System startuje tylko do czarnego ekranu

System startujący tylko do czarnego ekranu wskazuje na awarię procesu explorer.exe lub konflikt sterownika karty graficznej.

Co oznacza czarny ekran po zalogowaniu

Jeżeli komputer przechodzi przez ekran producenta, uruchamia system Windows, a następnie wyświetla wyłącznie czarne tło, problem zwykle pojawia się już po rozpoczęciu ładowania środowiska graficznego. Taki objaw różni się od sytuacji, w której ekran pozostaje czarny od samego początku i nie widać nawet logo firmware’u. W pierwszym przypadku komputer może nadal wykonywać proces logowania, uruchamiać usługi i reagować na klawiaturę, ale nie prezentować pulpitu.

Jedną z możliwych przyczyn jest nieuruchomiony albo zamknięty proces explorer.exe. W systemie Windows odpowiada on między innymi za pulpit, pasek zadań, menu Start i okna Eksploratora plików. Jego awaria nie musi oznaczać uszkodzenia całego systemu operacyjnego. Czarny ekran może też wynikać z konfliktu sterownika karty graficznej, nieprawidłowego trybu wyświetlania, błędnie wybranego monitora albo problemu z usługą odpowiedzialną za kompozycję obrazu.

Rozróżnienie problemu powłoki i sterownika obrazu

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy system reaguje na polecenia. Skrót Ctrl+Shift+Esc może otworzyć Menedżera zadań. Jeżeli okno się pojawi, można użyć funkcji uruchomienia nowego zadania i wpisać explorer.exe. Pojawienie się pulpitu po tej czynności wskazuje, że system został uruchomiony, lecz powłoka graficzna nie wystartowała prawidłowo. Nie potwierdza to jeszcze przyczyny źródłowej, ponieważ proces może kończyć pracę ponownie z powodu uszkodzonych plików, rozszerzenia powłoki lub programu uruchamianego razem z systemem.

Jeżeli ekran zgasł po zmianie rozdzielczości, instalacji sterownika albo podłączeniu monitora, można sprawdzić reakcję na skrót Win+Ctrl+Shift+B. W systemie Windows ten skrót powoduje ponowne zainicjowanie podsystemu sterownika grafiki; często towarzyszy temu krótkie mignięcie obrazu lub sygnał dźwiękowy. Brak reakcji nie rozstrzyga jednak, czy uszkodzona jest karta graficzna. Należy również skontrolować kabel obrazu, wybrane wejście monitora, ustawienie wyświetlania oraz to, czy obraz nie został skierowany na drugi ekran.

Warto zwrócić uwagę na moment wystąpienia objawu. Czarny ekran przed ekranem logowania częściej wiąże się z inicjalizacją grafiki, przewodem, monitorem albo sprzętem. Czarny ekran pojawiający się dopiero po wpisaniu hasła częściej kieruje diagnostykę w stronę powłoki użytkownika, sterownika, aplikacji startowych lub uszkodzonego profilu. Jest to wskazówka diagnostyczna, a nie samodzielna diagnoza.

Tryb awaryjny, dzienniki i kontrola plików systemowych

Jeżeli zwykły start nie pozwala korzystać z pulpitu, pomocne jest uruchomienie środowiska odzyskiwania systemu Windows i wybranie opcji uruchomienia w trybie awaryjnym. Tryb awaryjny ładuje ograniczony zestaw sterowników i usług. Jeżeli obraz działa w tym trybie, a znika podczas normalnego uruchamiania, rośnie prawdopodobieństwo konfliktu sterownika grafiki, programu startowego albo innej usługi ładowanej tylko w pełnym trybie pracy. W takim środowisku można odinstalować ostatnią aktualizację sterownika, przywrócić wcześniejszy sterownik lub ograniczyć liczbę aplikacji uruchamianych automatycznie.

Do ustalenia przyczyny należy wykorzystać Podgląd zdarzeń, szczególnie dzienniki „System” i „Aplikacja”. Znaczenie mają zdarzenia z czasu wystąpienia czarnego ekranu, między innymi błędy procesu powłoki, awarie sterownika obrazu oraz nieoczekiwane restarty. Sam wpis o błędzie sterownika nie zawsze oznacza fizyczne uszkodzenie karty graficznej, ponieważ podobny komunikat może powstać po niezgodnej aktualizacji, uszkodzeniu plików sterownika albo błędzie zasilania.

Jeżeli podejrzewane jest uszkodzenie składników Windows, w wierszu polecenia uruchomionym z odpowiednimi uprawnieniami można użyć polecenia sfc /scannow. Narzędzie sprawdza chronione pliki systemowe i próbuje zastąpić ich nieprawidłowe kopie. Gdy magazyn składników wymaga naprawy, stosuje się również DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth. Wynik tych poleceń trzeba odczytać, ponieważ brak znalezionych naruszeń oznacza, że przyczyny należy szukać w sterowniku, konfiguracji lub sprzęcie, a nie traktować samego uruchomienia komendy jako naprawy.

Postępowanie serwisowe przy braku pulpitu

Skuteczna diagnostyka powinna rozpocząć się od ustalenia, czy komputer odpowiada na klawiaturę, czy działa Menedżer zadań, czy problem występuje na jednym monitorze, oraz czy pojawił się po konkretnej aktualizacji, instalacji programu albo zmianie konfiguracji. Następnie sprawdza się kolejno uruchamianie powłoki, sterownik grafiki, aplikacje startowe, integralność plików Windows i połączenia obrazu. Jeżeli obraz nie pojawia się także w środowisku odzyskiwania lub na innym sprawnym ekranie, zakres kontroli należy rozszerzyć o pamięć RAM, kartę graficzną, układ graficzny, zasilanie i płytę główną.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów i komputerów PC, w tym diagnostyką problemów z uruchamianiem systemu, pulpitem oraz wyświetlaniem obrazu. W czasie przyjmowania urządzenia warto przekazać informację, czy czarny ekran występuje przed logowaniem, po logowaniu, tylko przy normalnym starcie, czy również w trybie awaryjnym. Takie dane pomagają odtworzyć kolejność zdarzeń i ograniczyć ryzyko wymiany sprawnych podzespołów bez potwierdzenia przyczyny.