Przypisy dolne

Przypisy dolne to notatki wyświetlane na dole strony, powiązane z fragmentem tekstu.

Notatka na dole strony i jej mechanika

Przypis dolny składa się z dwóch powiązanych elementów: znacznika odsyłacza wstawionego w tekście głównej treści, zwykle w indeksie górnym, oraz tekstu notatki umieszczonego w wydzielonym obszarze u dołu tej samej strony, oddzielonym poziomą kreską. Edytor sam pilnuje, żeby notatka wylądowała na właściwej stronie, i sam przenumerowuje wszystko przy wstawieniu przypisu w środku dokumentu. W popularnym edytorze tekstu wstawia się go skrótem Alt+Ctrl+F, a przypis końcowy, trafiający na koniec dokumentu lub sekcji, kombinacją Alt+Ctrl+D. Podwójne kliknięcie znacznika przenosi kursor do treści notatki i z powrotem, co przy dużym dokumencie oszczędza mnóstwo przewijania.

Ustawienia, o których warto wiedzieć

Numeracja może biec ciągle przez cały dokument albo zaczynać się od nowa na każdej stronie lub w każdej sekcji — ta ostatnia opcja jest standardem w publikacjach zbiorowych, gdzie każdy rozdział ma osobnego autora. Zamiast cyfr da się użyć symboli albo znaków własnych, co przydaje się przy przypisach do tabel, gdzie cyfry myliłyby się z danymi. Poziomą kreskę oddzielającą, zwaną separatorem, można edytować, ale tylko w widoku roboczym — w widoku układu wydruku jest nietykalna, co corocznie zaskakuje osoby próbujące ją usunąć. Wygląd numerów i tekstu notatek zmienia się przez style o nazwach odnoszących się do odwołania i tekstu przypisu, nie ręcznym formatowaniem każdego wystąpienia; poprawka w stylu obejmuje od razu cały dokument.

Co psuje się przy dłuższych pracach

Najbardziej dokuczliwa awaria to przypis odrywający się od swojej strony: notatka wędruje na kolejną, mimo że znacznik został na poprzedniej. Winna bywa tabela rozpięta na kilka stron, obiekt z opływaniem tekstu albo zbyt długi przypis, którego edytor nie potrafi zmieścić. Druga sprawa to konwersja formatu — plik zapisany do formatu wymiany dokumentów potrafi zamienić przypisy w zwykły tekst na końcu, bez powiązania ze znacznikami, a przy publikacji na stronie internetowej trzeba je przerobić na odsyłacze wewnętrzne. Trzecia: skopiowanie fragmentu z przypisami do innego dokumentu przenosi je razem z treścią i wciąga w tamtejszą numerację, co przy łączeniu prac kilku osób daje bałagan. Czwarta: wyszukiwanie i zamiana domyślnie nie zagląda do obszaru przypisów, więc masowa poprawka pomija połowę dokumentu.

Ratowanie dużych dokumentów

Prace dyplomowe, opracowania i dokumentacje z setkami przypisów potrafią się rozsypać po przeniesieniu między komputerami z różnymi wersjami pakietu biurowego albo po awarii w trakcie zapisu. Odzyskiwanie takich plików — z kopii tymczasowych, z historii wersji w usłudze chmurowej albo bezpośrednio z dysku, gdy plik został skasowany — to codzienna część naszej pracy przy klientach indywidualnych. Doradzamy też przy porządkowaniu struktury: przejście na style zamiast ręcznego formatowania sprawia, że dokument przestaje się rozjeżdżać przy każdej drobnej zmianie. Sprzęt odbieramy własnym transportem, bez opłaty za dojazd, gdy dokument leży na komputerze, który przestał się uruchamiać.