STATUS_NO_BOOT_DEVICE

STATUS_NO_BOOT_DEVICE to kod błędu wskazujący na brak wykrytego urządzenia rozruchowego podczas próby startu systemu.

STATUS_NO_BOOT_DEVICE i etap rozruchu systemu

STATUS_NO_BOOT_DEVICE oznacza sytuację, w której firmware komputera albo mechanizm rozruchowy systemu Windows nie może znaleźć urządzenia zawierającego wymagane dane startowe. Urządzeniem rozruchowym jest najczęściej wewnętrzny dysk SSD lub HDD, ale w określonych konfiguracjach może nim być także nośnik USB, dysk zewnętrzny albo urządzenie wskazane w środowisku sieciowego uruchamiania. Sam komunikat nie określa jeszcze, czy przyczyną jest awaria dysku, nieprawidłowa kolejność startowa, uszkodzone dane rozruchowe, czy problem z komunikacją między płytą główną a nośnikiem.

Rozruch przebiega etapami. Po włączeniu zasilania firmware UEFI lub starszy BIOS wykonuje test podstawowych podzespołów i wykrywa urządzenia magazynujące. Następnie wybiera nośnik zgodnie z ustawieniami kolejności bootowania. W trybie UEFI uruchamiany jest zwykle plik EFI zapisany na partycji systemowej EFI, natomiast w trybie BIOS kod startowy znajduje się w sektorze rozruchowym dysku i korzysta z tablicy partycji MBR. Jeżeli odpowiedni dysk nie jest widoczny albo wskazany wpis rozruchowy nie prowadzi do działającego systemu, pojawia się błąd związany z brakiem urządzenia startowego.

Dlaczego dysk może nie zostać wykryty

Najprostszą przyczyną jest fizyczne przerwanie połączenia. W komputerze stacjonarnym należy brać pod uwagę poluzowany przewód SATA, brak zasilania dysku albo wadliwy przewód zasilający. W laptopie problem może wynikać z nieprawidłowego osadzenia nośnika M.2, uszkodzenia złącza lub skutków wcześniejszego demontażu. Dyski NVMe komunikują się przez magistralę PCI Express, dlatego ich wykrywanie zależy również od poprawnego działania gniazda M.2 i kontrolera na płycie głównej.

Jeżeli dysk jest całkowicie niewidoczny w ustawieniach UEFI, system Windows nie ma jeszcze możliwości odczytania partycji ani plików rozruchowych. W takiej sytuacji sprawdza się obecność nośnika na liście urządzeń magazynujących, jego identyfikator, tryb pracy kontrolera oraz ewentualne komunikaty diagnostyczne firmware. W przypadku HDD dodatkową wskazówką mogą być nietypowe odgłosy, zatrzymywanie talerzy albo długi czas wykrywania. W przypadku SSD nośnik może zniknąć bez objawów mechanicznych, na przykład wskutek uszkodzenia kontrolera, pamięci flash lub elektroniki zasilającej.

Nie każdy problem z wykrywaniem dysku oznacza jego fizyczne uszkodzenie. Zmiana ustawień kontrolera z AHCI na Intel RAID lub odwrotnie może uniemożliwić uruchomienie wcześniej zainstalowanego systemu, jeśli odpowiednie sterowniki nie są dostępne w środowisku startowym. Podobny skutek może wystąpić po przywróceniu ustawień UEFI do wartości domyślnych, aktualizacji firmware albo przełączeniu trybu zgodności Legacy/CSM. Konfiguracja firmware musi odpowiadać sposobowi, w jaki zainstalowano system i zapisano tablicę partycji.

Wpis UEFI, partycje i pliki rozruchowe

Gdy dysk jest widoczny w UEFI, przyczyny należy szukać dalej w strukturze nośnika. Instalacja systemu w trybie UEFI korzysta zazwyczaj z tablicy partycji GPT oraz partycji EFI w systemie plików FAT32. Instalacja uruchamiana w trybie BIOS/Legacy wykorzystuje natomiast mechanizm MBR. Pomieszanie tych trybów może sprawić, że firmware rozpozna dysk jako urządzenie fizyczne, ale nie znajdzie na nim właściwego programu startowego.

W ustawieniach UEFI może być dostępny wpis Windows Boot Manager. Jest to pozycja wskazująca menedżer rozruchu systemu znajdujący się na partycji EFI, a nie druga kopia dysku. Jeżeli wpis zniknie, zostanie zastąpiony inną kolejnością startową albo firmware zacznie uruchamiać pusty dysk USB, komputer może zgłosić brak urządzenia rozruchowego mimo prawidłowego stanu samego SSD. Należy wtedy potwierdzić, czy właściwy dysk znajduje się na pierwszym miejscu listy bootowania i czy wybrany tryb UEFI lub Legacy odpowiada instalacji.

Uszkodzenie plików startowych może nastąpić po przerwanym zapisie, awarii zasilania, błędzie systemu plików albo nieudanej operacji na partycjach. W środowisku odzyskiwania Windows można analizować strukturę partycji, przypisać poprawne litery woluminom i odbudować konfigurację BCD, czyli bazę danych opisującą dostępne instalacje oraz parametry ich uruchamiania. Narzędzia naprawcze należy stosować dopiero po ustaleniu, który wolumin zawiera system i partycję rozruchową. Automatyczne wykonywanie poleceń bez tej identyfikacji może zapisać dane startowe na niewłaściwym dysku lub pogorszyć sytuację.

Bezpieczna kolejność diagnostyki i naprawy

Diagnostykę zaczyna się od ustalenia, czy nośnik jest wykrywany w UEFI, a następnie od odłączenia zbędnych urządzeń USB i sprawdzenia kolejności bootowania. Kolejny etap obejmuje kontrolę połączeń, osadzenia dysku oraz ustawień kontrolera. Jeżeli nośnik jest widoczny, warto sprawdzić stan partycji i możliwość odczytu danych z użyciem środowiska odzyskiwania. Przy podejrzeniu awarii dysku priorytetem jest ograniczenie zapisów na nośniku i wykonanie kopii sektorowej lub kopii najważniejszych danych, o ile urządzenie odpowiada stabilnie.

Nie należy pochopnie formatować dysku, usuwać partycji ani inicjalizować go ponownie tylko dlatego, że system nie startuje. Takie działania mogą usunąć informacje potrzebne do odzyskania plików. Również wielokrotne próby naprawy BCD nie rozwiążą problemu, jeśli przyczyną jest uszkodzenie kontrolera SSD, błędy odczytu, wadliwe zasilanie albo niewykrywany dysk. Po przywróceniu rozruchu trzeba jeszcze sprawdzić stabilność pracy nośnika, system plików oraz powtarzalność uruchamiania po pełnym wyłączeniu komputera.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, w tym diagnostyką problemów z wykrywaniem dysku, konfiguracją rozruchu oraz uruchamianiem systemu po wystąpieniu komunikatu STATUS_NO_BOOT_DEVICE.