Rozmiar pliku

Rozmiar pliku to jego objętość wyrażona w jednostkach pamięci, np. megabajtach.

Rozmiar a miejsce faktycznie zajęte na dysku

Okno właściwości pliku w Windows pokazuje dwie wartości, które prawie nigdy nie są równe: rozmiar i rozmiar na dysku. Pierwsza to liczba bajtów treści, druga to iloczyn zajętych jednostek alokacji. System plików NTFS operuje domyślnie klastrami po 4 kilobajty, więc plik mający dwa bajty i tak rezerwuje pełny klaster, a katalog z dziesięcioma tysiącami drobnych plików potrafi zajmować wielokrotność sumy ich rzeczywistych rozmiarów. W drugą stronę działają mechanizmy oszczędzające miejsce: kompresja NTFS oraz pliki rzadkie, w których ciągi zer nie są w ogóle zapisywane na nośniku.

Kilobajt liczony na dwa sposoby

Windows dzieli przez 1024, producenci nośników przez 1000. Dlatego dysk sprzedawany jako tysiąc gigabajtów melduje się w systemie jako mniej więcej dziewięćset trzydzieści — nic nie ginie, to wyłącznie różnica jednostek, gibibajta i gigabajta. Warto o tym pamiętać przy limitach: kiedy usługa deklaruje maksymalny załącznik dwudziestu pięciu megabajtów, chodzi zwykle o rozmiar wiadomości po zakodowaniu, a kodowanie Base64 stosowane do załączników powiększa dane o mniej więcej jedną trzecią. Plik ważący dwadzieścia megabajtów na dysku potrafi więc przekroczyć limit skrzynki.

Rozmiar jako źródło konkretnych awarii

Klasyczny problem to przenoszenie dużego pliku na pendrive sformatowany w FAT32 — ten system plików nie przyjmuje pojedynczego pliku większego niż cztery gigabajty i kopiowanie przerywa się komunikatem o zbyt dużym pliku, choć na nośniku jest mnóstwo miejsca. Rozwiązaniem jest formatowanie w exFAT lub NTFS. Drugi częsty scenariusz to plik pokazujący zero bajtów po nagłym odcięciu zasilania: wpis w tablicy plików został zaktualizowany, ale treść nie dotarła na nośnik. Trzeci to zaskakująco kurczący się dysk systemowy, na którym miejsce zjadają nie dokumenty, lecz plik hibernacji, plik stronicowania, punkty przywracania i magazyn komponentów systemu w katalogu WinSxS.

Kiedy zabraknie miejsca na dysku systemowym

Zgłoszenia o zwolnionym komputerze bardzo często kończą się rozpoznaniem przepełnionego dysku systemowego — poniżej kilku procent wolnej przestrzeni Windows przestaje sensownie zarządzać plikiem stronicowania i aktualizacjami. Robimy wtedy analizę zajętości katalog po katalogu, sprzątamy to, co da się sprzątnąć bezpiecznie, i mówimy wprost, kiedy jedynym sensownym wyjściem jest większy nośnik. Wymiana dysku wraz z przeniesieniem systemu i danych to jedna z naszych codziennych czynności, podobnie jak wymiana klawiatur i matryc. Sprzęt odbieramy i odwozimy własnymi kierowcami, bez korzystania z kurierów, a diagnoza laptopa przy odbiorze nic nie kosztuje.