Taśma z widocznym zwarciem

Taśma z widocznym zwarciem to usterka elektryczna, w której fizycznie widać połączenie sąsiadujących ścieżek przewodu.

Jak powstaje zwarcie widoczne na taśmie

Taśma przewodowa stosowana w laptopie lub komputerze przenośnym może mieć postać elastycznego przewodu płaskiego FFC albo przewodu FPC wykonanego na cienkim, giętkim podłożu. Poszczególne ścieżki przewodzące są ułożone równolegle i oddzielone warstwą izolacyjną. Widoczne zwarcie występuje wtedy, gdy izolacja zostanie uszkodzona, a sąsiednie ścieżki zetkną się ze sobą bezpośrednio albo zostaną połączone przez zwęglony, stopiony lub metaliczny fragment materiału.

Uszkodzenie może powstać wskutek zagięcia taśmy poniżej dopuszczalnego promienia, przetarcia o krawędź obudowy, przyciśnięcia podczas składania urządzenia, przegrzania albo kontaktu z cieczą. Czasami ścieżki zostają odsłonięte przy samym złączu, gdzie taśma jest wielokrotnie wsuwana i wysuwana. Zwarcie może mieć także postać punktowego przypalenia. Ciemna plama, stopiona folia, nadtopiony laminat lub nieregularny mostek między dwoma przewodami są wtedy fizycznym śladem połączenia elektrycznego.

Skutki elektryczne i objawy w urządzeniu

To, co wydarzy się po zwarciu, zależy od funkcji połączonych ścieżek. Zwarcie przewodu sygnałowego z masą może zablokować transmisję danych, wywołać brak obrazu, nieprawidłową pracę klawiatury, gładzika, przycisku zasilania albo podświetlenia. Zwarcie dwóch linii sygnałowych może powodować zakłócenia komunikacji, losowe reakcje urządzenia lub okresowe zanikanie funkcji. Jeżeli połączone zostaną linie zasilające, może dojść do obniżenia napięcia, wyłączenia zabezpieczenia w układzie zasilania albo nadmiernego nagrzewania elementów.

Typowe symptomy nie zawsze wskazują bezpośrednio na taśmę. Urządzenie może uruchamiać się bez obrazu, reagować dopiero po poruszeniu pokrywą, przerywać działanie po zmianie jej położenia albo wykazywać usterkę tylko przy określonej temperaturze. W przypadku taśmy klawiatury niektóre klawisze mogą działać jednocześnie lub samoczynnie się aktywować. Przy taśmie matrycy obraz może zanikać, pojawiać się w pasach albo zmieniać się po poruszeniu ekranem. Zwarcie może również doprowadzić do ponownego uszkodzenia sprawnego modułu podłączonego do przewodu.

Rozpoznanie uszkodzenia bez dalszego naruszania ścieżek

Ocena taśmy zaczyna się od oględzin całej jej długości, ze szczególnym uwzględnieniem załamań, punktów mocowania, krawędzi zawiasów oraz styków wsuwanych do złączy. Obszar zwarcia powinien być analizowany w dobrym oświetleniu i przy powiększeniu. Należy sprawdzić, czy przebarwienie znajduje się na samej folii, na warstwie ochronnej, czy na końcówce kontaktowej. Sam ślad przypalenia nie określa jeszcze, które linie zostały połączone, ponieważ uszkodzenie może obejmować kilka sąsiadujących ścieżek.

Po odłączeniu zasilania i baterii można sprawdzić ciągłość przewodów oraz rezystancję między podejrzanymi ścieżkami, o ile konstrukcja i dostęp do złącza na to pozwalają. Pomiar nie powinien być wykonywany na podłączonym układzie, ponieważ napięcie z miernika może oddziaływać na elektronikę. Wynik trzeba interpretować z uwzględnieniem elementów znajdujących się po obu stronach taśmy. Niska rezystancja między sąsiednimi liniami może potwierdzać zwarcie, ale brak zwarcia podczas postoju nie wyklucza uszkodzenia ujawniającego się dopiero przy zginaniu przewodu. Dalsze włączanie urządzenia z widocznym zwarciem zwiększa ryzyko uszkodzenia płyty głównej lub podłączonego modułu.

Wymiana taśmy i kontrola przyczyny usterki

Trwałe usunięcie takiej usterki zwykle wymaga wymiany uszkodzonej taśmy na element zgodny z układem styków, długością, szerokością, kierunkiem kontaktów i sposobem prowadzenia w obudowie. Punktowe oczyszczenie nadtopionej folii nie odtwarza prawidłowej izolacji ani mechanicznej wytrzymałości przewodu. Próba łączenia sąsiednich ścieżek cienkim przewodem może zmienić ich parametry elektryczne i nie zapewnia prawidłowego działania całego interfejsu. Przed montażem nowej taśmy trzeba ustalić, czy nie została ona przyciśnięta, zbyt mocno zagięta albo poprowadzona w pobliżu elementu generującego temperaturę.

Po zamontowaniu przewodu sprawdza się stabilność złączy, ułożenie taśmy oraz działanie funkcji powiązanych z danym modułem w różnych położeniach obudowy. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką usterek wynikających z uszkodzenia taśm przewodowych. Zakres czynności zależy od konstrukcji konkretnego urządzenia i od tego, czy zwarcie nie spowodowało dodatkowych uszkodzeń na płycie głównej lub w obsługiwanym module.