Sugestie stylistyczne

Sugestie stylistyczne to propozycje poprawy sposobu formułowania zdań w tekście.

Jak działa podpowiadanie stylu w edytorach

Sugestie stylistyczne to warstwa analizy tekstu wykraczająca poza ortografię i gramatykę. Silnik ocenia długość zdań, powtórzenia wyrazów, stronę bierną, nadmiar rzeczowników odczasownikowych, wtrącenia i zwroty uznane za rozwlekłe. W Wordzie odpowiada za to sekcja Edytor, a zakres podpowiedzi ustawia się w Plik, Opcje, Sprawdzanie, przycisk Ustawienia obok reguł pisowni i gramatyki. W Dokumentach Google podobne uwagi pojawiają się pod pozycją Pisownia i gramatyka wraz z osobno włączanymi propozycjami redakcyjnymi.

W odróżnieniu od błędu ortograficznego sugestia stylistyczna nie ma jednoznacznie poprawnej odpowiedzi. To rekomendacja oparta na statystyce języka, a nie reguła, którą da się złamać.

Polszczyzna jako trudniejszy przypadek

Narzędzia tego typu powstawały głównie dla angielszczyzny, języka o stałym szyku zdania i ubogiej fleksji. Polski ma swobodny szyk, siedem przypadków i rozbudowaną odmianę, przez co automatyczna ocena stylu bywa tu znacznie mniej trafna. Konstrukcje w rodzaju szyku przestawnego, całkowicie naturalne w polszczyźnie, potrafią zostać oznaczone jako niejasne. Osobno warto pamiętać, że zmiana języka sprawdzania w konkretnym akapicie jest właściwością tekstu, nie dokumentu, więc fragment wklejony z innego pliku dalej sprawdza się według poprzedniego języka.

Praktyczny skutek: dokument z mieszaniną języków wyświetla dziesiątki fałszywych uwag, dopóki nie zaznaczy się całości i nie ustawi jednego języka w oknie sprawdzania.

Kiedy podpowiedzi przeszkadzają

Najczęściej zgłaszany objaw to edytor spowalniający pracę przy dłuższych dokumentach, bo analiza stylu przelicza tekst przy każdej zmianie. W stukilkudziesięciostronicowej umowie warto wtedy wyłączyć sprawdzanie w tle i uruchamiać je jednorazowo klawiszem F7. Drugi kłopot to zbiorowe podkreślenia w plikach zawierających kod, adresy, numery katalogowe albo dane tabelaryczne; rozwiązaniem jest zaznaczenie takich fragmentów i oznaczenie ich jako pomijanych przy sprawdzaniu. Trzeci to uwagi znikające całkowicie, gdy w systemie nie ma zainstalowanych narzędzi sprawdzania dla języka polskiego, co zdarza się po instalacji pakietu w wersji anglojęzycznej.

Sugestie oparte o usługi sieciowe wymagają dodatkowo połączenia, a w firmach bywają blokowane polityką ograniczającą wysyłanie treści dokumentów na zewnątrz.

Sprzęt, na którym praca z tekstem przestaje męczyć

Do warsztatu trafiają komputery, na których edytor tekstu reaguje z sekundowym opóźnieniem na każde naciśnięcie klawisza. Winowajcą bywa zapchany dysk talerzowy, brak pamięci przy jednocześnie otwartej przeglądarce i pakiecie biurowym albo uszkodzony profil użytkownika. Wymieniamy dyski i pamięć, przenosimy system na nowy nośnik bez utraty dokumentów, a przy okazji naprawiamy klawiatury, w których po zalaniu część klawiszy zaczyna się dublować, co przy pisaniu tekstów jest szczególnie uciążliwe.