System nie inicjuje sterownika

System nieinicjujący sterownika wskazuje na uszkodzony pakiet w magazynie DriverStore lub konflikt zasobów sprzętowych.

Jak rozumieć brak inicjalizacji sterownika

Komunikat „System nie inicjuje sterownika” oznacza, że system Windows odnalazł sterownik przypisany do urządzenia, ale nie zdołał uruchomić jego części działającej w jądrze systemu lub w trybie użytkownika. Samo wykrycie urządzenia w Menedżerze urządzeń nie potwierdza więc poprawnego działania. Podczas startu sterownik musi zostać załadowany, otrzymać dostęp do wymaganych zasobów oraz utworzyć poprawne połączenie między systemem a konkretnym podzespołem, na przykład kartą sieciową, kontrolerem USB, układem graficznym albo urządzeniem audio.

Jedną z przyczyn jest uszkodzony, niekompletny albo niezgodny pakiet przechowywany w DriverStore. Jest to magazyn systemu Windows zawierający pakiety sterowników zaakceptowane do instalacji, wraz z plikami INF, plikami binarnymi oraz informacjami o podpisie i urządzeniach, których dotyczą. Problem może pojawić się po przerwaniu aktualizacji, nieudanej instalacji, przywróceniu obrazu systemu albo ręcznym usunięciu części plików. Inicjalizację może również zatrzymać konflikt zasobów, niezgodność wersji z aktualnym wydaniem Windows lub błąd samego urządzenia.

Rola pakietu INF, podpisu i zależności sterownika

Instalacja sterownika w Windows nie polega wyłącznie na skopiowaniu pliku wykonywalnego. Pakiet INF opisuje między innymi identyfikatory sprzętu, wymagane usługi, pliki do instalacji oraz ustawienia rejestru. System wybiera pakiet na podstawie identyfikatora urządzenia, na przykład PCI\VEN dla urządzeń PCI albo USB\VID i USB\PID dla urządzeń USB. Jeżeli pakiet nie pasuje do identyfikatora, zawiera błędne odwołanie do pliku lub nie odpowiada architekturze systemu, urządzenie może pozostać wykryte, ale jego sterownik nie zostanie prawidłowo uruchomiony.

Znaczenie ma także podpis cyfrowy pakietu oraz zgodność z zasadami integralności kodu obowiązującymi w danym systemie. Windows może odmówić załadowania zmodyfikowanego lub uszkodzonego pliku, nawet jeśli wpis urządzenia nadal znajduje się w Menedżerze urządzeń. Przyczyną może być również konflikt kilku pakietów obsługujących ten sam sprzęt, pozostałości po wcześniejszej wersji sterownika albo sterownik filtra instalowany przez inne oprogramowanie. Dlatego sam ponowny rozruch nie zawsze usuwa problem, ponieważ wadliwy pakiet lub nieprawidłowa konfiguracja zostają w systemie.

Ustalanie przyczyny w Menedżerze urządzeń i narzędziach systemowych

Pierwszym źródłem informacji jest Menedżer urządzeń. Właściwości urządzenia pokazują kod błędu, stan zasobu oraz szczegóły sterownika. Zakładka „Szczegóły” pozwala odczytać identyfikatory sprzętu, a zakładka „Zdarzenia” może wskazać moment instalacji, aktualizacji lub nieudanego uruchomienia. Kod 10 oznacza, że urządzenie nie może zostać uruchomione, natomiast kod 31 wskazuje, że system nie może załadować wymaganych sterowników. Kod 39 może oznaczać brak lub uszkodzenie pliku sterownika, a kod 43 informuje o zgłoszeniu problemu przez urządzenie lub jego sterownik. Interpretacja kodu wymaga porównania go z identyfikatorem sprzętu i historią zmian.

Do przeglądania pakietów w DriverStore służy między innymi polecenie pnputil /enum-drivers, uruchamiane w wierszu polecenia z uprawnieniami administratora. Wyświetla ono opublikowane nazwy pakietów, dostawcę, klasę, wersję oraz datę sterownika. Narzędzie pnputil umożliwia także dodanie lub usunięcie wskazanego pakietu, ale usuwanie powinno obejmować konkretny pakiet powiązany z problematycznym urządzeniem, a nie przypadkowe wpisy. Dodatkowych danych dostarczają Podgląd zdarzeń, dzienniki systemowe oraz raporty integralności plików. Jeżeli błąd dotyczy zasobów, należy sprawdzić także konflikty przerwań, zakresów pamięci i adresów wejścia-wyjścia, choć współczesny Windows często przydziela te zasoby automatycznie.

Naprawa pakietu i przywrócenie działania urządzenia

Naprawa zależy od ustalonej przyczyny. Przy błędnym pakiecie można odinstalować urządzenie wraz z odpowiednim oprogramowaniem sterownika, a następnie zainstalować właściwy pakiet przeznaczony dla dokładnego modelu podzespołu i używanej wersji Windows. Jeżeli problem wystąpił po aktualizacji, zasadne może być przywrócenie poprzedniej wersji sterownika, o ile nadal jest dostępna i pozostaje zgodna z systemem. W przypadku uszkodzenia plików systemowych można wykorzystać narzędzia Windows do kontroli integralności, takie jak sfc /scannow oraz DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth. Ich wynik trzeba ocenić po zakończeniu działania, ponieważ samo uruchomienie polecenia nie oznacza jeszcze usunięcia problemu.

Jeżeli sterownik nadal nie inicjuje urządzenia po prawidłowej instalacji, należy rozważyć usterkę sprzętową, nieprawidłowe ustawienia firmware albo konflikt z innym składnikiem systemu. Pomocne bywa uruchomienie komputera z ograniczonym zestawem sterowników, sprawdzenie urządzenia w innym gnieździe oraz porównanie zachowania po odłączeniu dodatkowych podzespołów. Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną naprawę laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, obejmującą diagnostykę problemów z uruchamianiem sterowników oraz przywracanie poprawnej komunikacji systemu ze sprzętem.