Kompatybilność plików skompresowanych

Kompatybilność plików skompresowanych dotyczy możliwości otwarcia archiwum utworzonego innym narzędziem pakującym.

Od czego zależy otwarcie archiwum

Kompatybilność plików skompresowanych oznacza możliwość poprawnego odczytania archiwum utworzonego przez inne narzędzie pakujące. Samo rozszerzenie pliku, takie jak .zip, .7z albo .rar, nie opisuje wszystkich właściwości archiwum. Znaczenie ma przede wszystkim format kontenera, zastosowany algorytm kompresji, sposób zapisania nazw plików, podział na części oraz ewentualne szyfrowanie. Program może rozpoznawać dane rozszerzenie, ale nie obsługiwać konkretnej metody kompresji użytej wewnątrz archiwum.

Popularny format ZIP jest szeroko obsługiwany przez systemy operacyjne i programy do archiwizacji, jednak również może zawierać funkcje wymagające dodatkowego oprogramowania. Przykładem jest użycie algorytmu innego niż najczęściej spotykany Deflate albo zastosowanie szyfrowania AES zamiast starszego mechanizmu ZipCrypto. Format 7z korzysta z własnej struktury archiwum i często używa algorytmu LZMA lub LZMA2, dlatego do jego odczytu potrzebny jest program obsługujący format 7z. RAR także wymaga zgodnego narzędzia, a możliwość utworzenia archiwum nie zawsze oznacza możliwość jego modyfikacji w innym programie.

Format kontenera a metoda kompresji

Plik skompresowany może pełnić jednocześnie funkcję kontenera przechowującego wiele elementów oraz zapisu danych zmniejszającego ich rozmiar. Kontener zawiera informacje o nazwach plików, ich rozmiarach, kolejności, sumach kontrolnych i sposobie kompresji. Program otwierający archiwum musi umieć odczytać zarówno strukturę kontenera, jak i zapisane w nim strumienie danych. Jeżeli brakuje obsługi konkretnej metody, pojawia się komunikat o nieznanym algorytmie, uszkodzonym archiwum albo niemożności rozpakowania pliku.

Różne programy mogą także inaczej obsługiwać funkcje dodatkowe. Dotyczy to między innymi archiwów dzielonych na wolumeny, rekordów odzyskiwania, stałych rozmiarów słownika kompresji, filtrów wstępnych oraz szyfrowania nazw plików. W przypadku archiwum wieloczęściowego wszystkie części muszą znajdować się w jednym katalogu i zachować oryginalne nazwy. Brak jednej części uniemożliwia odtworzenie całego zestawu, nawet jeśli pozostałe pliki są poprawne. Zmiana rozszerzenia nie naprawia takiego problemu, ponieważ nie zmienia struktury danych zapisanej w środku.

Nazwy plików, szyfrowanie i kontrola integralności

Problemy z kompatybilnością nie zawsze dotyczą samego rozpakowania danych. Archiwum może otworzyć się poprawnie, lecz nazwy plików zawierające polskie znaki zostaną wyświetlone nieprawidłowo, jeżeli program błędnie zinterpretuje sposób kodowania tekstu. W nowoczesnych archiwach często stosuje się Unicode, ale starsze narzędzia mogły zapisywać nazwy według lokalnej strony kodowej. Skutkiem może być zamiana znaków, skrócenie nazwy albo utworzenie pliku o innej nazwie niż pierwotna. Dodatkową przeszkodą są ścieżki zawierające niedozwolone znaki lub przekraczające ograniczenia używanego systemu plików.

Archiwum zaszyfrowane wymaga nie tylko obsługi formatu, lecz także zgodnego mechanizmu szyfrowania i prawidłowego hasła. Niektóre programy potrafią rozpoznać archiwum, ale nie obsługują szyfrowania AES albo nie potrafią odszyfrować nazw plików przed podaniem hasła. Przy podejrzeniu uszkodzenia warto sprawdzić sumy kontrolne zapisane w archiwum. Błąd CRC wskazuje, że dane po rozpakowaniu nie zgadzają się z wartością obliczoną podczas tworzenia pliku. Przyczyną może być niepełne pobranie, przerwane kopiowanie, uszkodzony nośnik albo zmiana zawartości archiwum.

Praktyczne rozpoznanie problemu z archiwum

Diagnostykę należy rozpocząć od ustalenia, czy problem dotyczy jednego pliku, wszystkich archiwów danego typu, czy tylko konkretnego komputera. Warto sprawdzić pełne rozszerzenie, rozmiar pliku, obecność wszystkich części oraz możliwość skopiowania archiwum na lokalny dysk. Jeżeli system zgłasza błąd podczas otwierania, nie powinno się zakładać, że wystarczy zmiana nazwy z .rar na .zip. Taka operacja zmienia wyłącznie oznaczenie pliku i może utrudnić późniejsze rozpoznanie właściwego formatu.

Do weryfikacji można użyć aktualnego programu obsługującego dany format, a następnie uruchomić test archiwum lub spróbować wypakować pojedynczy element do nowego katalogu. Jeżeli test zgłasza uszkodzenie, pomocne bywa ponowne pobranie pliku z wiarygodnego źródła albo odtworzenie archiwum z kopii zapasowej. Gdy archiwum otwiera się na innym komputerze, należy porównać wersję programu, dostępne składniki systemowe, uprawnienia do katalogu docelowego oraz ilość wolnego miejsca. Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną naprawę laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, a w ramach diagnostyki można ustalić, czy źródłem problemu jest archiwum, oprogramowanie, system plików lub nośnik danych.