Patriot Viper VPR100

Patriot Viper VPR100 to dysk NVMe z linii Viper tej marki, jeden z modeli w portfolio producenta dla graczy.

Patriot Viper VPR100 jako dysk NVMe M.2

Patriot Viper VPR100 jest wewnętrznym dyskiem półprzewodnikowym SSD przeznaczonym do komputerów stacjonarnych i laptopów wyposażonych w odpowiednie gniazdo M.2. Moduł wykorzystuje format M.2 2280, czyli płytkę o szerokości 22 mm i długości 80 mm. Nie jest to dysk M.2 SATA: jego komunikacja z komputerem odbywa się przez magistralę PCI Express 3.0 z wykorzystaniem czterech linii, oznaczanych jako PCIe 3.0 x4. Za obsługę komunikacji pamięci masowej odpowiada protokół NVMe w wersji 1.3.

Występowały wersje o pojemności 256 GB, 512 GB, 1 TB oraz 2 TB. Sama obecność gniazda M.2 na płycie głównej nie gwarantuje zgodności, ponieważ niektóre gniazda M.2 obsługują wyłącznie urządzenia SATA albo mają tylko dwie linie PCIe. Przed montażem VPR100 należy sprawdzić w dokumentacji płyty głównej lub laptopa, czy konkretne gniazdo obsługuje dyski NVMe PCIe x4 oraz moduły o długości 2280. Dysk PCIe 3.0 może działać w nowszym gnieździe PCIe, ale jego parametry pozostaną ograniczone przez interfejs i konstrukcję samego VPR100.

Kontroler Phison E12 i pamięć flash TLC

VPR100 korzysta z kontrolera Phison E12, znanego również pod oznaczeniem PS5012-E12 dla platformy PCIe 3.0 x4. Jest to kontroler współpracujący z pamięcią podręczną DRAM, dlatego model VPR100 należy odróżnić od konstrukcji bez własnego bufora DRAM. Pamięć DRAM przechowuje między innymi część tablic mapowania danych, co pomaga kontrolerowi obsługiwać adresowanie bloków flash. Nie oznacza to jednak, że każda operacja zapisu jest wykonywana z pełną szybkością deklarowaną dla interfejsu.

W opisywanych egzemplarzach VPR100 stosowano pamięć 3D NAND typu TLC, czyli komórki przechowujące trzy bity informacji. W materiałach dotyczących testowanych wersji wskazywano kości Toshiba BiCS3 64L TLC, przy czym w sprzedaży mogły pojawiać się rewizje zależne od dostępności komponentów. Dlatego identyfikacja konkretnego egzemplarza przez program diagnostyczny może wykazać różnice w oznaczeniu kości lub kontrolera pomocniczego, mimo że urządzenie nadal jest sprzedawane jako VPR100. Kontroler wykorzystuje mechanizmy korekcji błędów LDPC, zarządzanie zużyciem komórek oraz buforowanie zapisu w trybie SLC, typowe dla tej platformy sprzętowej.

Prędkość, temperatura i trwałość zapisu

Deklarowana wydajność zależy od pojemności dysku. Dla wariantów o większej pojemności producent i zestawienia techniczne podają do około 3300 MB/s przy odczycie sekwencyjnym. Zapis sekwencyjny wynosił około 1000 MB/s dla wersji 256 GB, około 2100 MB/s dla wersji 512 GB oraz około 2900 MB/s dla wariantów 1 TB i 2 TB. Wartości losowych operacji wejścia-wyjścia również zależą od pojemności: dla większych modeli podawano do około 700 000 IOPS przy odczycie oraz do około 650 000 IOPS przy zapisie. Są to wartości laboratoryjne dla określonych warunków, a nie stała prędkość osiągana podczas każdego kopiowania.

Po zapełnieniu bufora SLC albo podczas długotrwałego zapisu dużej ilości danych transfer może wyraźnie spaść. Na wynik wpływa także ilość wolnego miejsca, temperatura kontrolera, obciążenie systemu operacyjnego i szybkość źródłowego nośnika. VPR100 ma metalową osłonę radiatorową oraz wbudowany czujnik temperatury. Obudowa zawiera również podświetlenie RGB, którego ustawieniami można zarządzać przy użyciu zgodnego oprogramowania producenta. Podświetlenie nie zwiększa wydajności dysku, a osłona nie zastępuje prawidłowego przepływu powietrza w obudowie.

Trwałość zapisu jest określana osobno dla danego wariantu pojemnościowego za pomocą parametru TBW, czyli łącznej ilości danych, którą można zapisać w ramach specyfikacji gwarancyjnej. Dla serii VPR100 spotyka się wartości rosnące wraz z pojemnością, od setek terabajtów dla mniejszych modeli do około 2431 TB dla wersji 2 TB w niektórych zestawieniach. Przy ocenie konkretnego dysku należy posłużyć się kartą SKU odpowiadającą dokładnemu oznaczeniu, a nie wartością przypisaną innemu modelowi Viper. Gwarancja producenta była określana na pięć lat albo do osiągnięcia limitu TBW, zależnie od tego, który warunek nastąpi wcześniej.

Montaż i diagnostyka Viper VPR100 w komputerze

Przed montażem trzeba wyłączyć komputer, odłączyć zasilanie i sprawdzić położenie dystansu dla modułu M.2 2280. Dysk wsuwany jest w złącze pod kątem, a następnie mocowany śrubą w punkcie odpowiadającym długości 80 mm. Nie należy wciskać płytki na siłę ani montować jej w gnieździe przeznaczonym wyłącznie dla modułów M.2 SATA. W laptopie znaczenie ma także wysokość zamontowanego radiatora, ponieważ osłona VPR100 może kolidować z pokrywą urządzenia lub fabrycznym dociskiem termicznym.

Po instalacji warto sprawdzić w UEFI, czy dysk jest wykrywany jako urządzenie NVMe, a w systemie odczytać jego identyfikator, temperaturę, liczbę godzin pracy i parametr zapisu hosta za pomocą narzędzia obsługującego dane SMART/NVMe. Brak wykrywania może wynikać z niezgodnego gniazda, wyłączonych linii PCIe, nieprawidłowego osadzenia modułu albo problemu z firmware. Jeżeli komputer działa, ale kopiowanie dużych plików zaczyna się szybko i po pewnym czasie zwalnia, należy najpierw sprawdzić temperaturę, ilość wolnego miejsca oraz zapełnienie bufora zapisu, zamiast od razu uznawać dysk za uszkodzony.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, w tym diagnostyką wykrywania dysków NVMe, oceną temperatur oraz weryfikacją stanu Viper VPR100 przed migracją systemu lub wymianą nośnika.