macOS 14 Sonoma (2023)

macOS 14 Sonoma (2023) wprowadził interaktywne widżety na pulpicie oraz nowe wygaszacze ekranu ze scenerią.

macOS 14 Sonoma — zakres wydania i zgodność sprzętowa

macOS 14 Sonoma to czternasta główna wersja systemu operacyjnego Apple dla komputerów Mac, udostępniona 26 września 2023 roku. Nazwa nawiązuje do regionu w Kalifornii. System jest przeznaczony zarówno dla komputerów wyposażonych w układy Apple silicon, takich jak M1, M2 i ich odmiany, jak i dla wybranych modeli z procesorami Intel. Wymagania zgodności nie obejmują wszystkich komputerów obsługujących wcześniejszy system macOS 13 Ventura.

Sonoma działa między innymi na komputerach iMac z 2019 roku i nowszych, iMac Pro z 2017 roku, MacBookach Air z 2018 roku i nowszych, MacBookach Pro z 2018 roku i nowszych, komputerach Mac mini z 2018 roku i nowszych, Mac Pro z 2019 roku i nowszych oraz Mac Studio z 2022 roku i nowszych. Sam model komputera nie jest jednak jedynym czynnikiem wpływającym na działanie systemu. Znaczenie mają także ilość pamięci RAM, wolne miejsce na dysku, stan nośnika oraz zgodność sterowników i używanych aplikacji.

Widżety na biurku i wygaszacze z dynamiczną scenerią

Jedną z rozpoznawalnych zmian w macOS 14 jest możliwość umieszczania widżetów bezpośrednio na biurku. Widżety mogą pochodzić z aplikacji systemowych, między innymi z Kalendarza, Pogody, Zegarów, Przypomnień i Giełdy, a także z aplikacji zgodnych z mechanizmem widżetów Apple. Użytkownik może przeciągać je w wybrane miejsce, a system dostosowuje ich wygląd do tapety, gdy aktywne okno znajduje się na pierwszym planie. Widżety mogą również korzystać z funkcji Continuity, dzięki której na Macu mogą być wyświetlane widżety z kompatybilnego iPhone’a, jeśli urządzenia znajdują się w pobliżu i używają odpowiedniego konta Apple.

Widżety w Sonoma nie służą wyłącznie do prezentowania informacji. Część z nich umożliwia wykonywanie prostych czynności bez otwierania pełnej aplikacji, na przykład oznaczanie przypomnienia jako wykonanego albo sterowanie akcesoriami skonfigurowanymi w aplikacji Dom. Dostępne funkcje zależą od konkretnego widżetu i wersji aplikacji. System nie uruchamia dowolnych programów w widżecie, lecz udostępnia ograniczony interfejs przewidziany przez jego twórcę.

Drugim elementem warstwy wizualnej są wygaszacze ekranu wykorzystujące nagrania przedstawiające naturalne krajobrazy, między innymi scenerie z parków narodowych, podwodnych obszarów i innych lokalizacji. Po zalogowaniu wybrana scena może płynnie przejść w tapetę biurka. Materiały są dostarczane przez system, dlatego ich dostępność zależy od instalacji i wolnego miejsca na dysku. Wygaszacz ekranu nie poprawia wydajności komputera i nie zastępuje ustawień automatycznego usypiania lub blokowania ekranu.

Safari, tryb gry i funkcje pracy w aplikacjach

macOS Sonoma rozszerza możliwości przeglądarki Safari o profile. Każdy profil może mieć oddzielną historię, grupy kart, ulubione, rozszerzenia i ustawienia dotyczące przeglądania. Pozwala to rozdzielić na przykład sesję prywatną od pracy bez konieczności używania osobnych kont systemowych. Safari w Sonoma umożliwia także dodawanie niektórych witryn do Docka jako aplikacji internetowych. Taka aplikacja otwiera wskazaną stronę w uproszczonym oknie, a jej ikona może być uruchamiana niezależnie od głównego okna przeglądarki.

W Safari dostępne są również ulepszenia prywatnego przeglądania. Zablokowane okna prywatne mogą być automatycznie blokowane po odejściu od komputera, a strony internetowe otrzymują ograniczony dostęp do części informacji używanych do śledzenia użytkownika. Nie oznacza to pełnej anonimowości w internecie: dostawca sieci, administrator sieci firmowej lub sama odwiedzana witryna mogą nadal rejestrować określone dane. Funkcje prywatności działają w granicach mechanizmów zaimplementowanych w Safari i nie zastępują konfiguracji sieciowej ani dodatkowych narzędzi bezpieczeństwa.

Sonoma wprowadza także tryb gry, który może automatycznie aktywować się po uruchomieniu gry w pełnym ekranie. System nadaje wtedy procesowi gry wyższy priorytet oraz ogranicza opóźnienia komunikacji z bezprzewodowymi akcesoriami, takimi jak słuchawki i kontrolery. Skuteczność tej funkcji zależy od konkretnej gry, sterowników, obciążenia procesora i układu graficznego. W aplikacjach do wideokonferencji pojawiły się natomiast funkcje Nakładki prezentera oraz Reakcji. Nakładka prezentera może pokazywać osobę prowadzącą na tle udostępnianej zawartości, a Reakcje wykorzystują gesty lub wybór ikon do wyświetlania animacji, o ile obsługuje je używana aplikacja.

Aktualizacja Sonoma na laptopie i komputerze Mac

Przed instalacją macOS 14 należy sprawdzić dokładny model komputera w menu Apple, wybierając polecenie „Ten Mac”. Warto również ocenić dostępne miejsce na dysku, wykonać kopię zapasową oraz zweryfikować zgodność aplikacji używanych do pracy. Starsze programy mogą wymagać aktualizacji, a część rozszerzeń systemowych, sterowników urządzeń, narzędzi do wirtualnych sieci prywatnych i programów zabezpieczających może działać inaczej po zmianie wersji systemu. Na komputerach z procesorem Intel instalacja może trwać dłużej niż na porównywalnych konfiguracjach z układem Apple silicon, szczególnie gdy nośnik jest wolny albo ma ograniczoną ilość wolnego miejsca.

Typowe problemy po aktualizacji obejmują wolniejsze działanie zaraz po pierwszym uruchomieniu, zwiększone zużycie energii, niedziałające rozszerzenie przeglądarki, brak sterownika drukarki lub problemy z urządzeniami USB. Część chwilowego obciążenia może wynikać z indeksowania plików przez Spotlight i synchronizacji danych. Jeżeli spowolnienie utrzymuje się dłużej, diagnostyka powinna obejmować Monitor aktywności, wolne miejsce na dysku, elementy otwierane przy logowaniu, stan baterii oraz działanie systemu w trybie awaryjnym. Nie należy usuwać losowych katalogów systemowych ani przerywać aktualizacji przez odłączenie zasilania.

W przypadku problemów z instalacją trzeba odróżnić błąd samego instalatora od problemu sprzętowego. Powtarzające się restarty, błędy odczytu dysku, samoczynne wyłączanie komputera lub brak wykrywania nośnika mogą wskazywać na usterkę pamięci masowej, układu zasilania albo płyty głównej. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów Mac i PC oraz ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z systemem, nośnikiem danych i urządzeniami peryferyjnymi.