Tabele i kolumny

Tabele i kolumny to podstawowe elementy struktury relacyjnej bazy danych.

Wiersze mówią o czym, kolumny mówią jakie

Tabela odpowiada jednemu rodzajowi rzeczy, o których baza ma pamiętać: klientom, fakturom, urządzeniom. Kolumna opisuje jedną cechę tej rzeczy i ma przypisany typ danych, który decyduje, co wolno w niej zapisać. Wiersz to pojedynczy egzemplarz. Ta pozornie oczywista dyscyplina jest istotą modelu relacyjnego: dopóki jedna kolumna przechowuje jedną informację, dane dają się sensownie filtrować i sumować. Gdy w jednym polu tekstowym siedzi imię, nazwisko, telefon i uwaga, baza staje się plikiem tekstowym z ambicjami.

Typy danych, klucze i powiązania między tabelami

Wybór typu kolumny to decyzja na lata. Data zapisana jako tekst przestaje się poprawnie sortować, kwota zapisana jako liczba zmiennoprzecinkowa zaczyna gubić grosze przy sumowaniu, numer telefonu zapisany jako liczba traci zero wiodące. Kolumny mogą mieć ograniczenia: wymóg niepustości, unikalność, wartość domyślną, warunek poprawności. Klucz główny jednoznacznie identyfikuje wiersz, klucz obcy wskazuje wiersz w innej tabeli i to on tworzy relację, dzięki której dane o kliencie nie muszą być powtarzane przy każdej fakturze. Różnica między bazą a arkuszem kalkulacyjnym polega właśnie na tym, że arkusz pozwala wpisać cokolwiek gdziekolwiek, a baza pilnuje reguł, które raz ustalono.

Powielone dane, kolumny na zapas i tabele bez klucza

Praktyka pokazuje kilka powtarzalnych błędów. Powielanie tych samych danych w wielu tabelach prowadzi do stanu, w którym adres klienta ma trzy różne wersje i nie wiadomo, która jest ważna. Kolumny tworzone na zapas, nazwane opisowo i puste w dziewięćdziesięciu procentach wierszy, zamieniają strukturę w zgadywankę. Tabele bez klucza głównego pozwalają wpisać dwa identyczne wiersze, których potem nie da się rozróżnić ani usunąć pojedynczo. Osobnym problemem jest brak indeksów na kolumnach, po których się filtruje: przy kilkuset wierszach nikt tego nie zauważy, przy kilkuset tysiącach raport zaczyna się liczyć minutami. Nadmiar indeksów z kolei spowalnia każdy zapis.

Dane firmowe, które muszą przetrwać awarię sprzętu

Małe firmy często trzymają swoją bazę w pliku na jednym komputerze w biurze, bez kopii i bez zabezpieczenia. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się takimi stanowiskami: sprawdzamy stan nośnika, na którym leżą dane, odzyskujemy pliki po awarii dysku, przenosimy działające środowisko na nowy sprzęt i ustawiamy kopię zapasową, która wykonuje się sama. Obsługujemy zarówno pojedyncze osoby, jak i firmy, dla których taka baza jest podstawą rozliczeń.