System restartuje się zamiast uśpienia

System restartujący się zamiast uśpienia wskazuje na sterownik niepoprawnie obsługujący przejście w tryb S3/Modern Standby.

Dlaczego komputer uruchamia się ponownie po uśpieniu

Jeżeli laptop lub komputer stacjonarny restartuje się zamiast przejść do uśpienia, problem zwykle występuje podczas zmiany stanu zasilania, a nie w chwili zwykłego uruchamiania systemu. W klasycznym uśpieniu ACPI system zapisuje stan pracy w pamięci RAM i ogranicza zasilanie większości podzespołów. Ten tryb jest często określany jako S3. W urządzeniach obsługujących Modern Standby stosowany jest inny model pracy, oznaczany najczęściej jako S0 Low Power Idle. Modern Standby nie jest tym samym mechanizmem co klasyczne S3, dlatego sterownik zgodny z jednym modelem nie zawsze działa prawidłowo w drugim.

Restart może pojawić się, gdy sterownik urządzenia nie obsłuży poprawnie polecenia przejścia w stan niskiego poboru energii, nie zapisze danych urządzenia albo nie odtworzy jego stanu po wybudzeniu. Podejrzane są przede wszystkim sterowniki karty graficznej, chipsetu, kontrolera magazynu danych, karty sieciowej, Bluetooth oraz urządzeń USB. Podobny objaw może wywołać wadliwy moduł pamięci RAM, niestabilne ustawienia firmware, uszkodzone pliki systemowe albo błąd w obsłudze zasilania przez BIOS lub UEFI. Samoczynny restart nie dowodzi więc, że uszkodzony jest konkretny podzespół; wskazuje jedynie, że przejście do uśpienia lub powrót z niego nie zakończył się prawidłowo.

Rozróżnienie uśpienia S3 i Modern Standby

Pierwszym krokiem diagnostycznym jest ustalenie, jakie stany uśpienia są dostępne na danym komputerze. W systemie Windows można użyć narzędzia wiersza polecenia powercfg /a. Wynik pokazuje obsługiwane stany, między innymi S3, hibernację oraz S0 Low Power Idle. Jeżeli dostępny jest S3, komputer korzysta z klasycznego uśpienia. Jeżeli widoczny jest S0 Low Power Idle, urządzenie używa Modern Standby. Nie należy zakładać, że przełącznik w ustawieniach systemu oznacza zawsze ten sam sposób działania, ponieważ producent może ukryć część stanów albo zablokować je w firmware.

W przypadku Modern Standby system pozostaje w stanie S0, lecz ogranicza aktywność procesora i urządzeń oraz przełącza aplikacje w tryb niskiego poboru energii. Dlatego analiza problemu wymaga sprawdzenia, które urządzenia mogą działać w czasie czuwania i czy sterownik obsługuje wymagane ograniczenia energetyczne. W klasycznym S3 ważne jest natomiast poprawne odłączenie zasilania od urządzeń oraz odtworzenie ich stanu po wybudzeniu. Aktualizacja sterownika przeznaczonego dla innego modelu zasilania może nie rozwiązać problemu, a czasami może go nawet ujawnić po zmianie wersji systemu lub firmware.

Ślady pozostawione w dziennikach i konfiguracji zasilania

Restart po próbie uśpienia warto skorelować z wpisami w Podglądzie zdarzeń. Szczególne znaczenie mają dzienniki „System” oraz zdarzenia dotyczące jądra systemu, zarządzania energią, sterowników urządzeń i nieoczekiwanego zamknięcia. Zdarzenie Kernel-Power o identyfikatorze 41 informuje, że poprzednia sesja zakończyła się bez prawidłowego zamknięcia, ale samo w sobie nie wskazuje przyczyny. Może wystąpić po awarii sterownika, utracie zasilania, zawieszeniu sprzętu albo wymuszonym resecie. Należy szukać również zdarzeń bezpośrednio poprzedzających restart, zwłaszcza informacji o błędzie sterownika, kontroli błędów systemu lub problemie z urządzeniem.

Do analizy mechanizmu uśpienia przydatne są raporty generowane przez Windows. Polecenie powercfg /systemsleepdiagnostics tworzy raport dotyczący przejść systemu w stan uśpienia, natomiast powercfg /sleepstudy służy przede wszystkim do analizy Modern Standby, jeśli komputer obsługuje ten model. Polecenia te nie naprawiają usterki, lecz pomagają ustalić, czy system rozpoczął przejście w stan niskiego poboru, które urządzenie pozostawało aktywne oraz czy wybudzenie zakończyło się błędem. Warto także sprawdzić historię niezawodności systemu, ponieważ może ona pokazać powtarzające się awarie sterownika lub nieoczekiwane restarty w tych samych dniach.

Postępowanie serwisowe przy restarcie zamiast uśpienia

Diagnostykę należy rozpocząć od odtworzenia problemu w powtarzalnych warunkach: przy zasilaniu sieciowym i bateryjnym, po zamknięciu aplikacji oraz po odłączeniu dodatkowych urządzeń USB, stacji dokującej i zewnętrznych monitorów. Jeżeli restart znika po odłączeniu konkretnego urządzenia, trzeba sprawdzić jego sterownik, ustawienia zarządzania energią i możliwość wybudzania komputera. W Menedżerze urządzeń można przeanalizować właściwości karty sieciowej, kontrolerów USB, grafiki i chipsetu, zwracając uwagę na komunikaty o błędach oraz ustawienia pozwalające urządzeniu wybudzać system.

Następnie porównuje się wersje sterowników z wersjami przeznaczonymi przez producenta dla konkretnego modelu laptopa lub płyty głównej. Aktualizacja BIOS-u albo UEFI powinna być wykonywana zgodnie z dokumentacją producenta i przy stabilnym zasilaniu. Nie należy wyłączać losowych urządzeń ani zmieniać rejestru bez ustalenia, jaki stan zasilania jest obsługiwany przez sprzęt. Jeżeli problem pojawił się po aktualizacji, pomocne może być przywrócenie poprzedniego, zgodnego sterownika, sprawdzenie plików systemowych oraz test pamięci operacyjnej. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką restartów występujących podczas uśpienia oraz po wybudzeniu systemu.