ograniczenie rozmiaru

Ograniczenie rozmiaru to maksymalna wielkość pliku bazy lub dziennika, ustawiana przy ich definiowaniu.

Ograniczenie rozmiaru pliku bazy danych

Ograniczenie rozmiaru określa maksymalną wielkość, do której może urosnąć plik danych albo plik dziennika transakcji. Taki limit może być zapisany podczas tworzenia pliku lub zmieniony później w konfiguracji systemu zarządzania bazą danych. Nie jest to to samo co bieżące zajęcie miejsca. Plik może mieć ustawiony limit 20 GB, zajmować obecnie 8 GB i nadal pozostawiać 12 GB dostępnego wzrostu, o ile na woluminie znajduje się wystarczająca ilość wolnego miejsca.

W systemach bazodanowych limit bywa określany osobno dla każdego pliku. Baza może więc mieć kilka plików danych oraz oddzielny plik dziennika, a każdy z nich może mieć własny rozmiar początkowy, przyrost i rozmiar maksymalny. Jeżeli konfiguracja przewiduje automatyczne zwiększanie pliku, osiągnięcie limitu zatrzymuje dalszy wzrost tego konkretnego pliku. Jeżeli automatyczne zwiększanie jest wyłączone, zapis może zakończyć się wcześniej, gdy zabraknie wolnej przestrzeni przydzielonej bazie.

Przyrost pliku, limit końcowy i wolne miejsce

Rozmiar pliku zmienia się zwykle w dwóch etapach. Najpierw system zapisuje dane w już przydzielonym obszarze. Gdy wolne miejsce w pliku się kończy, mechanizm automatycznego wzrostu próbuje przydzielić kolejny fragment zgodnie z ustawionym przyrostem. Przyrost może być wyrażony jako stała liczba megabajtów albo jako procent aktualnego rozmiaru, zależnie od możliwości konkretnego silnika. Wariant procentowy powoduje, że kolejne przyrosty stają się coraz większe, dlatego może prowadzić do nagłego zużycia miejsca na dysku.

Ostateczny limit jest ograniczony przez kilka niezależnych czynników: konfigurację pliku, możliwości systemu plików, dostępne miejsce na woluminie oraz limity narzucone przez środowisko uruchomieniowe. Ustawienie wysokiej wartości maksymalnej nie rezerwuje automatycznie całego obszaru. Rezerwacja następuje dopiero podczas tworzenia pliku lub jego zwiększania. Z tego powodu administrator powinien obserwować zarówno rozmiar logiczny pliku, wolne miejsce wewnątrz pliku, jak i wolne miejsce na dysku. Te trzy wartości opisują różne poziomy pojemności i nie można ich utożsamiać.

Co dzieje się po przekroczeniu ograniczenia

Gdy plik danych osiągnie ustalony maksymalny rozmiar, nowe operacje wymagające dodatkowej przestrzeni mogą zostać odrzucone. Dotyczy to między innymi dodawania rekordów, powiększania indeksów, przebudowy struktur oraz wykonywania operacji tymczasowo potrzebujących większej ilości miejsca. Objawem może być błąd zapisu, przerwanie transakcji albo komunikat informujący o braku dostępnej przestrzeni. Samo usunięcie części rekordów nie zawsze natychmiast zmniejsza fizyczny rozmiar pliku; często jedynie zwalnia obszar do ponownego użycia przez tę samą bazę.

Dziennik transakcji ma odmienną funkcję niż plik danych. Przechowuje informacje potrzebne między innymi do zapewnienia spójności operacji i odtwarzania po awarii. Jeżeli dziennik nie może urosnąć, a jego zajęte fragmenty nie mogą zostać ponownie wykorzystane, transakcje mogą przestać się wykonywać. Przyczyną nie musi być wyłącznie zbyt mały limit. W zależności od modelu odzyskiwania i sposobu wykonywania kopii zapasowych miejsce mogą zajmować długo otwarte transakcje, nieukończone procesy lub brak prawidłowego obcinania dziennika. Zwiększenie limitu bez ustalenia przyczyny może więc tylko odsunąć problem w czasie.

Sprawdzanie ustawień przed diagnostyką

Diagnostyka ograniczenia rozmiaru powinna rozpocząć się od odczytania konfiguracji wszystkich plików należących do bazy: rozmiaru bieżącego, maksymalnego, ustawionego przyrostu oraz lokalizacji. Następnie należy porównać te wartości z faktycznym zużyciem woluminu i z ilością wolnego miejsca dostępnego dla procesu bazy danych. Warto również sprawdzić historię zmian rozmiaru, błędy zapisu, czas trwania transakcji oraz procesy wykonujące kopie zapasowe. Takie zestawienie pozwala odróżnić osiągnięcie limitu od problemu z uprawnieniami, awarią dysku, limitem systemu plików albo nieprawidłową konfiguracją ścieżki.

W środowisku serwisowym ograniczenie rozmiaru może wpływać na komputer także pośrednio: pełny dysk systemowy spowalnia działanie aplikacji, uniemożliwia tworzenie plików tymczasowych i może powodować błędy aktualizacji. Podczas diagnostyki laptopa lub komputera PC należy wtedy sprawdzić stan nośnika, zajętość partycji, integralność systemu plików oraz logi programu korzystającego z bazy. Nie należy usuwać plików bazy ani dziennika ręcznie z poziomu systemu operacyjnego, ponieważ może to uniemożliwić uruchomienie aplikacji lub odzyskanie danych. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, w tym analizą problemów z miejscem na dysku oraz konfiguracją lokalnego oprogramowania.