Ścieżka instalacji

Ścieżka instalacji to katalog, w którym zapisano pliki wykonywalne i biblioteki danej instancji SQL Server.

Co dokładnie oznacza ścieżka instalacji SQL Server

Ścieżka instalacji SQL Server to katalog systemu plików, w którym instalator umieszcza pliki potrzebne do uruchomienia konkretnej instancji tego silnika. Znajdują się tam między innymi plik wykonywalny usługi aparatu baz danych, biblioteki DLL, pliki zasobów językowych, składniki obsługi protokołów oraz narzędzia powiązane z daną instancją. Dla aparatu baz danych główny katalog instancji jest zwykle rozpoznawalny po podkatalogu MSSQL\Binn. W tym miejscu znajduje się między innymi sqlservr.exe, czyli proces obsługujący silnik SQL Server.

SQL Server rozdziela pliki instancji od plików baz danych. Ścieżka instalacji nie jest więc tym samym co lokalizacja plików .mdf, .ndf i .ldf. Pliki danych i dzienników transakcji mogą znajdować się na innym woluminie, w innym katalogu, a także na macierzy przeznaczonej do obsługi operacji wejścia i wyjścia. Zmiana domyślnej lokalizacji baz danych nie przenosi automatycznie plików wykonywalnych ani bibliotek SQL Server.

Podczas instalacji można wskazać odrębne katalogi dla plików programu, współdzielonych składników SQL Server oraz plików danych. Instalator zapisuje wybrane ustawienia w konfiguracji instancji i wykorzystuje je podczas tworzenia usługi systemowej. Z tego powodu sama obecność katalogu o nazwie podobnej do Microsoft SQL Server nie wystarcza do ustalenia, która instancja korzysta z danego położenia.

Instancja domyślna, nazwana i typowy układ katalogów

SQL Server może działać jako instancja domyślna albo jako instancja nazwana. Instancja domyślna używa nazwy MSSQLSERVER, natomiast instancja nazwana otrzymuje nazwę określoną podczas instalacji, na przykład KSIEGOWOSC. W usługach systemu Windows instancja domyślna występuje jako SQL Server (MSSQLSERVER), a instancja nazwana jako SQL Server (KSIEGOWOSC). Ta nazwa jest ważniejsza diagnostycznie niż sama litera dysku, ponieważ na jednym komputerze może działać kilka niezależnych instancji SQL Server.

W typowym układzie katalogów Microsoft używa folderu głównego C:\Program Files\Microsoft SQL Server, ale administrator może wybrać inny wolumin podczas instalacji. Katalog instancji zawiera oznaczenie generacji produktu oraz nazwę instancji. Dla SQL Server 2019 spotyka się oznaczenie MSSQL15, a dla SQL Server 2022 oznaczenie MSSQL16. Przykładowy wzorzec ścieżki dla instancji domyślnej może wyglądać jak C:\Program Files\Microsoft SQL Server\MSSQL16.MSSQLSERVER\MSSQL\Binn. W przypadku instancji nazwanej końcowa część katalogu zawiera nazwę tej instancji, na przykład MSSQL16.KSIEGOWOSC\MSSQL\Binn.

Nie każdy katalog pod głównym folderem SQL Server należy do aparatu baz danych. Osobne podkatalogi mogą przechowywać składniki współdzielone przez kilka instancji, narzędzia klienta, usługi raportowania, Integration Services albo inne funkcje wybrane w instalatorze. Dlatego przy analizie należy powiązać katalog z konkretną usługą i wersją programu, a nie zakładać, że najnowszy lub największy folder jest aktywną instalacją.

Jak ustalić aktywną lokalizację bez zgadywania

Najbardziej wiarygodnym punktem kontroli jest SQL Server Configuration Manager. W sekcji usług SQL Server można odczytać nazwę instancji oraz właściwości odpowiadającej jej usługi. Parametry uruchomieniowe wskazują, z jakiego pliku wykonywalnego uruchamiany jest proces sqlservr.exe. Ścieżka widoczna w konfiguracji usługi pozwala odróżnić aktywną instancję od pozostałości po wcześniejszej instalacji, kopii zapasowej katalogu albo nieużywanej wersji programu.

W systemie Windows można również sprawdzić właściwości usługi za pomocą narzędzi administracyjnych, ale należy zachować ostrożność przy interpretacji wyniku. Parametr Binn wskazuje katalog plików binarnych, natomiast katalog nadrzędny może zawierać także pliki konfiguracyjne, logi uruchomieniowe i zasoby instancji. Lokalizacja dziennika błędów SQL Server nie musi być identyczna z katalogiem plików wykonywalnych. Podobnie folder zawierający pliki baz danych nie potwierdza ścieżki instalacji silnika.

W przypadku problemów z uruchomieniem warto porównać trzy elementy: nazwę usługi, pełną ścieżkę procesu podaną w konfiguracji oraz wersję pliku sqlservr.exe. Jeżeli usługa wskazuje nieistniejący plik, przeniesiony katalog albo folder bez wymaganych bibliotek, SQL Server może zakończyć start błędem. Przydatne są wtedy wpisy w Podglądzie zdarzeń Windows oraz plik ERRORLOG, ponieważ pokazują, z jakiej konfiguracji próbowano uruchomić instancję i gdzie wystąpił problem z dostępem do plików.

Ścieżka instalacji a aktualizacje, uprawnienia i naprawa

Folder instalacyjny powinien pozostawać spójny z konfiguracją usługi SQL Server. Ręczne przenoszenie katalogu, zmiana jego nazwy albo kopiowanie plików z innej wersji produktu może uniemożliwić uruchomienie instancji. SQL Server korzysta z bibliotek odpowiadających konkretnej wersji i zainstalowanego zestawu funkcji, dlatego pliki SQL Server 2019 nie są zamiennym zestawem dla SQL Server 2022. Podczas aktualizacji instalator może dodać nowe składniki i pozostawić starsze katalogi, jeśli na komputerze nadal istnieją inne instancje lub funkcje.

Do katalogu instalacji dostęp powinna mieć usługa uruchamiająca daną instancję. Uprawnienia systemu plików muszą umożliwiać odczyt pliku wykonywalnego, bibliotek oraz plików konfiguracyjnych. Ograniczenie dostępu przez ręcznie zmienione uprawnienia NTFS, program antywirusowy lub politykę kontroli aplikacji może spowodować błąd startu mimo fizycznej obecności plików. Nie należy nadawać wszystkim użytkownikom pełnej kontroli nad katalogiem programu; zakres uprawnień powinien wynikać z konfiguracji usługi i zasad systemu Windows.

Jeżeli instalacja jest uszkodzona, właściwą drogą jest użycie instalatora SQL Server i opcji naprawy, modyfikacji albo odinstalowania odpowiedniej instancji. Przed zmianami trzeba zapisać nazwę instancji, wersję silnika, parametry usługi oraz lokalizacje plików baz danych i kopii zapasowych. Taka dokumentacja pozwala odróżnić problem ze ścieżką programu od problemu z dostępem do danych, dzienników transakcji lub konfiguracją samej usługi.