UEFI aktywuje Wake-on-LAN

UEFI aktywujące Wake-on-LAN to konfiguracja firmware umożliwiająca zdalne wybudzenie komputera poprzez sygnał sieciowy.

Rola UEFI w mechanizmie Wake-on-LAN

Wake-on-LAN (WoL) pozwala uruchomić albo wybudzić komputer po odebraniu odpowiednio rozpoznanego sygnału przez kartę sieciową. UEFI, czyli firmware płyty głównej uruchamiany przed systemem operacyjnym, nie wysyła tego sygnału. Określa natomiast, czy kontroler sieciowy może pozostać aktywny w stanie uśpienia lub po wyłączeniu komputera oraz czy odebranie zdarzenia sieciowego ma przekazać żądanie do układu zarządzania energią.

W menu UEFI funkcja może występować pod nazwami Wake on LAN, Power On By PCI-E, PCIe Device Power On, Resume By LAN, PME Event Wake Up albo podobnymi. Nazewnictwo zależy od producenta płyty głównej, laptopa i wersji firmware. Włączenie samego ustawienia nie gwarantuje działania, ponieważ wymagane jest również podtrzymanie zasilania części karty sieciowej, prawidłowa konfiguracja systemu oraz połączenie z siecią przewodową obsługującą ten mechanizm.

Jak karta sieciowa rozpoznaje pakiet wybudzający

Najczęściej stosowany mechanizm wykorzystuje tak zwany magic packet. Jest to ramka lub pakiet zawierający sześć bajtów o wartości FF, po których następuje szesnaście kolejnych powtórzeń adresu MAC docelowej karty sieciowej. Adres MAC jest sprzętowym identyfikatorem interfejsu Ethernet, zapisanym w postaci sześciu bajtów, na przykład 01:23:45:67:89:AB. Karta sieciowa może analizować odbierany ruch nawet wtedy, gdy główny procesor i system operacyjny nie pracują.

Magic packet bywa przesyłany jako dane protokołu UDP, często z użyciem portu 7 albo 9, ale numer portu nie jest elementem samego wzorca WoL i może zależeć od konfiguracji narzędzia oraz sieci. W obrębie tej samej sieci lokalnej pakiet jest zwykle kierowany na adres rozgłoszeniowy, aby dotarł do interfejsu, którego adres IP nie jest już aktywnie obsługiwany przez wyłączony system. Samo odebranie dowolnego ruchu sieciowego nie powinno powodować uruchomienia komputera; karta sprawdza charakterystyczną sekwencję oraz zgodność adresu MAC.

Zależność między stanem zasilania a ustawieniami systemu

Skuteczność WoL zależy od tego, z jakiego stanu komputer ma zostać wybudzony. W stanie uśpienia część elektroniki pozostaje zasilana, dlatego wybudzenie jest zwykle prostsze. W hibernacji i po pełnym zamknięciu systemu dostępność funkcji zależy od płyty głównej, kontrolera sieciowego, ustawień UEFI oraz sposobu odcięcia zasilania. Niektóre urządzenia obsługują wybudzanie z poziomu S5, czyli pozornego wyłączenia systemu przy zachowaniu zasilania wybranych obwodów, a inne ograniczają WoL do stanów uśpienia.

W UEFI ustawienia ErP, Deep Sleep, EuP lub podobne mogą redukować pobór energii w stanie wyłączenia przez odłączenie zasilania od urządzeń peryferyjnych. Jeżeli taki tryb wyłącza zasilanie karty Ethernet, WoL nie zadziała po zamknięciu komputera, nawet gdy opcja Wake on LAN jest włączona. W systemie operacyjnym trzeba dodatkowo sprawdzić właściwości karty sieciowej: sterownik powinien zezwalać na wybudzanie komputera, a opcja reagowania na magic packet musi być aktywna. W systemie Windows ustawienia te są dostępne we właściwościach urządzenia w Menedżerze urządzeń, natomiast dokładne nazwy zależą od sterownika.

Sprawdzanie konfiguracji i przyczyn braku wybudzania

Diagnostykę należy rozpocząć od ustalenia, czy komputer jest połączony przewodem Ethernet, czy przez Wi-Fi. Wake-on-LAN dla sieci bezprzewodowej wymaga osobnej funkcji określanej jako Wake on Wireless LAN lub WoWLAN i nie wynika automatycznie z ustawienia WoL dla portu Ethernet. Następnie warto odczytać aktualny adres MAC właściwego interfejsu, sprawdzić, czy kontrolki portu sieciowego pozostają aktywne po uśpieniu lub wyłączeniu, oraz potwierdzić, że pakiet jest wysyłany do odpowiedniej sieci lokalnej.

Jeżeli wybudzenie działa po uśpieniu, ale nie po zamknięciu systemu, wskazuje to na różnicę w obsłudze stanów zasilania, ustawienie ErP albo ograniczenie firmware. Jeżeli nie działa w żadnym stanie, przyczyną może być wyłączona opcja w UEFI, sterownik bez obsługi wybudzania, nieprawidłowy adres MAC, filtracja ruchu przez przełącznik lub router albo brak zasilania interfejsu. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów, w tym diagnostyką ustawień firmware, kart sieciowych i problemów z uruchamianiem funkcji Wake-on-LAN.