SQL Server na Windows Server

SQL Server na Windows Server wymaga osobnej licencji systemu operacyjnego niezależnej od licencji bazy danych.

Rozdzielenie systemu operacyjnego i silnika bazy danych

SQL Server uruchomiony na Windows Server składa się z dwóch odrębnych warstw oprogramowania. Windows Server jest systemem operacyjnym, który zarządza sprzętem, pamięcią, procesami, usługami, kontami użytkowników oraz komunikacją sieciową. SQL Server jest natomiast osobnym produktem firmy Microsoft, działającym jako system zarządzania relacyjnymi bazami danych. Instalacja silnika bazy danych na serwerze z Windows Server nie oznacza, że licencja jednego produktu obejmuje drugi.

W praktyce należy więc rozpatrywać co najmniej dwie niezależne kwestie: uprawnienie do korzystania z konkretnej edycji Windows Server oraz uprawnienie do korzystania z wybranej edycji SQL Server. Licencja systemu operacyjnego dotyczy uruchamiania Windows Server na określonym środowisku sprzętowym i liczby obsługiwanych instancji zgodnie z warunkami danej licencji. Licencja SQL Server odnosi się do samego silnika bazy danych, jego edycji, modelu licencjonowania i zakresu wykorzystania. Zmiana edycji SQL Server nie zastępuje licencji Windows Server, a ponowna instalacja systemu operacyjnego nie zapewnia prawa do używania SQL Server.

Jak Windows Server udostępnia środowisko dla SQL Server

SQL Server korzysta z funkcji Windows Server, ale pozostaje odrębną usługą. Podczas instalacji tworzone są składniki takie jak usługa aparatu baz danych SQL Server, SQL Server Browser oraz opcjonalne usługi pomocnicze. Aparat baz danych przechowuje pliki baz, wykonuje zapytania w języku Transact-SQL, obsługuje transakcje i kontroluje dostęp do danych. Windows Server uruchamia te procesy, przydziela im zasoby i stosuje zasady bezpieczeństwa systemu.

Ważne jest odróżnienie instancji SQL Server od instancji systemu Windows Server. Na jednym systemie operacyjnym można zainstalować jedną instancję domyślną SQL Server oraz dodatkowe instancje nazwane, o ile pozwalają na to zasoby, konfiguracja i warunki licencyjne. Każda instancja może mieć własne bazy danych, konta usług, ustawienia sieciowe i porty. Taki układ nie tworzy jednak dodatkowej licencji systemu operacyjnego. Licencjonowanie Windows Server i SQL Server trzeba ocenić według zasad właściwych dla każdego produktu.

Licencjonowanie SQL Server na serwerze Windows

SQL Server jest oferowany między innymi w modelu licencjonowania według liczby rdzeni oraz w modelu Server plus CAL. W pierwszym przypadku licencjonowanie jest związane z procesorami logicznymi lub rdzeniami objętymi zasadami konkretnej edycji i umowy. W drugim przypadku potrzebna jest licencja serwerowa SQL Server oraz licencje dostępowe CAL dla użytkowników lub urządzeń korzystających z serwera. Nie należy utożsamiać SQL Server CAL z Windows Server CAL, ponieważ są to odrębne uprawnienia dostępowe.

Windows Server również może wymagać licencji serwerowej oraz licencji dostępowych, zależnie od wybranej wersji, sposobu nabycia i modelu użycia. W rezultacie środowisko, w którym aplikacja korzysta z bazy SQL Server, może podlegać równoległym wymaganiom licencyjnym systemu operacyjnego i silnika bazy danych. Szczegółowe warunki zależą od edycji, wersji, liczby rdzeni, sposobu dostępu oraz rodzaju umowy licencyjnej. Sama obecność plików instalacyjnych albo działającej usługi nie jest dowodem posiadania prawidłowej licencji.

Weryfikacja instalacji i zależności technicznych

Przy sprawdzaniu SQL Server na Windows Server warto ustalić nazwę instancji, wersję, edycję oraz stan usług. Informacje o wersji można odczytać w SQL Server Management Studio albo zapytaniem Transact-SQL SELECT @@VERSION;. Bardziej uporządkowane dane zwraca również zapytanie SELECT SERVERPROPERTY('ProductVersion'), SERVERPROPERTY('Edition');. Wyniki pozwalają rozróżnić między innymi wersję produktu i jego edycję, ale nie zastępują dokumentów licencyjnych.

Diagnostyka powinna obejmować także dziennik błędów SQL Server, Podgląd zdarzeń Windows, konfigurację usługi aparatu baz danych, uprawnienia konta usługi, dostępność plików baz danych oraz reguły zapory. Przy połączeniach sieciowych trzeba sprawdzić, czy właściwy protokół jest włączony w SQL Server Configuration Manager i czy port używany przez instancję jest dostępny. SQL Server Browser może pomagać w odnajdywaniu instancji nazwanych, lecz jego działanie nie zmienia zasad licencjonowania. Oddzielne potwierdzenie licencji Windows Server i SQL Server jest konieczne, gdy celem jest zgodność środowiska z warunkami użytkowania.