trojan bankowy

Trojan bankowy to złośliwe oprogramowanie przechwytujące dane logowania do bankowości elektronicznej.

Jak działa trojan bankowy

Trojan bankowy to rodzaj złośliwego oprogramowania, którego celem jest przejęcie kontroli nad informacjami używanymi podczas korzystania z bankowości elektronicznej. Po uruchomieniu na komputerze może obserwować procesy systemowe, przechwytywać dane wpisywane w przeglądarce, odczytywać zawartość formularzy albo modyfikować wyświetlaną stronę internetową. Taki program często działa w tle i nie musi powodować natychmiastowych objawów, takich jak spowolnienie systemu lub pojawienie się komunikatu ostrzegawczego.

Trojan bankowy może zostać dostarczony jako załącznik wiadomości e-mail, plik pobrany z niepewnego serwisu, fałszywa aktualizacja przeglądarki, aktywator programu albo dokument zawierający złośliwe makra lub odsyłacz. Po instalacji może próbować uzyskać uprawnienia umożliwiające uruchamianie wraz z systemem, monitorowanie aplikacji i utrzymywanie dostępu po ponownym uruchomieniu komputera. Samo określenie „trojan” oznacza sposób dystrybucji: program udaje użyteczny lub bezpieczny plik, choć wykonuje działania niezgodne z deklarowanym przeznaczeniem.

Przechwytywanie danych i manipulowanie transakcją

Najprostszą techniką stosowaną przez trojany bankowe jest rejestrowanie znaków wprowadzanych z klawiatury, czyli keylogging. Złośliwy program może również wykonywać zrzuty ekranu, odczytywać dane z pamięci procesu przeglądarki lub przechwytywać zawartość schowka, do którego użytkownik kopiuje numer rachunku. W niektórych przypadkach analizuje adres otwieranej strony i aktywuje dodatkowe funkcje dopiero po wykryciu domeny banku albo serwisu płatniczego.

Bardziej zaawansowane trojany wykorzystują technikę określaną jako web inject. Polega ona na wstawianiu dodatkowych pól lub komunikatów do strony wyświetlanej użytkownikowi, mimo że bank nie umieścił ich w swoim serwisie. Program może na przykład poprosić o podanie dodatkowego kodu, numeru karty lub danych autoryzacyjnych. Innym zagrożeniem jest zmiana numeru rachunku odbiorcy podczas przelewu. Użytkownik widzi na ekranie zmodyfikowaną informację albo błędne potwierdzenie, a dane wysłane do banku mogą różnić się od tych, które zamierzał wprowadzić.

Objawy, diagnostyka i usuwanie zagrożenia

Obecność trojana bankowego nie zawsze jest widoczna, dlatego pojedynczy objaw nie wystarcza do potwierdzenia infekcji. Sygnałami ostrzegawczymi mogą być nieoczekiwane dodatki na stronie logowania, żądanie nietypowych danych, przekierowania na inne adresy, samoczynne otwieranie kart, zmienione ustawienia przeglądarki, nieznane procesy uruchamiane razem z systemem oraz alerty programu antywirusowego. Ważne są także zdarzenia po stronie rachunku: nieznane odbiorcy, przelewy o zmienionej kwocie lub powiadomienia o logowaniu z nieznanego urządzenia.

W razie podejrzenia infekcji należy przerwać korzystanie z bankowości na tym komputerze i nie wpisywać kolejnych danych uwierzytelniających. Skanowanie powinno obejmować cały system, a nie tylko ostatnio pobrane pliki. Przy uporczywej infekcji przydatne może być uruchomienie skanera z zaufanego nośnika ratunkowego lub sprawdzenie systemu poza aktywną instalacją. Po oczyszczeniu urządzenia hasła należy zmienić z innego, zaufanego urządzenia, a z bankiem skontaktować się przez oficjalny numer. Trzeba również zweryfikować aktywne sesje, urządzenia zaufane, metody autoryzacji i historię operacji. Nie wolno traktować samej reinstalacji przeglądarki jako pewnego usunięcia problemu, ponieważ złośliwy program może znajdować się w systemie operacyjnym.

Bezpieczne korzystanie z laptopa i komputera

Ograniczenie ryzyka wymaga regularnego instalowania aktualizacji systemu, przeglądarki i używanych programów oraz korzystania z ochrony antywirusowej z aktualnymi bazami i mechanizmami analizy behawioralnej. Nie należy uruchamiać załączników ani instalatorów pochodzących z nieoczekiwanych wiadomości. Adres banku warto wpisywać ręcznie lub otwierać z własnej, zweryfikowanej zakładki, a przed zatwierdzeniem przelewu trzeba porównać numer rachunku i kwotę zarówno w serwisie bankowym, jak i w komunikacie autoryzacyjnym. Kłódka HTTPS potwierdza szyfrowanie połączenia z daną stroną, ale sama nie dowodzi, że komputer nie jest zainfekowany.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, w tym diagnostyką objawów mogących wskazywać na złośliwe oprogramowanie. Serwisowa kontrola może obejmować analizę uruchamianych procesów, wpisów autostartu, rozszerzeń przeglądarki, zadań zaplanowanych i komunikatów ochrony systemu. W przypadku potwierdzenia infekcji zakres prac powinien zostać dobrany do stanu urządzenia: od usunięcia konkretnego pliku i przywrócenia prawidłowych ustawień po zabezpieczenie potrzebnych danych oraz ponowną instalację systemu. Dane logowania do banku należy przekazywać wyłącznie bezpośrednio w banku, nigdy osobie wykonującej diagnostykę komputera.