PWM 100 Hz

PWM 100 Hz to niska częstotliwość modulacji podświetlenia, przy której migotanie może być zauważalne, zwłaszcza kątem oka.

Czym jest PWM 100 Hz w podświetleniu ekranu

PWM 100 Hz oznacza sterowanie jasnością podświetlenia za pomocą modulacji szerokości impulsu o częstotliwości 100 Hz. W praktyce źródło światła, takie jak diody LED w ekranie LCD, jest szybko włączane i wyłączane, a regulacja jasności odbywa się przez zmianę czasu trwania impulsu w każdym okresie. Częstotliwość 100 Hz oznacza, że jeden pełny cykl trwa 10 milisekund. Przy wypełnieniu impulsu wynoszącym 50 procent dioda świeci przez około 5 milisekund, a następnie pozostaje wyłączona przez około 5 milisekund.

Warto odróżnić częstotliwość PWM od częstotliwości odświeżania obrazu. Panel może odświeżać obraz z częstotliwością 60, 120 albo 144 Hz, a jego podświetlenie może być sterowane osobno z częstotliwością 100 Hz. PWM nie opisuje więc liczby wyświetlanych klatek, lecz sposób regulowania średniej jasności źródła światła. Przy małym wypełnieniu impulsu średnia jasność spada, ale przerwy w świeceniu nadal występują z tą samą częstotliwością.

Dlaczego migotanie przy 100 Hz bywa zauważalne

Migotanie podświetlenia nie musi być widoczne jako wyraźne naprzemienne gaśnięcie i zapalanie ekranu. Przy częstotliwości 100 Hz zmiany jasności mogą być odbierane pośrednio jako zmęczenie wzroku, dyskomfort, ból głowy albo trudność w utrzymaniu ostrości obrazu. Wrażliwość zależy między innymi od głębokości modulacji, poziomu jasności, wielkości ekranu, odległości od panelu, kontrastu obrazu oraz indywidualnej reakcji użytkownika.

Szczególnie łatwo dostrzec problem kątem oka, podczas przesuwania wzroku, przewijania dokumentu albo obserwowania szybko poruszającego się obiektu na ekranie. Ruch gałek ocznych może powodować efekt stroboskopowy, ponieważ obraz bodźca jest rejestrowany w różnych fazach cyklu świecenia. Z tego powodu brak widocznego migotania podczas patrzenia bezpośrednio na nieruchomy pulpit nie oznacza, że modulacja nie występuje. Znaczenie ma także zakres regulacji jasności: w niektórych panelach przy wysokiej jasności modulacja jest płytsza, a przy niskiej staje się bardziej intensywna, lecz nie jest to reguła obowiązująca dla każdego modelu.

Objawy i metody sprawdzania konkretnego panelu

Ocena samej częstotliwości 100 Hz nie wystarcza do określenia, jak dany ekran będzie odbierany przez użytkownika. Trzeba sprawdzić, czy podświetlenie rzeczywiście pracuje z pełną modulacją, czy amplituda zmian jest niewielka, oraz czy sposób sterowania zmienia się wraz z ustawieniem jasności. Informacje w specyfikacji producenta mogą być niepełne, dlatego przy porównywaniu laptopów przydatne są niezależne pomiary wykonane dla kilku poziomów jasności.

Do wiarygodnej analizy stosuje się fotodiodę albo czujnik światła połączony z oscyloskopem. Taki pomiar pozwala zobaczyć przebieg zmian natężenia światła, zmierzyć okres impulsów i określić głębokość modulacji. Kamera telefonu może ujawnić pasy lub ciemne pola wynikające z połączenia PWM z migawką oraz odczytem matrycy, ale nie zastępuje pomiaru aparaturą. Widoczne pasy na nagraniu wskazują na możliwą modulację, natomiast ich brak nie dowodzi, że podświetlenie jest całkowicie pozbawione migotania.

Znaczenie PWM 100 Hz przy serwisowaniu laptopa

Jeżeli ekran powoduje dyskomfort, należy zapisać model laptopa, poziom jasności, używany profil zasilania oraz sytuacje, w których objawy się nasilają. Warto również sprawdzić działanie urządzenia z innym sterownikiem grafiki i przy różnych ustawieniach jasności, ponieważ sterowanie panelem może zależeć od oprogramowania układowego, sterownika oraz kontrolera podświetlenia. Nie każda wymiana matrycy rozwiąże problem: nowy panel może mieć inną częstotliwość PWM, inną głębokość modulacji albo podobne parametry.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną diagnostykę i naprawę laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów, w tym usterek związanych z obrazem, podświetleniem i połączeniem matrycy. W ramach sprawdzania problemu można rozróżnić migotanie wynikające z charakterystyki panelu od objawów uszkodzonej taśmy matrycy, sterownika LED, zasilania podświetlenia lub samej matrycy. Dopiero takie rozróżnienie pozwala ocenić, czy potrzebna jest regulacja ustawień, aktualizacja oprogramowania, naprawa układu podświetlenia czy wymiana elementu.