Taśma przetarta

Przetarta taśma to usterka mechaniczna izolacji przewodu, mogąca prowadzić do przerwania lub zwarcia ścieżek.

Jak powstaje przetarcie taśmy przewodowej

Taśma przetarta to uszkodzenie mechaniczne przewodu płaskiego, najczęściej typu FFC albo FPC, stosowanego w laptopach i komputerach przenośnych. Taki przewód składa się z równoległych żył przewodzących oraz cienkiej warstwy izolacyjnej wykonanej z tworzywa. W laptopie taśma może łączyć między innymi płytę główną z matrycą, kamerą, mikrofonem, płytką przycisku zasilania, touchpadem, klawiaturą lub płytką USB. Przetarcie powstaje wtedy, gdy przewód wielokrotnie ociera się o zawias, krawędź obudowy, metalowy wspornik albo inny element podczas otwierania i zamykania pokrywy.

Uszkodzenie może obejmować wyłącznie zewnętrzną izolację albo również znajdujące się pod nią ścieżki. Jeżeli warstwa ochronna jest naruszona, przewód staje się bardziej podatny na zginanie, wilgoć, zabrudzenia i przypadkowy kontakt z metalowym elementem. Gdy przetarta zostanie ścieżka miedziana, pojawia się przerwa w obwodzie. Jeżeli odsłonięte ścieżki zetkną się ze sobą lub z masą urządzenia, może dojść do zwarcia, nieprawidłowego działania podzespołu, a w niektórych przypadkach także do uszkodzenia układu elektronicznego podłączonego do taśmy.

Objawy zależne od miejsca uszkodzenia

Objawy przetartej taśmy zależą od funkcji przewodu i od tego, które żyły zostały naruszone. W przypadku taśmy matrycy obraz może zanikać po zmianie kąta otwarcia pokrywy, pojawiać się migotanie, kolorowe pasy, chwilowe rozjaśnienie ekranu albo całkowity brak obrazu przy prawidłowej pracy laptopa na monitorze zewnętrznym. Taśma kamery może powodować brak obrazu z kamery, błędy urządzenia w systemie lub niestabilne działanie mikrofonu, jeżeli oba elementy korzystają ze wspólnego zespołu przewodów.

Przetarta taśma klawiatury, touchpada lub przycisku zasilania może powodować brak reakcji pojedynczych klawiszy, samoczynne wpisywanie znaków, okresowe rozłączanie touchpada, problemy z klikaniem albo trudności z uruchomieniem komputera. Jeżeli uszkodzenie występuje tylko w określonym położeniu pokrywy lub obudowy, jest to istotna wskazówka diagnostyczna. Objaw może jednak ustępować po poruszeniu przewodem, dlatego chwilowe poprawne działanie nie oznacza usunięcia usterki. Przewodnik może mieć częściowo pęknięte ścieżki, które tracą ciągłość dopiero po zgięciu.

Sprawdzenie ciągłości i bezpieczna kwalifikacja taśmy

Diagnostyka wymaga najpierw odłączenia zasilacza, wyłączenia urządzenia i, w modelach z dostępnym akumulatorem, odłączenia baterii. Następnie serwisant ogląda taśmę na całej długości, zwłaszcza w pobliżu zawiasów, złączy i miejsc, w których przewód jest załamany. Ślady przetarcia mogą mieć postać białych lub prześwitujących punktów na izolacji, nacięć, zagnieceń, odbarwień albo widocznych równoległych ścieżek. Sama kontrola wzrokowa nie wystarcza, ponieważ uszkodzenie może znajdować się po stronie przylegającej do obudowy.

Przy odłączonym przewodzie można sprawdzić ciągłość poszczególnych ścieżek miernikiem, porównując odpowiednie styki obu końców taśmy. Pomiar powinien być wykonany bez podawania napięcia na przewód. Warto także sprawdzić, czy sąsiednie ścieżki nie mają niezamierzonego połączenia oraz czy żadna żyła nie zwiera do ekranowania lub masy, jeśli konstrukcja przewodu takie elementy zawiera. Nie należy nakłuwać izolacji przypadkową sondą ani wkładać uszkodzonej taśmy do złącza, ponieważ można powiększyć uszkodzenie lub zabrudzić styki. Przyczynę mechaniczną, na przykład niewłaściwe prowadzenie przewodu przy zawiasie, trzeba ocenić razem z samą taśmą.

Wymiana przewodu i kontrola po naprawie

Trwałą metodą usunięcia przetartej taśmy jest wymiana na przewód zgodny z konkretnym modelem urządzenia. Znaczenie mają długość, szerokość, liczba styków, rozstaw kontaktów, ułożenie końcówek, kierunek styków oraz oznaczenie producenta. Taśma o podobnym wyglądzie może mieć inny układ sygnałów i po podłączeniu spowodować zwarcie albo nieprawidłową pracę. Drobne przetarcie izolacji można czasem zabezpieczyć materiałem izolacyjnym, ale takie rozwiązanie nie przywraca przerwanej ścieżki i nie zastępuje wymiany przewodu, gdy miedź jest uszkodzona.

Podczas montażu nową taśmę należy poprowadzić zgodnie z pierwotnym przebiegiem, bez ostrych załamań, nadmiernego naprężenia i kontaktu z ruchomą częścią zawiasu. Po zamknięciu obudowy sprawdza się wszystkie funkcje związane z przewodem: obraz przy różnych kątach pokrywy, kamerę, mikrofon, klawiaturę, touchpad, przycisk zasilania lub inne podłączone elementy. W przypadku taśmy matrycy test powinien obejmować również wielokrotne, ostrożne otwarcie i zamknięcie pokrywy. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką oraz wymianą uszkodzonych taśm przewodowych.