Touchpad nie działa w niektórych grach

Touchpad niedziałający w niektórych grach wskazuje na przechwytywanie wejścia przez tryb wyłącznego dostępu DirectInput.

Dlaczego touchpad przestaje reagować po uruchomieniu gry

Touchpad jest urządzeniem wejściowym, którego działanie zależy od kilku warstw systemu: kontrolera sprzętowego, sterownika HID, ustawień systemu Windows oraz programu odbierającego dane o ruchu i kliknięciach. W typowym laptopie płytka dotykowa może komunikować się z komputerem przez magistralę I2C jako urządzenie HID, a starsze konstrukcje mogą korzystać z kontrolera PS/2 lub własnego sterownika producenta. System przekazuje następnie informacje o położeniu palca, nacisku, kliknięciach i gestach do aplikacji.

Gra może obsługiwać wejście przez standardowe komunikaty Windows, przez Raw Input albo przez bibliotekę DirectInput. Przy użyciu trybu wyłącznego dostępu aplikacja próbuje przejąć urządzenie wejściowe i ograniczyć dostęp innych programów do jego danych. W takiej sytuacji touchpad może działać na pulpicie, w przeglądarce i w menu gry, ale przestać reagować po przejściu do właściwej rozgrywki. Nie musi to oznaczać uszkodzenia mechanicznego płytki dotykowej. Często jest to efekt sposobu, w jaki konkretna gra filtruje lub przejmuje wejście.

DirectInput, Raw Input i tryb wyłącznego dostępu

DirectInput jest częścią bibliotek DirectX przeznaczoną do obsługi urządzeń wejściowych, między innymi klawiatur, myszy, kontrolerów i joysticków. Program może określić sposób współdzielenia urządzenia za pomocą poziomu współpracy, znanego jako cooperative level. W trybie nie wyłącznym inne aplikacje mogą nadal otrzymywać dane wejściowe. W trybie wyłącznym aplikacja uzyskuje priorytet i może przejąć urządzenie, zwłaszcza gdy działa w aktywnym oknie lub w trybie pełnoekranowym.

Współczesne gry często korzystają również z Raw Input, które pozwala odbierać dane bezpośrednio z urządzeń HID, z pominięciem części klasycznego przetwarzania komunikatów myszy. Touchpad może być w takim modelu wykrywany jako urządzenie wskazujące albo jako zestaw kilku interfejsów HID. Jeśli gra rozpoznaje tylko jeden z tych interfejsów, przejście do trybu przechwytywania może spowodować ignorowanie danych z touchpada. Zdarza się też, że gra interpretuje touchpad jako mysz i blokuje go razem z innymi urządzeniami wskazującymi, ponieważ zakłada korzystanie z zewnętrznej myszy.

Rozróżnienie blokady programowej od usterki sprzętowej

Pierwszym testem jest sprawdzenie, czy touchpad działa poza grą. Należy użyć kursora w systemie Windows, otworzyć kilka aplikacji i przetestować lewy oraz prawy przycisk, przewijanie i podstawowe gesty. Jeśli urządzenie reaguje prawidłowo przed uruchomieniem gry i odzyskuje działanie po jej zamknięciu, bardziej prawdopodobna jest kolizja konfiguracji wejścia niż awaria samego touchpada. Warto także sprawdzić, czy podczas uruchamiania gry nie został użyty skrót Fn wyłączający płytkę dotykową. W wielu laptopach odpowiada za to klawisz z ikoną touchpada, ale kombinacja zależy od producenta.

Jeżeli problem występuje tylko w jednej grze, należy porównać tryb pełnoekranowy, okno bez ramek i zwykłe okno. Zmiana trybu wyświetlania może zmienić sposób uzyskiwania aktywnego okna i przejmowania urządzeń wejściowych. Pomocne bywa również wyłączenie opcji związanych z wyłącznym przechwytywaniem myszy, obsługą kontrolera albo alternatywnym systemem wejścia w ustawieniach gry. Nie należy jednak zakładać, że każda pozycja opisana jako „mouse capture” dotyczy wyłącznie touchpada. W laptopie touchpad może być dla aplikacji widoczny jako urządzenie myszy, dlatego zmiana tej opcji może wpływać na oba urządzenia.

Postępowanie serwisowe przy problemach z obsługą touchpada

Diagnostyka powinna obejmować Menedżer urządzeń, ustawienia touchpada w Windows, sterownik producenta laptopa oraz aplikacje działające w tle, które mogą automatycznie wyłączać płytkę po podłączeniu myszy. Należy sprawdzić, czy urządzenie jest widoczne bez ostrzeżeń, czy sterownik nie został zastąpiony niezgodną wersją oraz czy aktualizacja gry albo systemu nie zmieniła sposobu obsługi wejścia. Samo ponowne zainstalowanie sterownika nie rozwiąże problemu, jeśli przyczyną jest wyłączny poziom współpracy ustawiany przez grę.

Jeżeli touchpad nie działa także poza grami, trzeba sprawdzić połączenie taśmy, stan płytki, kontroler wejścia i ewentualne uszkodzenia powstałe po zalaniu lub nacisku obudowy. Wbudowana płytka dotykowa może mieć usterkę przerywaną, która ujawnia się dopiero po nagrzaniu laptopa albo poruszeniu obudową. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z urządzeniami wejściowymi oraz działaniem sterowników.