Non-Delivery Report (NDR)

Non-Delivery Report to automatyczne powiadomienie o niedoręczeniu wiadomości z kodem i opisem przyczyny.

Non-Delivery Report jako komunikat zwrotny poczty elektronicznej

Non-Delivery Report, skracane do NDR, to automatycznie wygenerowana wiadomość informująca nadawcę, że serwer pocztowy nie dostarczył wiadomości do jednego lub większej liczby odbiorców. W praktyce taki komunikat może mieć temat zawierający określenia „Mail delivery failed”, „Undelivered Mail Returned to Sender” albo „Delivery Status Notification”. Nazwa NDR jest używana powszechnie, natomiast konkretne serwery i programy pocztowe mogą stosować różne nazwy dla podobnych powiadomień.

Raport zwykle zawiera adres odbiorcy, który nie otrzymał wiadomości, datę próby dostarczenia, nazwę serwera uczestniczącego w transmisji oraz kod SMTP opisujący wynik operacji. Często dołączana jest również część pierwotnej wiadomości albo jej nagłówki, dzięki czemu można ustalić, jaki temat, nadawca i adres docelowy były związane z błędem. NDR nie jest zwykłą odpowiedzią odbiorcy, lecz wynikiem działania infrastruktury pocztowej po odrzuceniu wiadomości, wygaśnięciu prób dostarczenia lub wykryciu problemu z adresem.

Kody SMTP i rozróżnienie błędu stałego od tymczasowego

Najważniejszą częścią NDR jest kod odpowiedzi SMTP. Kody zaczynające się od cyfry 5 oznaczają zwykle trwałe niepowodzenie, dlatego ponawianie tej samej próby bez zmiany danych najczęściej nie przyniesie skutku. Przykładowo kod 550 może oznaczać odrzucenie wiadomości, a rozszerzony kod 5.1.1 wskazuje na nieprawidłową lub nieistniejącą skrzynkę odbiorczą. Kod 5.1.2 może odnosić się do problemu z nazwą hosta lub domeny odbiorcy, zależnie od dodatkowego opisu zwróconego przez serwer.

Kody zaczynające się od cyfry 4 opisują stan tymczasowy. Kod 421 może oznaczać chwilową niedostępność usługi, a 451 lub 452 mogą sygnalizować przejściowe odrzucenie, ograniczenie zasobów albo problem z lokalnym przetwarzaniem wiadomości. Serwer nadawcy może wtedy ponawiać dostarczanie według własnego harmonogramu. Jeżeli kolejne próby nie powiodą się przed upływem czasu przechowywania wiadomości w kolejce, nadawca otrzyma NDR informujący o ostatecznym niedostarczeniu.

Rozszerzone kody statusu są opisane między innymi w RFC 3463, a mechanizm powiadomień o statusie dostarczenia, znany jako DSN, opisują RFC 3461, RFC 3462 i RFC 3464. W raporcie mogą występować pola takie jak „Action”, „Status”, „Diagnostic-Code” oraz „Final-Recipient”. „Action: failed” oznacza zakończoną niepowodzeniem próbę, natomiast „Action: delayed” wskazuje na opóźnienie i brak ostatecznego rozstrzygnięcia w chwili utworzenia raportu.

Jak odczytać NDR bez mylenia objawu z przyczyną

Analizę należy rozpocząć od adresu odbiorcy oraz pełnego kodu statusu, a nie od samego tematu wiadomości zwrotnej. Informacja „message rejected” jest zbyt ogólna, aby rozstrzygnąć, czy problem dotyczy literówki w adresie, przepełnionej skrzynki, blokady nadawcy, polityki antyspamowej czy błędu konfiguracji domeny. Znaczenie kodu trzeba odczytywać razem z tekstem odpowiedzi serwera, nazwą hosta, który ją zwrócił, oraz informacją, na którym etapie transmisji doszło do odrzucenia.

Jeżeli NDR wskazuje na nieistniejącego odbiorcę, należy porównać adres z zapisanym kontaktem i sprawdzić, czy nie zawiera spacji, błędnej domeny albo literówki. Przy błędzie tymczasowym warto odczekać i ponowić wysyłkę dopiero po ustąpieniu problemu. Gdy raport odwołuje się do limitu rozmiaru, trzeba uwzględnić nie tylko rozmiar załącznika, lecz także narzut kodowania MIME, który zwiększa ilość danych przesyłanych w wiadomości. Odrzucenie przez filtr antyspamowy wymaga natomiast analizy treści komunikatu i nagłówków, ponieważ sam NDR nie zawsze wskazuje dokładną regułę blokującą.

Nie każdy komunikat zwrotny oznacza awarię programu pocztowego na komputerze. Wiadomość może zostać poprawnie przekazana z aplikacji do serwera nadawcy, a następnie odrzucona przez serwer domeny odbiorcy. Dlatego przy diagnostyce trzeba rozdzielić działanie klienta poczty, połączenie z serwerem wysyłającym, kolejkę po stronie tego serwera oraz odpowiedź systemu odbiorczego. Jeżeli problem występuje tylko przy jednym adresie, bardziej prawdopodobna jest przyczyna związana z odbiorcą lub jego domeną. Jeżeli NDR pojawia się dla wszystkich adresatów, należy sprawdzić konto, ustawienia SMTP, uwierzytelnianie i dostępność usługi pocztowej.

NDR w codziennej pracy na laptopie i komputerze PC

Na komputerze użytkownika warto zachować pełną treść raportu, w tym nagłówki i sekcję z kodem diagnostycznym, zamiast przekazywać wyłącznie zrzut ekranu. Pozwala to odróżnić brak dostarczenia od opóźnienia oraz ustalić, czy raport wygenerował serwer nadawcy, serwer pośredni czy system domeny odbiorcy. Jeśli NDR dotyczy wiadomości, której użytkownik nie wysyłał, należy sprawdzić folder „Wysłane”, reguły automatyczne i historię logowania do konta. Sam fakt otrzymania raportu nie dowodzi jednak, że komputer został zainfekowany, ponieważ podobne komunikaty mogą powstawać wskutek podszycia się pod adres nadawcy.

W praktyce naprawa problemu może polegać na poprawieniu adresu, zmniejszeniu załącznika, ponowieniu wysyłki po usunięciu awarii chwilowej albo kontakcie z administratorem domeny odbiorcy, gdy serwer odrzuca wiadomości według własnej polityki. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, a w ramach diagnostyki stanowiska można również sprawdzić konfigurację klienta pocztowego, stan systemu oraz poprawność ustawień konta odpowiedzialnych za wysyłanie wiadomości.

Po usunięciu przyczyny należy wykonać kontrolną wysyłkę do właściwego adresata i sprawdzić, czy nie pojawia się kolejny NDR. Jeżeli raport nadal wraca, jego nową treść trzeba porównać z poprzednią, ponieważ zmiana kodu z 4.x.x na 5.x.x może oznaczać przejście od problemu tymczasowego do trwałego. Taki sposób postępowania ogranicza przypadkowe wielokrotne wysyłanie wiadomości i ułatwia ustalenie, czy źródłem problemu jest komputer, aplikacja pocztowa, konto, sieć czy zdalny serwer odbiorcy.