Napęd DVD

Napęd DVD to starszy typ napędu optycznego, stopniowo wyparty z laptopów przez nośniki flash i pobieranie cyfrowe.

Budowa i sposób odczytu danych na płycie DVD

Napęd DVD jest napędem optycznym, który odczytuje informacje zapisane na powierzchni płyty za pomocą wiązki lasera. W typowej konstrukcji znajdują się między innymi głowica optyczna, dioda laserowa, soczewka skupiająca światło, silnik obracający płytę, mechanizm przesuwu głowicy oraz układ sterujący. Dane nie są odczytywane przez fizyczny kontakt z płytą. Laser analizuje zmiany odbicia światła od obszarów zapisanych na warstwie optycznej nośnika, a elektronika napędu przekształca ten sygnał w dane cyfrowe.

Do odczytu płyt DVD stosuje się czerwony laser o długości fali około 650 nm. Jest on dostosowany do mniejszego rozstawu ścieżek niż w płytach CD, dlatego napęd DVD może mieć osobne układy optyczne lub wieloformatową głowicę obsługującą także CD. Płyta DVD może zawierać jedną albo dwie warstwy danych. Najczęściej spotykana pojemność nośnika jednowarstwowego wynosi około 4,7 GB, natomiast płyta dwuwarstwowa mieści około 8,5 GB. Rzeczywista ilość danych dostępna dla użytkownika jest nieco mniejsza z powodu sposobu formatowania i danych pomocniczych.

Formaty płyt i funkcje napędu

Sam termin „napęd DVD” może oznaczać kilka różnych konstrukcji. Napęd typu DVD-ROM służy do odczytu tłoczonych płyt, na których dane zostały zapisane podczas produkcji. Modele wyposażone w funkcję zapisu obsługują dodatkowo nośniki DVD-R, DVD+R, DVD-RW albo DVD+RW, zależnie od zastosowanego mechanizmu i oprogramowania układowego. Płyty oznaczone literą R są jednokrotnego zapisu, a nośniki RW można kasować i zapisywać ponownie, choć ich trwałość zależy od jakości płyty, liczby cykli zapisu oraz warunków przechowywania.

Napęd może również odczytywać płyty DVD-Video, DVD-ROM z plikami oraz nośniki zawierające dane zapisane w systemach plików używanych przez komputery. Odtwarzanie filmu DVD wymaga nie tylko sprawnego mechanizmu, lecz także programu obsługującego strukturę DVD-Video, menu, ścieżki dźwiękowe i napisy. W przypadku części płyt znaczenie mają blokady regionalne oraz mechanizmy ochrony treści. Nie każda płyta nagrana w komputerze będzie działała w każdym odtwarzaczu, ponieważ znaczenie mają format sesji, zamknięcie nośnika, zgodność standardu oraz jakość zapisu.

Objawy zużycia mechanizmu optycznego

Typowym objawem problemu z napędem DVD jest brak rozpoznania płyty po jej włożeniu. Napęd może wtedy wielokrotnie próbować uruchomić silnik, zmieniać prędkość obrotową albo po kilku sekundach zgłaszać pustą tacę. Przyczyną bywa zabrudzona soczewka, osłabiona dioda laserowa, nieprawidłowa praca silnika wrzeciona, zużyta prowadnica głowicy lub uszkodzenie elektroniki sterującej. Jeżeli napęd odczytuje płyty tłoczone, ale nie rozpoznaje płyt nagrywanych, podejrzenie może dotyczyć jakości nośnika, formatu zapisu albo części odpowiedzialnej za zapis i odczyt nagrywalnych płyt.

Znaczenie ma także powtarzalność usterki. Problemy występujące tylko przy jednej płycie mogą wynikać z uszkodzenia lub zabrudzenia nośnika, a nie z awarii napędu. Jeżeli jednak wiele poprawnie wyglądających płyt nie jest rozpoznawanych, trzeba sprawdzić zarówno tor optyczny, jak i komunikację napędu z komputerem. W laptopie dodatkowym źródłem problemu może być poluzowane złącze napędu, uszkodzona taśma albo nieprawidłowe osadzenie wymiennego modułu. W komputerze stacjonarnym należy uwzględnić przewód danych SATA, przewód zasilający oraz ustawienia systemu, ale sama obecność napędu w systemie nie potwierdza sprawności lasera.

Sprawdzenie i serwis napędu DVD

Diagnostyka powinna rozpocząć się od testu kilku różnych nośników: płyty tłoczonej, płyty DVD-R lub DVD+R oraz, jeśli napęd ją obsługuje, płyty CD. Pozwala to oddzielić problem z konkretnym nośnikiem od usterki napędu. Następnie sprawdza się, czy tacka wysuwa się płynnie, czy płyta zostaje prawidłowo wycentrowana i czy silnik obraca ją bez nadmiernych drgań. Nie należy regulować samodzielnie prądu diody laserowej, ponieważ przypadkowa zmiana ustawień może trwale uszkodzić głowicę optyczną. Czyszczenie soczewki również wymaga ostrożności, gdyż nacisk lub niewłaściwy środek może zmienić jej położenie albo uszkodzić powłokę.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów stacjonarnych PC oraz ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z napędami optycznymi. W zależności od wyniku testów możliwe jest sprawdzenie połączeń, mechanizmu wysuwania, komunikacji z płytą główną i działania napędu w systemie. Jeżeli uszkodzenie dotyczy zużytej głowicy, silnika albo całego modułu, ocenia się zasadność wymiany elementu na zgodny z danym laptopem lub komputerem. W wielu nowszych konstrukcjach napęd DVD nie występuje fabrycznie, dlatego przy montażu zewnętrznego modelu USB trzeba dodatkowo uwzględnić zgodność obudowy, zasilania i systemu operacyjnego.