niedostarczony e-mail (NDR)

NDR to automatyczne powiadomienie o niedoręczeniu wiadomości wraz z kodem przyczyny.

Anatomia komunikatu o niedoręczeniu

NDR (Non-Delivery Report), potocznie nazywany bounce'em, powstaje na serwerze pocztowym, który przyjął wiadomość, ale nie zdołał przekazać jej dalej. Formalnie jest to raport DSN opisany w RFC 3464: wiadomość wieloczęściowa typu multipart/report, w której część message/delivery-status zawiera pola Action, Status i Diagnostic-Code, a ostatnia część dołącza oryginalny nagłówek albo całą odrzuconą wiadomość. Kluczowy jest trzyczłonowy kod z RFC 3463, na przykład 5.1.1 albo 4.4.7. Pierwsza cyfra rozstrzyga wszystko: 5 oznacza błąd trwały i porzucenie przesyłki, 4 błąd chwilowy i dalsze próby z kolejki. NDR wraca zawsze na adres z koperty SMTP, czyli Return-Path, a nie na adres z nagłówka From — dlatego przy listach wysyłkowych odbicia trafiają do skrzynki technicznej, a nie do autora newslettera.

Co naprawdę mówią poszczególne kody

5.1.1 to nieistniejący adresat w domenie docelowej, najczęściej literówka albo skrzynka po zwolnionym pracowniku. 5.2.2 oznacza przepełnioną skrzynkę odbiorcy — to błąd po jego stronie, choć klasyfikowany jako trwały. 5.7.1 w Exchange bywa myląca: raz oznacza brak uprawnień do wysyłki na grupę dystrybucyjną, raz odrzucenie przez filtr antyspamowy, a coraz częściej niezgodność DMARC. 4.4.7 to wygaśnięcie czasu w kolejce, typowo po 24–48 godzinach prób. 4.7.0 i 4.2.1 wskazują na chwilowe ograniczenie tempa wysyłki lub greylisting, przy którym pierwsza próba jest odrzucana celowo, a druga po kilku minutach przechodzi. Warto odróżnić NDR od cichego odrzucenia: część dużych operatorów przyjmuje wiadomość kodem 250, po czym kasuje ją bez raportu, więc brak NDR nie jest dowodem doręczenia.

Pułapki przy diagnozowaniu odbić

Najczęstszy błąd to czytanie samego zdania po polsku z klienta pocztowego zamiast oryginalnego Diagnostic-Code, który klient chowa. W Outlooku trzeba otworzyć raport i wybrać podgląd źródła wiadomości, w Thunderbirdzie skrót Ctrl+U. Drugą pułapką jest backscatter: fałszywy NDR generowany przez obcy serwer w odpowiedzi na spam wysłany z podrobionym adresem naszej domeny — takie odbicia dotyczą wiadomości, których nikt u nas nie wysyłał, i nie świadczą o włamaniu na skrzynkę. Trzecia sprawa to własny serwer trafiony na listę blokującą; wtedy NDR-y zawierają odnośnik do strony operatora listy i masowo dotyczą różnych domen naraz. Wreszcie odbicia od jednego kontrahenta przy działającej wysyłce do reszty świata to zwykle zbyt agresywny filtr po jego stronie albo brak wpisu SPF po naszej.

Kiedy warto oddać sprawę technikom

Jeżeli firmowa poczta zaczyna odbijać się od kluczowych klientów, sprawdzamy rekordy SPF, DKIM i DMARC w DNS domeny, kolejki na serwerze oraz reputację adresu IP, z którego wychodzi korespondencja. Warszawskie Pogotowie Komputerowe konfiguruje klientów pocztowych i serwery firmowe całą dobę, siedem dni w tygodniu, bo zablokowana wysyłka faktur potrafi zatrzymać sprzedaż w środku tygodnia. Przy stanowiskach z oprogramowaniem handlowym typu Subiekt czy Comarch dochodzi jeszcze wysyłka dokumentów bezpośrednio z programu — tam odbicia wynikają zwykle z osobnej, zapomnianej konfiguracji SMTP wewnątrz aplikacji.