UEFI wymusza boot z PXE

UEFI wymuszające boot z PXE to konfiguracja priorytetyzująca rozruch sieciowy nad wszystkimi innymi dostępnymi opcjami.

Jak UEFI wybiera rozruch sieciowy PXE

UEFI wymuszające boot z PXE oznacza, że oprogramowanie układowe komputera traktuje uruchomienie przez kartę sieciową jako pierwszy albo jedyny dostępny sposób startu. PXE, czyli Preboot Execution Environment, pozwala uruchomić środowisko rozruchowe zapisane na serwerze w sieci lokalnej, zanim zostanie uruchomiony system operacyjny z dysku SSD, dysku twardego lub pamięci USB. Sam mechanizm nie jest systemem operacyjnym. UEFI pobiera przez sieć informacje potrzebne do znalezienia pliku startowego, a następnie przekazuje sterowanie pobranemu programowi.

Typowy przebieg PXE wykorzystuje DHCP do uzyskania adresu IP oraz informacji o serwerze rozruchowym. Komputer może otrzymać między innymi adres serwera TFTP i nazwę pliku startowego. TFTP, czyli Trivial File Transfer Protocol, służy wtedy do pobrania programu uruchamianego przez firmware. W niektórych konfiguracjach używany jest również mechanizm proxyDHCP, który przekazuje dodatkowe dane PXE bez zastępowania podstawowego serwera DHCP. Jeżeli sieć nie dostarczy wymaganej odpowiedzi, UEFI może wyświetlić komunikat o nieudanym rozruchu sieciowym albo wielokrotnie ponawiać próbę.

Dlaczego komputer pomija dysk i pamięć USB

Najczęstszą przyczyną jest kolejność urządzeń startowych zapisana w ustawieniach UEFI. Pozycja opisana jako Network Boot, PXE IPv4, PXE IPv6, Onboard LAN lub podobnie może znajdować się przed wpisem Windows Boot Manager, lokalnym dyskiem albo USB. Jeżeli ustawienie jest wymuszone, komputer próbuje rozpocząć start przez sieć nawet wtedy, gdy na karcie sieciowej nie ma połączenia z serwerem PXE. W efekcie po każdym włączeniu pojawia się ekran oczekiwania na DHCP, komunikat o braku pliku startowego albo powrót do menu firmware.

Inną możliwością jest brak prawidłowego wpisu rozruchowego na dysku. W komputerach uruchamianych w trybie UEFI system Windows zwykle korzysta z pozycji Windows Boot Manager zapisanej w pamięci NVRAM firmware. Jeżeli wpis został usunięty, dysk nie jest wykrywany albo partycja EFI zawierająca pliki startowe jest niedostępna, UEFI może przejść do następnej pozycji, czyli rozruchu sieciowego. Podobny efekt występuje po wymianie dysku, zmianie trybu UEFI na Legacy albo przy błędach połączenia z dyskiem NVMe lub SATA.

Rozróżnienie problemu sieciowego od awarii dysku

Diagnostykę należy rozpocząć od wejścia do ustawień UEFI i sprawdzenia, czy komputer wykrywa lokalny nośnik oraz czy na liście opcji znajduje się prawidłowy wpis systemowy. Jeżeli dysk jest widoczny, a Windows Boot Manager znajduje się niżej niż PXE, można zmienić kolejność rozruchu i wyłączyć Network Boot, PXE Boot lub funkcję rozruchu z karty sieciowej. Nazwy zależą od producenta płyty głównej, laptopa i wersji firmware. Po zapisaniu ustawień warto sprawdzić, czy komputer uruchamia się bez podłączonego kabla Ethernet, ponieważ odłączenie sieci może tylko ukryć problem, a nie usuwa przyczyny zapisanej w UEFI.

Jeżeli dysk nie jest wykrywany, samo wyłączenie PXE nie rozwiąże problemu. Należy sprawdzić osadzenie nośnika, przewód SATA i zasilanie w komputerze stacjonarnym, a w laptopie zgodność oraz połączenie dysku M.2. Gdy nośnik jest wykrywany, ale nie ma wpisu Windows Boot Manager, potrzebna może być odbudowa plików rozruchowych z użyciem nośnika instalacyjnego systemu uruchomionego w trybie UEFI. Nie należy bez potrzeby przełączać trybu UEFI na Legacy, ponieważ taka zmiana może spowodować niezgodność z układem partycji GPT i istniejącymi wpisami rozruchowymi.

Serwisowanie ustawień startowych w sprzęcie użytkowym

Przyczynę wymuszania PXE można ustalić przez porównanie ustawień kolejności bootowania, obecności lokalnego nośnika, wpisów UEFI oraz komunikatów wyświetlanych podczas próby pobrania adresu sieciowego. W przypadku komputerów używanych w domu lub biurze trzeba również uwzględnić rozładowaną baterię podtrzymującą ustawienia firmware, reset konfiguracji po aktualizacji UEFI oraz przypadkowe przywrócenie ustawień domyślnych. Aktualizacja firmware nie powinna być wykonywana tylko dlatego, że komputer przechodzi do PXE, jeśli wcześniej nie zostanie wykluczona zmiana kolejności bootowania lub problem z dyskiem.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, w tym sprawdzaniem konfiguracji UEFI, wykrywaniem nośników oraz przywracaniem prawidłowego rozruchu systemu. W razie potrzeby rozdziela się problem konfiguracji sieciowej PXE od problemu z lokalnym dyskiem, plikami rozruchowymi albo sprzętem odpowiedzialnym za komunikację z nośnikiem. Takie rozpoznanie ogranicza ryzyko przypadkowego usunięcia danych lub zmiany ustawień, które są potrzebne do prawidłowego uruchamiania systemu.