ŚREDNIA.JEŻELI

ŚREDNIA.JEŻELI to funkcja arkusza kalkulacyjnego obliczająca średnią z wartości spełniających jeden zadany warunek.

Jak działa funkcja ŚREDNIA.JEŻELI

ŚREDNIA.JEŻELI jest funkcją arkusza kalkulacyjnego Microsoft Excel służącą do obliczania średniej arytmetycznej tylko z tych wartości, które spełniają jeden określony warunek. Funkcja analizuje zakres kryteriów, sprawdza każdą komórkę według podanego kryterium, a następnie wybiera odpowiadające jej liczby z zakresu uśrednianego. Dzięki temu można obliczyć na przykład średnią sprzedaż dla jednego produktu, średnią ocen dla wybranej klasy albo średni czas realizacji zadań oznaczonych określonym statusem.

Składnia funkcji ma postać ŚREDNIA.JEŻELI(zakres; kryteria; [średnia_zakres]). Argument „zakres” określa komórki, które mają zostać sprawdzone. Argument „kryteria” definiuje warunek, a opcjonalny argument „średnia_zakres” wskazuje komórki, z których zostanie policzona średnia. Jeżeli trzeci argument nie zostanie podany, Excel uśrednia wartości bezpośrednio z argumentu „zakres”. W praktyce zakres kryteriów i zakres uśredniany powinny odpowiadać sobie położeniem oraz mieć zgodny układ wierszy i kolumn.

Kryteria tekstowe, liczbowe i porównawcze

Kryterium może być tekstem, liczbą, odwołaniem do komórki albo wyrażeniem z operatorem porównania. Przykład =ŚREDNIA.JEŻELI(A2:A20;"Laptop";B2:B20) oblicza średnią z wartości w zakresie B2:B20 dla wierszy, w których komórka z zakresu A2:A20 zawiera tekst „Laptop”. Kryterium liczbowe, na przykład 100, wybiera komórki równe 100. Można również używać operatorów takich jak >, <, >=, <= oraz <>. W formule tekstowej operator należy połączyć z wartością, na przykład ">=50".

Jeżeli warunek znajduje się w komórce C1, można zbudować kryterium przez konkatenację, czyli połączenie tekstu z odwołaniem do komórki: =ŚREDNIA.JEŻELI(B2:B50;">="&C1). Funkcja obsługuje także symbole wieloznaczne w kryteriach tekstowych. Gwiazdka * zastępuje dowolny ciąg znaków, a znak zapytania ? zastępuje pojedynczy znak. Aby potraktować gwiazdkę, znak zapytania lub tyldę jako zwykły znak, stosuje się przed nimi tyldę, czyli ~. Kryterium "Serwis*" może więc obejmować teksty rozpoczynające się od słowa „Serwis”.

Zakres uśredniany, puste komórki i wyniki graniczne

Istotne znaczenie ma rozróżnienie między zakresem sprawdzanym a zakresem, z którego pobierane są liczby. W formule =ŚREDNIA.JEŻELI(A2:A100;"Zakończone";D2:D100) kolumna A zawiera warunek, natomiast średnia jest liczona z kolumny D. Excel uwzględnia tylko wartości liczbowe odpowiadające wierszom spełniającym kryterium. Tekst znajdujący się w zakresie uśrednianym nie jest traktowany jako liczba i nie wpływa na wynik. Puste komórki również nie zwiększają liczby składników średniej.

Gdy żaden element zakresu nie spełnia warunku albo wskazany zakres nie zawiera żadnej wartości nadającej się do uśrednienia, funkcja może zwrócić błąd #DZIEL/0!. Taki wynik nie oznacza automatycznie uszkodzenia arkusza; często wskazuje na brak dopasowanych danych, literówkę w kryterium albo niezgodność zakresów. Warto sprawdzić, czy wartości liczbowe nie zostały zapisane jako tekst, czy kryterium nie zawiera niepotrzebnych spacji oraz czy trzeci argument obejmuje te same wiersze co zakres kryteriów. Do obsługi spodziewanego braku wyników można użyć funkcji JEŻELI.BŁĄD, ale nie powinna ona maskować rzeczywistego błędu w danych.

Praktyczne użycie w arkuszu i diagnostyka formuły

ŚREDNIA.JEŻELI sprawdza się w zestawieniach domowych i biurowych, gdy analizowany jest jeden warunek. Do średniej zależnej od kilku jednoczesnych warunków służy ŚREDNIA.WARUNKÓW, natomiast do bardziej elastycznych obliczeń można wykorzystać funkcje FILTER oraz ŚREDNIA, jeżeli dana wersja Excela je obsługuje. Nie należy zastępować ŚREDNIA.JEŻELI zwykłą funkcją ŚREDNIA, ponieważ zwykła średnia uwzględni wszystkie odpowiednie liczby, niezależnie od wartości w kolumnie opisującej warunek.

Przy diagnozowaniu nieprawidłowego wyniku należy najpierw przeanalizować zakres kryteriów, dokładną treść warunku i zakres uśredniany. Pomocne jest tymczasowe użycie funkcji LICZ.JEŻELI, aby sprawdzić, ile komórek spełnia kryterium, oraz ręczne porównanie kilku odpowiadających sobie wierszy. Trzeba także pamiętać o separatorze argumentów zależnym od ustawień językowych programu: w polskiej wersji Excela najczęściej stosuje się średniki. Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną naprawę laptopów i komputerów PC, w tym diagnostykę problemów z oprogramowaniem biurowym oraz nieprawidłowym działaniem arkuszy kalkulacyjnych.