Odzyskiwanie danych z backupu różnicowego bez pełnego

Kopia różnicowa jest bezużyteczna bez odpowiadającej jej kopii pełnej — nie da się z niej odtworzyć bazy samodzielnie.

Na czym polega kopia różnicowa

Kopia różnicowa zawiera dane zmienione od momentu wykonania określonej kopii pełnej. Nie jest więc niezależnym, kompletnym obrazem plików, katalogów ani bazy danych. Każdy kolejny backup różnicowy opisuje różnice względem tej samej kopii pełnej, a nie względem poprzedniego backupu różnicowego. Jeżeli kopia pełna została utworzona w poniedziałek, a we wtorek, środę i czwartek wykonano kopie różnicowe, to czwartkowa kopia obejmuje zmiany od poniedziałku do czwartku. Do jej odtworzenia nadal potrzebny jest poniedziałkowy pełny backup.

Określenie „odzyskiwanie danych z backupu różnicowego bez pełnego” oznacza próbę odtworzenia zawartości wyłącznie na podstawie pliku różnicowego albo nośnika zawierającego jego dane. Taki zestaw jest niekompletny, ponieważ backup różnicowy zwykle przechowuje tylko nowe lub zmodyfikowane elementy oraz informacje potrzebne do ich połączenia z bazą utworzoną podczas pełnej kopii. Brak pełnego backupu może uniemożliwić rozpoczęcie odtwarzania, nawet jeśli sam plik różnicowy nie jest uszkodzony i można go bez problemu odczytać.

Dlaczego sam plik różnicowy nie wystarcza

Podczas odtwarzania system musi ustalić stan początkowy, do którego zostaną zastosowane zapisane zmiany. Pełna kopia dostarcza plików lub bloków, których backup różnicowy nie zawiera, a także struktury katalogów, metadane, uprawnienia i inne elementy zależne od użytego programu. Kopia różnicowa może zawierać wyłącznie zmieniony fragment dużego pliku. Bez niezmienionych fragmentów znajdujących się w kopii pełnej nie da się zbudować kompletnej wersji końcowej.

W przypadku baz danych zależność jest jeszcze bardziej widoczna. Różnicowy backup bazy opisuje zmiany względem określonego pełnego backupu, dlatego program odtwarzający musi znać bazę, na którą te zmiany mają zostać nałożone. Nie można traktować pliku różnicowego jak samodzielnego eksportu tabel, rekordów czy całej bazy. Próba otwarcia go jako zwykłego pliku danych może zakończyć się komunikatem o nieprawidłowym formacie, braku pliku bazowego, niezgodności zestawu kopii albo niemożności odtworzenia wymaganej kolejności.

Co można sprawdzić przed próbą odtworzenia

Najpierw należy ustalić, jaki program utworzył backup, z jakiego urządzenia lub systemu pochodzi kopia oraz czy jest to rzeczywiście backup różnicowy, a nie przyrostowy, migawka, obraz dysku albo plik eksportu. Różne mechanizmy używają podobnych nazw, ale wymagają innych zestawów plików. Warto sprawdzić rozszerzenia, manifest kopii, datę wykonania, identyfikator zadania oraz komunikaty zapisane przez aplikację backupową. Nie należy zmieniać nazw plików, rozpakowywać ich ręcznie ani zapisywać nowych danych na nośniku źródłowym przed zakończeniem analizy.

Następnie trzeba poszukać pełnego backupu wskazanego w metadanych kopii różnicowej. Może znajdować się na innym dysku, udziale sieciowym, zewnętrznym nośniku, serwerze backupowym albo w starszym zestawie archiwalnym. Należy również sprawdzić, czy pełna kopia jest czytelna, kompletna i pochodzi z tego samego łańcucha backupów. Sama obecność pliku o nazwie sugerującej „full” nie dowodzi jeszcze, że jest to właściwa kopia bazowa. Jeżeli pełnego backupu nie ma, można próbować odzyskać jego pozostałości z uszkodzonego nośnika, ale nie oznacza to, że z samej kopii różnicowej uda się odtworzyć brakujące dane.

Diagnostyka nośnika i bezpieczne odzyskiwanie

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z dyskami, systemem plików i odczytem danych potrzebnych do dalszej analizy backupu. W praktyce najważniejsze jest zabezpieczenie oryginalnego nośnika i praca na kopii sektorowej, jeżeli stan techniczny dysku na to pozwala. Przy błędach odczytu wielokrotne uruchamianie programu backupowego może pogorszyć stan uszkodzonego dysku, dlatego kolejność działań należy dobrać do rodzaju awarii.

Jeżeli pełna kopia zostanie odnaleziona, można zweryfikować jej integralność, a następnie użyć właściwego programu do połączenia jej z backupem różnicowym. Po udanym odtworzeniu trzeba porównać strukturę katalogów, rozmiary plików, daty modyfikacji i otwieralność najważniejszych dokumentów. Dla bazy danych konieczne jest także sprawdzenie, czy silnik akceptuje zestaw kopii oraz czy odtworzony stan jest logicznie spójny. Gdy pełny backup został bezpowrotnie utracony, wynik zależy od tego, czy na innych nośnikach istnieją dodatkowe kopie, eksporty, migawki lub oryginalne pliki. Sam backup różnicowy nie staje się pełną kopią tylko dlatego, że jest ostatnim zachowanym elementem archiwum.