niezweryfikowane źródła linków zewnętrznych

Niezweryfikowane źródła linków zewnętrznych to odnośniki do stron, nad których zawartością nadawca nie ma kontroli.

Jak rozpoznać niezweryfikowane źródło linku

Niezweryfikowane źródło linku zewnętrznego to adres prowadzący do strony, pliku, formularza albo zasobu internetowego, którego zawartości nie można potwierdzić na podstawie zaufanego pochodzenia. Sam fakt, że odnośnik został przesłany przez znaną osobę lub znajduje się w wiadomości wyglądającej jak korespondencja firmowa, nie potwierdza bezpieczeństwa celu. Link może być zapisany jako zwykły tekst, element HTML, kod QR albo przycisk w aplikacji. W każdym przypadku znaczenie ma rzeczywisty adres otwierany po użyciu odnośnika, a nie tylko opis widoczny dla odbiorcy.

Podstawową czynnością jest porównanie domeny z nazwą oczekiwanej usługi. Literówka, dodatkowy człon w nazwie, nietypowa końcówka domeny, podmiana znaku podobnego wizualnie albo użycie adresu IP zamiast nazwy mogą wskazywać na próbę podszycia się pod inną witrynę. Należy również sprawdzić pełny adres po najechaniu kursorem na link, bez jego otwierania. Skrócone adresy, takie jak odnośniki generowane przez usługi skracania URL, ukrywają domenę docelową i dlatego wymagają dodatkowej weryfikacji.

Adres URL, przekierowania i certyfikat HTTPS

Adres rozpoczynający się od https:// oznacza szyfrowane połączenie z serwerem za pomocą protokołu HTTPS, ale nie jest samodzielnym dowodem wiarygodności witryny. Certyfikat TLS potwierdza, że połączenie jest zabezpieczone kryptograficznie dla określonej domeny, natomiast nie gwarantuje, że operator tej domeny jest uczciwy ani że znajdujące się na niej treści są bezpieczne. Również domena z kłódką w przeglądarce może służyć do wyłudzania danych, dystrybucji złośliwego oprogramowania lub kierowania do kolejnych stron.

Niezweryfikowany link może wykorzystywać kilka przekierowań. Pierwszy adres prowadzi wtedy do pośrednika, który na podstawie parametrów URL, lokalizacji, przeglądarki albo czasu otwarcia wybiera następny cel. Parametry po znaku zapytania mogą zawierać identyfikatory kampanii, ale czasem są używane także do przekazywania informacji o sesji lub sterowania przekierowaniem. Szczególną ostrożność trzeba zachować przy adresach zawierających znak @, nietypowe porty, bardzo długie ciągi kodowane procentowo oraz domenę umieszczoną dopiero na końcu złożonego ciągu znaków. Rzeczywistym hostem jest fragment po schemacie, a przed numerem portu, ścieżką, znakiem zapytania lub symbolem #.

Ryzyko pobrania pliku i wykonania skryptu

Niezweryfikowane źródło może prowadzić nie tylko do strony internetowej, lecz także do pobrania pliku. Rozszerzenie widoczne w nazwie nie zawsze wystarcza do oceny ryzyka, ponieważ system Windows może ukrywać znane rozszerzenia, a napastnik może wykorzystać nazwę w rodzaju dokument.pdf.exe. Pliki wykonywalne, skrypty i archiwa wymagają szczególnej kontroli. Do tej grupy należą między innymi pliki EXE, MSI, BAT, CMD, JS, VBS, PS1 oraz skróty LNK. Dokument biurowy może z kolei zawierać makra albo odwołania do zewnętrznych zasobów, dlatego jego otwarcie z nieznanego źródła także nie powinno być automatyczną czynnością.

Przeglądarka, program antywirusowy i system operacyjny mogą ostrzec przed niebezpiecznym adresem lub plikiem, ale brak ostrzeżenia nie jest potwierdzeniem bezpieczeństwa. Bazy reputacyjne mogą nie znać nowo utworzonej domeny, a złośliwa zawartość może pojawić się dopiero po pewnym czasie. Przed otwarciem pliku warto potwierdzić nadawcę innym kanałem, sprawdzić oczekiwany format i nazwę dokumentu oraz przeanalizować plik aktualnym oprogramowaniem ochronnym. Nie należy wpisywać haseł, kodów jednorazowych ani danych płatniczych na stronie otwartej z przypadkowego odnośnika. Bezpieczniejszym sposobem jest ręczne wpisanie znanego adresu usługi w osobnej karcie i rozpoczęcie logowania z jej oficjalnej strony.

Postępowanie po otwarciu podejrzanego odnośnika

Jeżeli link został otwarty, ale nie pobrano pliku i nie wpisano żadnych danych, należy zamknąć kartę, usunąć pobrane elementy oraz sprawdzić historię pobierania przeglądarki. Gdy pojawił się plik, nie powinien być uruchamiany ani otwierany w programie skojarzonym z jego rozszerzeniem. Warto wykonać pełne skanowanie systemu aktualnym narzędziem ochronnym, sprawdzić listę ostatnio zainstalowanych aplikacji i przejrzeć rozszerzenia przeglądarki. Jeśli podano hasło, trzeba zmienić je na stronie otwieranej ręcznie, a następnie zakończyć aktywne sesje, o ile dana usługa udostępnia taką funkcję.

Diagnostyka laptopa lub komputera PC po kontakcie z niezweryfikowanym źródłem powinna obejmować analizę pobranych plików, autostartu, procesów, zadań zaplanowanych, rozszerzeń przeglądarki i komunikatów systemowych. Należy także ustalić, czy doszło do instalacji programu, zmiany ustawień DNS, pojawienia się nowych kont użytkowników albo nietypowej aktywności sieciowej. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, w tym diagnostyką problemów wynikających z podejrzanych odnośników oraz niepożądanego oprogramowania.