ProSavage PN133 / KM133 (współpraca z Savage)

ProSavage PN133/KM133 to historyczny chipset łączący zintegrowaną grafikę Savage z platformą VIA, stosowany w budżetowych komputerach.

Geneza i architektura układów ProSavage PN133 oraz KM133

Układy logiki systemowej z serii ProSavage PN133 oraz KM133 stanowiły kluczowy krok w rozwoju zintegrowanych płyt głównych na przełomie wieków. Powstały w wyniku ścisłej kooperacji przedsiębiorstwa VIA Technologies oraz S3 Graphics, łącząc kontroler pamięci i mostek północny z wbudowanym rdzeniem graficznym Savage4 lub Savage IX. Wariant KM133 dedykowany był obsłudze procesorów AMD współpracujących z magistralą EV6, natomiast wersja PN133 trafiała do rozwiązań mobilnych oraz ekonomicznych komputerów stacjonarnych bazujących na układach Intel Pentium III i Celeron. Zastosowanie współdzielonej pamięci operacyjnej SMA pozwoliło na znaczną redukcję kosztów produkcji całych jednostek PC.

Możliwości graficzne Savage i charakterystyka mostka

Zintegrowana jednostka wideo Savage wnosiła do segmentu budżetowego sprzętowe wsparcie dla kompresji tekstur S3TC oraz 128-bitowy potok renderujący. Chociaż wydajność w trójwymiarze ustępowała dedykowanym kartom rozszerzeń, układ doskonale radził sobie z akceleracją odtwarzania wideo MPEG-2 oraz pracą biurową w środowisku Windows 98 czy Windows 2000. Dodatkowym atutem konstrukcji była obecność zewnętrznego gniazda AGP 4X, co umożliwiało późniejszą rozbudowę komputera o wydajniejszy akcelerator graficzny bez konieczności wymiany całej płyty głównej.

Typowe usterki i niestabilność wiekowego sprzętu

Głównymi problemami występującymi na płytach z mostkami ProSavage były konflikty sterowników graficznych, podatność na przegrzewanie zintegrowanego mostka północnego oraz degradacja sekcji zasilania. Często dochodzi do wysychania kondensatorów elektrolitycznych wokół gniazda procesora i chipsetu, co wywołuje zawieszanie systemu, artefakty obrazu, a nawet całkowity brak reakcji na włącznik. Ponadto awariom ulega magistrala AGP przy próbie montażu nowszych kart o niewłaściwym napięciu sygnałowym.

Kiedy warto powierzyć sprzęt specjalistom - ProSavage PN133 / KM133 (współpraca z Savage)

Płyty główne z układami z tamtej ery bywają cennym elementem maszyn retro lub starszych stanowisk przemysłowych. W przypadku trudności z uruchomieniem płyty, braku obrazu czy niestabilności pamięci RAM warto przekazać jednostkę do profesjonalnej weryfikacji. W warszawskim punkcie serwisowym diagnoza komputera stacjonarnego kosztuje 200 zł, co pozwala dokładnie określić opłacalność naprawy, sprawdzić stan mikropęknięć pod mostkiem BGA oraz zregenerować tor zasilania.