Lexar NM100

Lexar NM100 to wczesny model dysku NVMe tej marki, jeden z pierwszych w ofercie producenta w tym segmencie.

Lexar NM100 jako dysk M.2 SATA

Lexar NM100 jest wewnętrznym dyskiem półprzewodnikowym SSD w formacie M.2 2280. Oznaczenie 2280 wskazuje na płytkę o szerokości 22 mm i długości 80 mm. Wbrew częstej pomyłce wynikającej z obecności litery „N” w nazwie, NM100 nie jest dyskiem NVMe PCIe. Ten model wykorzystuje interfejs M.2 SATA III o przepustowości 6 Gb/s, dlatego powinien być instalowany w gnieździe M.2 obsługującym SATA, a nie wyłącznie nośniki PCI Express/NVMe.

NM100 występował w pojemnościach 128 GB, 256 GB i 512 GB. Producent deklarował dla każdej z tych wersji sekwencyjny odczyt do 550 MB/s. Jest to wartość maksymalna uzyskiwana w określonych warunkach testowych; rzeczywisty wynik zależy między innymi od kontrolera SATA w komputerze, obciążenia systemu, ilości wolnego miejsca oraz rodzaju wykonywanych operacji. Dysk korzysta z pamięci flash 3D NAND i nie ma ruchomych elementów, więc jego konstrukcja różni się od klasycznego dysku twardego HDD.

Parametry użytkowe i trwałość poszczególnych wersji

W karcie produktu Lexar podaje maksymalnie 75 000 IOPS dla odczytu i 75 000 IOPS dla zapisu. IOPS oznacza liczbę operacji wejścia-wyjścia wykonywanych w ciągu sekundy i odnosi się przede wszystkim do pracy z małymi, losowymi blokami danych. Nie należy utożsamiać tej wartości z ciągłym transferem plików. Podczas kopiowania dużego archiwum bardziej widoczny będzie limit interfejsu SATA oraz charakterystyka zapisu konkretnej wersji dysku.

Deklarowana wytrzymałość zapisu zależy od pojemności: dla modelu 128 GB wynosi 60 TBW, dla 256 GB 120 TBW, a dla 512 GB 480 TBW. TBW, czyli Total Bytes Written, określa łączną ilość danych, którą producent uwzględnia w specyfikacji trwałości nośnika. Nie jest to dokładny termin awarii każdego egzemplarza ani gwarancja, że po jego osiągnięciu dysk natychmiast przestanie działać. W praktyce przy wyborze używanego NM100 warto sprawdzić zarówno wartość zapisanych danych, jak i aktualny stan SMART.

Specyfikacja określa zakres temperatury pracy od 0 do 70°C oraz temperaturę przechowywania od -40 do 85°C. Podaje także odporność na wstrząsy do 1500 G przez 0,5 ms oraz odporność na wibracje w zakresie 10–2000 Hz. Te parametry dotyczą warunków testowych i nie zastępują prawidłowego montażu. Płytka powinna być przykręcona do właściwego dystansu, bez nacisku powodującego jej wygięcie.

Rozpoznanie zgodności przed montażem

Najważniejszym etapem instalacji NM100 jest sprawdzenie, jaki typ urządzeń obsługuje gniazdo M.2 w danym laptopie lub komputerze PC. Sam wygląd złącza nie wystarcza, ponieważ podobnie wyglądające gniazda mogą obsługiwać SATA, PCIe/NVMe albo oba standardy. Informacji należy szukać w instrukcji płyty głównej, dokumentacji laptopa lub oznaczeniach producenta. Jeżeli gniazdo obsługuje wyłącznie NVMe, Lexar NM100 nie będzie właściwym nośnikiem. Jeżeli obsługuje M.2 SATA, dysk może być użyty jako nośnik systemowy lub magazyn danych.

Podczas diagnostyki po instalacji warto sprawdzić, czy dysk jest widoczny w firmware UEFI, narzędziu zarządzania dyskami systemu operacyjnego oraz programie odczytującym dane SMART. Brak wykrycia może wynikać z niezgodności protokołu gniazda, niepełnego osadzenia modułu, uszkodzenia złącza albo problemu z samym nośnikiem. Jeżeli dysk jest wykrywany, lecz zapis lub odczyt zatrzymuje się, pojawiają się błędy systemu plików albo komputer zawiesza się podczas kopiowania, należy wykonać kopię ważnych danych przed dalszymi testami.

Wynik około 550 MB/s dla sekwencyjnego odczytu można uznać za zgodny z deklaracją producenta, ale niższy wynik nie musi oznaczać awarii. Test wykonywany na wolnym porcie, przy zapełnionym nośniku, w czasie aktualizacji systemu lub na komputerze z ograniczonym kontrolerem SATA będzie mniej miarodajny. Dla oceny kondycji ważniejsze od pojedynczego pomiaru są powtarzalność wyników, temperatura, liczba błędów i stabilność pracy w dłuższym teście.

Wymiana Lexar NM100 w laptopie lub komputerze PC

Przed wymianą należy wyłączyć komputer, odłączyć zasilacz, a w laptopie zastosować procedurę zalecaną przez producenta dla odłączenia baterii, jeśli jest dostępna. Po zamontowaniu dysku można przeprowadzić czystą instalację systemu albo sklonować dotychczasowy nośnik. W przypadku klonowania trzeba zweryfikować układ partycji, tryb uruchamiania UEFI oraz poprawność wpisu rozruchowego, ponieważ sam fizyczny transfer danych nie zawsze gwarantuje uruchomienie systemu.

Lexar NM100 jest konsumenckim nośnikiem przeznaczonym przede wszystkim do modernizacji laptopów i komputerów wyposażonych w zgodne gniazdo M.2 SATA. Sprawdzi się przy skróceniu czasu uruchamiania systemu, ładowania aplikacji i dostępu do plików w porównaniu z używanym dyskiem HDD, ale jego interfejs nie zapewnia przepustowości typowej dla współczesnych dysków NVMe PCIe. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów, w tym diagnozą zgodności i wymianą dysków SSD.