana lub utrata mogłyby spowodować poważne skutki dla właściciela systemu. Klasyfikacja powinna uwzględniać nie tylko poufność, lecz także integralność i dostępność informacji, ponieważ nieautoryzowana modyfikacja lub brak dostępu również może zakłócić pracę.

Reguły dostępu, szyfrowanie i ślad operacji

Poziom klasyfikacji powinien przekładać się na konkretne uprawnienia. W systemie plików można ograniczyć odczyt, zapis, wykonywanie i usuwanie danych do wskazanych kont lub grup. Zasada najmniejszych uprawnień oznacza, że użytkownik otrzymuje tylko te prawa, które są potrzebne do wykonywania jego zadań. Dla informacji poufnych istotne jest także rozdzielenie uprawnień administracyjnych od zwykłego konta roboczego oraz stosowanie uwierzytelniania wieloskładnikowego tam, gdzie system i usługa je obsługują.

Szyfrowanie chroni dane przed odczytem przez osoby, które uzyskały dostęp do nośnika lub przechwyciły transmisję. Przykładem ochrony danych na urządzeniu z systemem Windows może być BitLocker wykorzystujący moduł TPM, jeżeli komputer i konfiguracja systemu to obsługują. Przy przesyłaniu informacji przez sieć stosuje się protokoły zapewniające szyfrowanie połączenia, takie jak HTTPS oparte na TLS. Należy odróżnić szyfrowanie od kodowania oraz kompresji: kodowanie zmienia sposób reprezentacji danych, ale nie zapewnia poufności, a kompresja zmniejsza rozmiar pliku.

Klasyfikacja jest również podstawą rejestrowania dostępu. Dla danych o wyższym poziomie poufności warto zapisywać informacje o tym, kto otworzył plik, zmienił jego zawartość, nadał uprawnienia albo skopiował go na inny nośnik. Logi powinny mieć ograniczony dostęp i określony czas przechowywania, ponieważ same mogą zawierać informacje wrażliwe, takie jak nazwy użytkowników, ścieżki plików, adresy IP lub identyfikatory urządzeń.

Klasyfikowanie danych na dysku i w kopiach zapasowych

W praktyce poziom poufności należy przypisywać całym zbiorom danych oraz pojedynczym plikom, gdy ich znaczenie jest różne. Na komputerze użytkownika dokumenty tekstowe, arkusze, skany, eksporty z aplikacji i pliki zawierające konfigurację mogą wymagać odmiennych zasad dostępu. Pomocne są nazwy katalogów, metadane, etykiety w systemie DLP albo oznaczenia umieszczone w nagłówku dokumentu. Takie oznaczenia powinny być jednoznaczne i opisane w procedurze, aby użytkownik wiedział, czy może przesłać plik pocztą, skopiować go na pendrive lub umieścić w usłudze chmurowej.

Kopia zapasowa dziedziczy wymagania ochronne od danych źródłowych. Jeżeli na dysku znajduje się plik poufny, jego niezaszyfrowana kopia na zewnętrznym dysku lub serwerze również stanowi poufną informację. Trzeba więc kontrolować dostęp do repozytorium kopii, zabezpieczać nośniki przed kradzieżą oraz sprawdzać możliwość odtworzenia danych. Sam fakt wykonania backupu nie oznacza, że dane są bezpieczne: kopia może być niekompletna, uszkodzona, przestarzała albo dostępna dla zbyt szerokiej grupy kont.

Przy wymianie dysku, sprzedaży komputera lub przekazaniu urządzenia do naprawy istotne jest usunięcie pozostałości danych zgodnie z wymaganym poziomem ochrony. Zwykłe usunięcie pliku przenosi go zazwyczaj do kosza, a opróżnienie kosza nie musi nadpisać wszystkich obszarów nośnika. W przypadku szyfrowanych dysków bezpieczne usunięcie klucza szyfrującego może uniemożliwić odczyt pozostałych danych, ale sposób postępowania zależy od technologii, stanu nośnika i celu przekazania urządzenia. Nośnik z uszkodzonego komputera powinien być traktowany jako zawierający dane do czasu potwierdzenia ich skutecznego usunięcia.

Klasyfikacja informacji podczas serwisowania sprzętu

Podczas diagnostyki laptopa lub komputera PC technik może zetknąć się z nazwami plików, dokumentami, historią przeglądania, konfiguracją kont, kluczami licencyjnymi albo danymi zapisanymi w profilach użytkowników. Zakres dostępu powinien być ograniczony do czynności niezbędnych do ustalenia usterki. Przed rozpoczęciem prac warto określić, czy diagnostyka wymaga uruchomienia systemu z istniejącym kontem, czy wystarczy środowisko serwisowe, test sprzętowy albo odczyt parametrów podzespołów. W miarę możliwości należy pracować na kopii, nie otwierać prywatnych dokumentów i nie kopiować plików niezwiązanych z diagnozą.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, dlatego przy przekazywaniu sprzętu warto wcześniej wskazać ograniczenia dotyczące dostępu do danych oraz określić, które objawy mają zostać zweryfikowane. Klasyfikacja informacji pomaga ustalić, czy potrzebne jest hasło tymczasowe, szyfrowanie nośnika, obecność właściciela przy wybranych czynnościach lub wykonanie kopii zapasowej przed ingerencją. Po zakończeniu pracy należy sprawdzić, czy utworzone konta diagnostyczne, pliki tymczasowe i kopie robocze zostały usunięte, a ustawienia zabezpieczeń przywrócone do stanu uzgodnionego z użytkownikiem.

Dobrze przeprowadzona klasyfikacja nie utrudnia każdej operacji jednakowymi ograniczeniami. Pozwala dobrać ochronę do rzeczywistego ryzyka: publiczne informacje mogą być łatwo dostępne, dane robocze mogą wymagać kontroli kont, a pliki poufne dodatkowego szyfrowania i rejestrowania operacji. Dzięki temu serwisowanie pozostaje możliwe, a jednocześnie zmniejsza się ryzyko przypadkowego ujawnienia, nieautoryzowanej zmiany lub utraty informacji znajdujących się na komputerze.