Niewłaściwa kolejność bootowania

Niewłaściwa kolejność bootowania wskazuje na błędną konfigurację priorytetu urządzeń rozruchowych w ustawieniach BIOS/UEFI.

Jak działa kolejność urządzeń rozruchowych

Niewłaściwa kolejność bootowania oznacza, że BIOS lub UEFI próbuje uruchomić komputer z urządzenia, na którym nie ma właściwego programu rozruchowego. Firmware może sprawdzać kolejno dysk SSD, dysk HDD, pamięć USB, napęd optyczny albo uruchamianie sieciowe PXE. Jeżeli na pierwszym sprawdzanym nośniku znajduje się pusty obszar, nośnik instalacyjny, uszkodzona partycja albo urządzenie nieprzeznaczone do startu systemu, komputer może wyświetlić komunikat o braku urządzenia rozruchowego, zatrzymać się na ekranie firmware albo przejść do kolejnej pozycji.

W komputerze z systemem Windows prawidłową pozycją w trybie UEFI bywa wpis Windows Boot Manager przypisany do właściwego dysku. Nie zawsze wystarczy wskazać sam model dysku, ponieważ UEFI może korzystać z wpisu rozruchowego zapisanego w pamięci płyty głównej oraz z plików znajdujących się na partycji systemowej EFI. W starszym trybie BIOS rozruch odbywa się zwykle z sektora rozruchowego dysku. Z tego powodu wybór urządzenia i wybór trybu uruchamiania muszą odpowiadać sposobowi, w jaki zainstalowano system.

Objawy błędnego priorytetu startowego

Najczęstszym objawem jest próba uruchomienia komputera z podłączonej pamięci USB. Jeżeli pendrive zawiera pliki instalacyjne, komputer może ponownie otwierać instalator zamiast uruchomić system z dysku. Jeżeli nośnik USB nie jest startowy, może pojawić się komunikat w rodzaju „No bootable device”, „Operating system not found” albo „Reboot and select proper Boot device”. Podobna sytuacja występuje po pozostawieniu w napędzie płyty, po podłączeniu zewnętrznego dysku lub po włączeniu rozruchu sieciowego przed rozruchem z dysku wewnętrznego.

Błąd może pojawić się także po aktualizacji firmware, wymianie dysku, rozładowaniu baterii podtrzymującej ustawienia albo przywróceniu ustawień fabrycznych BIOS/UEFI. Wtedy zmienia się kolejność urządzeń, tryb UEFI lub Legacy, ustawienie CSM albo aktywny wpis systemowy. Sam komunikat o niewłaściwej kolejności nie przesądza jeszcze o uszkodzeniu dysku. Jeżeli firmware widzi dysk, ale nie wybiera go jako pierwszego urządzenia, przyczyna może być konfiguracyjna. Jeżeli dysk nie jest wykrywany w ogóle, konieczne jest sprawdzenie także połączenia, zasilania i stanu nośnika.

Sprawdzenie ustawień BIOS lub UEFI

Diagnostykę rozpoczyna się od sprawdzenia, czy dysk systemowy jest widoczny w ekranie informacji o urządzeniach. W laptopach i komputerach stacjonarnych wejście do ustawień firmware następuje zwykle przez klawisz wskazany na ekranie startowym, na przykład F2, Delete, Esc lub jeden z klawiszy funkcyjnych zależnych od producenta. W menu Boot należy odszukać listę priorytetów i ustawić właściwy wpis systemowy przed USB, napędem optycznym oraz rozruchem sieciowym, o ile te źródła nie są aktualnie potrzebne.

Przy zmianie ustawień trzeba zachować zgodność trybu startowego z instalacją systemu. Instalacja UEFI korzysta zazwyczaj z dysku przygotowanego z partycją EFI, natomiast instalacja uruchamiana w trybie Legacy może używać innego układu rozruchowego. Przełączenie trybu bez dodatkowych zmian może sprawić, że dysk nadal będzie sprawny, ale system przestanie być dostępny z aktualnego firmware. Warto również sprawdzić, czy nie jest aktywna jednorazowa opcja rozruchu z USB lub sieci. Po zapisaniu zmian komputer powinien wykonać ponowny start bez zewnętrznego nośnika.

Naprawa po przywróceniu właściwego źródła rozruchu

Jeżeli ustawienie właściwej kolejności nie rozwiązuje problemu, należy rozdzielić błąd konfiguracji od uszkodzenia danych rozruchowych. Kolejne kroki obejmują sprawdzenie wykrywania dysku, identyfikację aktywnego trybu UEFI lub Legacy oraz ocenę, czy na nośniku znajduje się partycja systemowa i odpowiedni wpis startowy. W przypadku Windows można uruchomić środowisko odzyskiwania z właściwego nośnika i użyć dostępnych narzędzi naprawy uruchamiania. Nie należy jednak pochopnie formatować dysku ani instalować systemu od nowa, ponieważ takie działania mogą utrudnić odzyskanie plików.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów stacjonarnych i ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z BIOS-em, UEFI, dyskiem systemowym oraz uruchamianiem systemu. W serwisie można ustalić, czy niewłaściwa kolejność bootowania wynika wyłącznie ze zmienionych ustawień, czy towarzyszą jej problemy z nośnikiem, partycją rozruchową albo konfiguracją po wymianie podzespołu. Diagnoza laptopa jest bezpłatna w trybie door-to-door, czyli przy odbiorze urządzenia przez kierowcę. Naprawa komputera stacjonarnego poprzedzona jest diagnostyką za 200 zł, zaliczaną na poczet naprawy.