niezgodność protokołów szyfrowania

Niezgodność protokołów szyfrowania to sytuacja, w której klient i serwer nie mają wspólnej obsługiwanej wersji TLS.

Na czym polega niezgodność protokołów szyfrowania

Niezgodność protokołów szyfrowania występuje wtedy, gdy klient, na przykład przeglądarka internetowa lub program pocztowy, oraz serwer nie potrafią uzgodnić wspólnej wersji protokołu TLS. TLS, czyli Transport Layer Security, zabezpiecza połączenie przed odczytem i modyfikacją danych przesyłanych między urządzeniami. Podczas rozpoczynania sesji klient przedstawia obsługiwane wersje TLS, a serwer wybiera wersję wspólną dla obu stron. Jeżeli lista klienta i lista serwera nie mają części wspólnej, negocjacja kończy się niepowodzeniem, zanim aplikacja uzyska dostęp do właściwej usługi.

Problem może pojawić się na przykład wtedy, gdy serwer akceptuje wyłącznie TLS 1.2 lub TLS 1.3, a starszy program próbuje użyć TLS 1.0 albo TLS 1.1. Odwrotna sytuacja również jest możliwa: nowoczesny klient może mieć wyłączoną obsługę przestarzałych wersji, których wymaga stary serwer. TLS 1.2 opisuje RFC 5246, natomiast TLS 1.3 opisuje RFC 8446. Wersje TLS 1.0 i TLS 1.1 zostały formalnie wycofane jako przestarzałe przez RFC 8996, dlatego współczesne systemy często odrzucają połączenia proponujące te wersje.

Negocjacja TLS a pozostałe przyczyny odrzucenia połączenia

Sam komunikat o niezgodności protokołów nie zawsze oznacza wyłącznie różnicę numerów wersji TLS. Po ustaleniu wersji klient i serwer muszą jeszcze uzgodnić między innymi zestaw szyfrów, czyli cipher suite, oraz parametry wymiany kluczy. W TLS 1.3 dostępne zestawy szyfrów są zdefiniowane inaczej niż w TLS 1.2, dlatego konfiguracja dopuszczająca tylko stare algorytmy może uniemożliwić połączenie mimo zgodnej wersji protokołu. Serwer może także wymagać określonych rozszerzeń TLS, których nie obsługuje stary klient.

Niezgodność protokołów należy odróżnić od błędu certyfikatu. Certyfikat z nieprawidłową nazwą domeny, przekroczonym terminem ważności albo nieznanym urzędem certyfikacji jest wykrywany zwykle po pomyślnym uzgodnieniu podstawowych parametrów TLS. W przypadku braku wspólnej wersji protokołu do takiego etapu może w ogóle nie dojść. Podobnie osobnym problemem jest niezgodność nazwy hosta wskazanej w rozszerzeniu SNI, negocjacji ALPN używanej do wyboru protokołu aplikacyjnego lub wymagania dotyczącego certyfikatu klienta.

Ustalenie, po której stronie powstaje błąd

Diagnostykę rozpoczyna się od ustalenia, czy problem dotyczy jednej witryny, jednej aplikacji, czy wszystkich połączeń szyfrowanych. Jeżeli tylko konkretny adres nie działa, prawdopodobna jest niezgodna konfiguracja serwera, odwrotne proxy albo urządzenie pośredniczące. Jeżeli wiele stron zgłasza podobny błąd, należy sprawdzić wersję systemu operacyjnego, aktualizacje przeglądarki, ustawienia zabezpieczeń oraz datę i godzinę systemową. Nieaktualny system może nie obsługiwać TLS 1.2 lub TLS 1.3, a nadmiernie zaostrzona konfiguracja może blokować wszystkie starsze i część nowszych połączeń.

Warto sprawdzić, czy połączenie nie jest przechwytywane lub filtrowane przez program antywirusowy, zaporę sieciową, firmowy filtr HTTPS albo urządzenie sieciowe. Taki pośrednik może działać jako osobny klient TLS wobec serwera, więc jego możliwości muszą być zgodne zarówno z komputerem użytkownika, jak i z usługą zdalną. Przydatne są dane z dziennika przeglądarki, aplikacji, systemu oraz urządzenia sieciowego: szczególnie wybrana wersja TLS, oferowane zestawy szyfrów i dokładny kod alertu. Wyłączanie zabezpieczeń bez ustalenia przyczyny nie jest właściwą naprawą, ponieważ może obniżyć poziom ochrony połączeń.

Przywrócenie zgodności ustawień TLS

Naprawa polega na usunięciu różnicy konfiguracji, a nie na mechanicznym ponawianiu połączenia. Po stronie komputera może być potrzebna aktualizacja systemu, przeglądarki albo programu korzystającego z połączenia szyfrowanego. Należy również sprawdzić, czy ustawienia TLS nie zostały zmienione przez politykę systemową, starsze oprogramowanie zabezpieczające lub ręczną modyfikację konfiguracji. W środowisku domowym i biurowym bezpiecznym kierunkiem jest pozostawienie włączonych współczesnych wersji TLS oraz usunięcie zależności od TLS 1.0 i TLS 1.1, zamiast wymuszania przestarzałego protokołu.

Jeżeli przyczyną jest serwer albo urządzenie pośredniczące, konieczne jest porównanie jego konfiguracji z wymaganiami używanego klienta. Sprawdza się zakres dozwolonych wersji TLS, zestawy szyfrów, obsługę wymaganych rozszerzeń, certyfikat oraz sposób przekazywania nazwy hosta. Po zmianie konfiguracji trzeba zweryfikować nie tylko pojedynczą przeglądarkę, lecz także inne używane aplikacje, ponieważ mogą korzystać z różnych bibliotek kryptograficznych. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się diagnostyką i naprawą laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów, w tym problemów z konfiguracją oprogramowania odpowiedzialnego za bezpieczne połączenia sieciowe.