Microsoft SPLA (Service Provider License Agreement)

SPLA to umowa licencyjna dla dostawców usług, umożliwiająca im wynajmowanie oprogramowania Microsoftu klientom końcowym.

Na czym polega Microsoft SPLA

Microsoft SPLA, czyli Service Provider License Agreement, jest programem licencyjnym przeznaczonym dla dostawców usług, którzy udostępniają klientom oprogramowanie Microsoftu w ramach własnej usługi. Dostawca może wykorzystywać objęte umową produkty na potrzeby świadczenia usług hostowanych, zdalnego dostępu lub innych usług, w których użytkownik końcowy korzysta z funkcji oprogramowania bez nabywania odrębnej licencji wieczystej na własność. Istotą SPLA jest więc sposób licencjonowania usługi świadczonej przez operatora, a nie sprzedaż kopii programu klientowi.

Umowa określa, jakie produkty mogą być używane, na jakich zasadach można je udostępniać oraz jak należy rozliczać ich wykorzystanie. Zakres uprawnień zależy od aktualnych warunków konkretnej umowy i wybranych produktów. Sam fakt posiadania serwera, systemu Windows lub aplikacji Microsoft nie oznacza jeszcze prawa do świadczenia usługi w modelu SPLA.

Model miesięcznego rozliczania oprogramowania

W SPLA dostawca zazwyczaj rozlicza wykorzystanie licencji w cyklu miesięcznym. Liczba zgłaszanych jednostek może zależeć od rodzaju produktu i modelu licencjonowania określonego w warunkach programu. W zależności od produktu znaczenie mogą mieć między innymi użytkownicy, urządzenia, rdzenie procesora albo zakres udostępnianych funkcji. Nie należy zakładać, że jeden sposób liczenia obowiązuje dla całego katalogu Microsoft.

Licencje SPLA mają charakter terminowy i są związane z trwaniem umowy oraz bieżącym raportowaniem. Nie są tym samym co licencja OEM przypisana do konkretnego komputera, licencja detaliczna kupiona jednorazowo ani typowa licencja wolumenowa organizacji korzystającej z programu wyłącznie na własne potrzeby. Po zakończeniu uprawnienia wynikające z umowy trzeba rozpatrywać zgodnie z jej warunkami, w tym z zasadami zakończenia świadczenia usługi, migracji lub dalszego korzystania z danych i oprogramowania.

SPLA a udostępnianie usług klientom

Przykładowe zastosowanie SPLA polega na uruchomieniu przez dostawcę usługi, w której klient korzysta z aplikacji albo środowiska opartego na oprogramowaniu Microsoft bez instalowania licencjonowanego produktu na własnym komputerze. Dostawca odpowiada wtedy za prawidłowe wdrożenie, konfigurację, aktualizacje, kontrolę dostępu oraz ustalenie, ilu użytkowników lub jakich zasobów dotyczy rozliczenie. Techniczna możliwość uruchomienia programu nie zastępuje analizy praw licencyjnych.

W praktyce trzeba rozdzielić kilka pojęć: prawo dostawcy do używania produktu, prawo do udostępniania jego funkcji oraz zakres uprawnień użytkownika końcowego. Umowa może ograniczać sposób oferowania programu, dopuszczalne scenariusze użycia i wymagania dotyczące raportowania. Szczególnej uwagi wymagają usługi wykorzystujące systemy serwerowe, pulpity zdalne, serwerowe bazy danych lub aplikacje dostępne dla wielu niezależnych klientów, ponieważ błędne przypisanie licencji może prowadzić do niezgodności między rzeczywistym użyciem a raportem licencyjnym.

Kontrola zgodności i dokumentacja środowiska

Ocena zgodności z SPLA wymaga zestawienia umowy z faktyczną konfiguracją środowiska. Należy ustalić, jakie produkty są zainstalowane, które komponenty są uruchomione, komu udostępniono usługę oraz według jakiej jednostki powinno nastąpić rozliczenie. Pomocne są inwentaryzacja oprogramowania, ewidencja kont i urządzeń, opis ról serwerów, dokumentacja konfiguracji oraz miesięczne zestawienia użycia. Sama lista plików instalacyjnych nie pokazuje jeszcze rzeczywistego sposobu korzystania z produktu.

Problemy pojawiają się między innymi wtedy, gdy środowisko zmienia się szybciej niż dokumentacja, aktywowane zostają dodatkowe składniki produktu albo jedna instalacja zaczyna obsługiwać większą liczbę użytkowników. Przy analizie technicznej warto odtworzyć przepływ od serwera i zainstalowanego produktu do konkretnej usługi udostępnianej klientowi. W razie wątpliwości dotyczących interpretacji postanowień umowy potrzebna jest konsultacja z autoryzowanym partnerem licencyjnym lub doradcą specjalizującym się w warunkach Microsoft SPLA.