Radeon HD 8000 / 7000 / 6000 / 5000

AMD Radeon HD 8000/7000/6000/5000 to starsze generacje kart graficznych tej firmy, poprzedzające nowszą nomenklaturę RX.

Zakres rodzin Radeon HD 5000–8000

Radeon HD 5000, HD 6000, HD 7000 i HD 8000 to oznaczenia kilku generacji kart graficznych AMD, przy czym nie tworzą one jednej technicznie jednolitej serii. Radeon HD 5000 obejmuje między innymi układy Redwood, Juniper, Cypress i Hemlock, wykorzystujące architekturę określaną jako TeraScale 2. Radeon HD 6000 bazuje głównie na rodzinie Northern Islands, w której stosowano między innymi układy Barts, Cayman i Antilles. W tych generacjach dominowały jednostki VLIW5 albo VLIW4, czyli rozwiązania różniące się organizacją procesorów strumieniowych od późniejszych układów GCN.

Radeon HD 7000 wprowadził architekturę Graphics Core Next, znaną jako GCN, ale także w tej serii występowały modele o różnej konstrukcji. Karty Radeon HD 7970 i HD 7950 należą do rodziny Southern Islands i wykorzystują pierwszą generację GCN, natomiast inne modele z oznaczeniem HD 7000 mogą pochodzić z odświeżonych układów bazujących na wcześniejszych rozwiązaniach. Nazwa Radeon HD 8000 była stosowana przede wszystkim w wybranych kartach OEM oraz układach mobilnych, dlatego samo oznaczenie serii nie wystarcza do jednoznacznego ustalenia parametrów konkretnego egzemplarza.

Architektura, pamięć i interfejs karty

Parametry kart z tych rodzin zależą od dokładnego modelu, producenta oraz wersji przeznaczonej do komputera stacjonarnego albo laptopa. Występowały konstrukcje wyposażone w pamięć GDDR3, GDDR5, a w wybranych starszych modelach także DDR3 lub DDR5 o innych częstotliwościach efektywnych. Znaczenie ma nie tylko pojemność pamięci, lecz również szerokość magistrali, taktowanie, rodzaj zastosowanych kości i sposób chłodzenia. Dwie karty o podobnej nazwie mogą więc oferować wyraźnie różną przepustowość pamięci i wydajność.

Karty Radeon HD korzystają z interfejsu PCI Express, jednak jego generacja oraz liczba aktywnych linii zależą od modelu i platformy. W komputerze stacjonarnym karta może pracować w slocie PCI Express x16, natomiast w laptopie układ graficzny bywa przylutowany do płyty głównej albo zintegrowany z płytą w module BGA. W takim przypadku nie występuje klasyczna wymiana karty przez użytkownika. Podczas oceny podzespołu trzeba uwzględnić także wymagania zasilania, dodatkowe przewody PCIe, temperaturę układu oraz wydajność wentylatora. Uszkodzenie sekcji zasilania, pamięci VRAM lub połączeń lutowanych może powodować artefakty, brak obrazu albo niestabilność pod obciążeniem.

Obsługiwane funkcje obrazu i sterowniki

Większość kart Radeon HD 5000–8000 obsługuje sprzętowe wyświetlanie obrazu przez popularne wyjścia cyfrowe, takie jak DVI, HDMI albo DisplayPort, lecz ich dostępność zależy od konkretnej płytki drukowanej i producenta. Karta może mieć kilka wyjść, ale nie oznacza to automatycznie pełnej obsługi każdej rozdzielczości na wszystkich portach. Ograniczenia wynikają z wersji kontrolera obrazu, zastosowanego złącza, przejściówki oraz możliwości monitora. W części modeli stosowano także rozwiązania Eyefinity, umożliwiające pracę z wieloma ekranami przy odpowiedniej konfiguracji wyjść.

Radeon HD 5000 i HD 6000 są związane z obsługą DirectX 11, natomiast konkretne poziomy funkcji zależą od układu. Modele z architekturą GCN z rodziny HD 7000 oferują również obliczenia ogólnego przeznaczenia przez OpenCL, ale zgodność z aplikacją zależy od sterownika, wersji biblioteki i wymagań programu. W starszych kartach problemem bywa zakończenie regularnego wsparcia sterownikowego dla współczesnych systemów operacyjnych. Instalacja niewłaściwego pakietu może skutkować kodem błędu urządzenia, migotaniem obrazu, brakiem akceleracji 3D albo działaniem wyłącznie na podstawowym sterowniku systemowym. Przy diagnostyce trzeba sprawdzić dokładny identyfikator PCI, wersję systemu, zainstalowany sterownik oraz to, czy objaw występuje przed uruchomieniem systemu, czy dopiero po jego załadowaniu.

Typowe objawy zużycia i możliwości serwisowania

Problemy z kartami Radeon HD mogą mieć charakter programowy, termiczny albo sprzętowy. Do często spotykanych objawów należą kolorowe kwadraty i pasy na ekranie, losowe zamrożenia obrazu, reset sterownika, czarny ekran po instalacji sterownika, błędy podczas uruchamiania aplikacji 3D oraz samoczynne wyłączanie komputera przy większym poborze energii. Artefakty widoczne już w ekranie firmware lub podczas testu POST częściej wskazują na kartę, pamięć graficzną albo sekcję zasilania. Jeżeli problem pojawia się dopiero po uruchomieniu systemu, trzeba dodatkowo wykluczyć sterownik, ustawienia częstotliwości pracy, konflikt oprogramowania i nieprawidłową konfigurację wyjścia obrazu.

Diagnostyka powinna obejmować oględziny laminatu, kontrolę zabrudzenia radiatora, ocenę pracy wentylatora, sprawdzenie przewodów zasilających oraz test z innym przewodem i monitorem. W komputerze stacjonarnym pomocne jest uruchomienie systemu z inną kartą albo sprawdzenie badanego układu w sprawnej konfiguracji. W laptopie zakres czynności jest inny, ponieważ układ może być częścią płyty głównej i nie zawsze można go wymienić jako oddzielny moduł. Samo podgrzewanie układu lub tak zwany reflow nie jest równoważne trwałej naprawie: bez usunięcia przyczyny, takiej jak uszkodzone połączenia BGA, przegrzewanie albo wada pamięci, objaw może powrócić. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z obrazem, chłodzeniem, sterownikami oraz kartami graficznymi Radeon, po ustaleniu rzeczywistej przyczyny usterki.