Rejestr Windows a SQL Server

Rejestr Windows przechowuje klucze konfiguracyjne wykorzystywane przez instalator i usługi SQL Server.

Rola rejestru Windows w instalacji SQL Server

SQL Server korzysta z rejestru Windows do przechowywania części informacji potrzebnych instalatorowi, usługom serwera oraz narzędziom administracyjnym. Rejestr nie zawiera samych baz danych ani plików tabel. Dane użytkownika pozostają w plikach baz danych, zwykle z rozszerzeniami .mdf, .ndf i .ldf, zapisanych w systemie plików. W rejestrze znajdują się natomiast między innymi informacje o zainstalowanych składnikach, nazwie instancji, identyfikatorach usług i parametrach uruchamiania.

SQL Server może działać jako instancja domyślna albo jako instancja nazwana. Dla instancji domyślnej używana jest nazwa MSSQLSERVER, natomiast instancja nazwana ma własną nazwę, na przykład SQL2022. Usługa silnika nosi wtedy odpowiednio nazwę systemową MSSQLSERVER albo MSSQL$SQL2022. Takie identyfikatory są wykorzystywane przez Menedżera usług Windows, instalator SQL Server i narzędzia konfigurujące uruchamianie serwera.

Klucze instancji i składników silnika

W 64-bitowym systemie Windows informacje o 64-bitowych składnikach SQL Server są zwykle rejestrowane w gałęzi HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Microsoft SQL Server. Poszczególne instancje są identyfikowane przez wewnętrzny identyfikator instancji, który nie musi być taki sam jak nazwa widoczna podczas łączenia. Wartości rejestru mogą wskazywać między innymi nazwę instancji, wersję produktu, katalog instalacyjny, lokalizacje składników oraz status instalacji.

Na komputerze z 64-bitowym systemem mogą występować także wpisy dotyczące 32-bitowych narzędzi SQL Server w obszarze HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\WOW6432Node\Microsoft\Microsoft SQL Server. Jest to efekt mechanizmu WOW64, który pozwala uruchamiać aplikacje 32-bitowe w systemie 64-bitowym. Nie należy automatycznie zakładać, że wpis w jednej z tych gałęzi opisuje aktywną instancję silnika. Właściwa interpretacja wymaga porównania danych rejestru z listą usług Windows, konfiguracją SQL Server oraz informacjami zwracanymi przez narzędzia systemowe.

Podczas instalacji SQL Server rejestrowane są również składniki wspólne, takie jak SQL Server Browser, SQL Server Agent, Integration Services lub komponenty klienta, jeżeli zostały wybrane w instalatorze. Nie każda edycja i nie każda konfiguracja obejmuje wszystkie te usługi. Sam fakt znalezienia klucza opisującego dany komponent nie dowodzi, że usługa jest uruchomiona albo że komponent jest aktualnie używany.

Parametry uruchamiania i zależności od konfiguracji

Usługa SQL Server ma parametry startowe, które mogą określać między innymi lokalizację głównego pliku konfiguracyjnego, katalog danych lub inne opcje wymagane podczas uruchamiania. W praktyce podstawowym źródłem konfiguracji instancji jest plik SQL Server Configuration Manager, który korzysta z mechanizmów Windows i zapisuje ustawienia usług w sposób właściwy dla danej wersji SQL Server. Ręczna zmiana przypadkowych wartości rejestru może spowodować, że usługa przestanie się uruchamiać albo zacznie używać nieprawidłowych parametrów.

Ważnym przykładem informacji związanej z rejestrem jest konfiguracja protokołów sieciowych instancji. SQL Server może korzystać z TCP/IP, nazwanych potoków oraz innych dostępnych protokołów klient-serwer, ale ich włączenie, kolejność i parametry powinny być zmieniane przez SQL Server Configuration Manager. Numer portu TCP nie wynika wyłącznie z nazwy instancji. Instancja domyślna standardowo korzysta z portu TCP 1433, lecz administrator może ustawić inny port. Instancje nazwane często używają portów dynamicznych, a SQL Server Browser może pomagać klientom ustalić port instancji.

Rejestr przechowuje także informacje pomocne przy rozpoznawaniu kont usług i zainstalowanych wersji, lecz nie zastępuje uprawnień systemu plików ani konfiguracji zabezpieczeń samej bazy danych. Konto, pod którym działa usługa SQL Server, musi mieć odpowiednie prawa do katalogów zawierających pliki baz, kopie zapasowe i pliki dzienników. Zmiana ścieżki zapisanej w konfiguracji bez nadania praw temu kontu może doprowadzić do błędów dostępu, problemów z odzyskiwaniem baz lub nieudanego startu instancji.

Bezpieczna diagnostyka wpisów rejestru

Diagnostykę warto rozpocząć od sprawdzenia, jakie usługi SQL Server są faktycznie zainstalowane i jaki mają stan. W PowerShell można użyć polecenia Get-Service -Name 'MSSQL*','SQLSERVERAGENT','SQLBrowser', a w wierszu polecenia narzędzia sc.exe query. Następnie należy porównać nazwy usług z identyfikatorami instancji widocznymi w rejestrze oraz z konfiguracją odczytaną w SQL Server Configuration Manager. Taka korelacja pozwala odróżnić pozostałości po odinstalowanej instancji od aktywnej konfiguracji.

Przed zmianą rejestru należy wykonać kopię odpowiedniej gałęzi i zapisać aktualny stan usług oraz parametrów. Nie powinno się usuwać kluczy tylko dlatego, że wyglądają na stare, ponieważ instalator może używać ich do wykrywania składników, naprawy instalacji albo aktualizacji. W przypadku nieprawidłowej konfiguracji bezpieczniejszą metodą jest użycie instalatora SQL Server, SQL Server Configuration Manager lub udokumentowanych narzędzi administracyjnych. Po zmianach trzeba sprawdzić dziennik błędów SQL Server, Podgląd zdarzeń Windows, stan usługi oraz możliwość nawiązania połączenia z właściwą instancją.

Jeżeli usługa nie startuje po modyfikacji ustawień, należy zweryfikować przede wszystkim nazwę instancji, konto usługi, ścieżki plików, dostęp do katalogów, parametry startowe i zajętość skonfigurowanego portu. Rejestr jest jednym z elementów diagnostyki, ale pojedynczy wpis nie stanowi pełnego obrazu środowiska SQL Server. Rzetelna ocena wymaga zestawienia danych rejestru z usługami Windows, plikami konfiguracyjnymi, logami oraz rzeczywistą odpowiedzią silnika na próbę połączenia.