Uprawnienia do kolumn

Uprawnienia do kolumn pozwalają ograniczyć dostęp do wybranych pól tabeli bez blokowania pozostałych.

Na czym polegają uprawnienia do kolumn

Uprawnienia do kolumn są mechanizmem kontroli dostępu w relacyjnej bazie danych. Pozwalają określić, do których pól tabeli użytkownik, grupa albo konto aplikacji może uzyskać dostęp, niezależnie od uprawnień dotyczących pozostałych kolumn. Przykładowo konto może otrzymać możliwość odczytu identyfikatora, daty utworzenia i statusu rekordu, ale nie mieć prawa odczytywania kolumn zawierających wynagrodzenie, token techniczny albo inne informacje przeznaczone wyłącznie dla określonej roli.

Zakres uprawnień może obejmować odczyt danych, ich zmianę, dodawanie wartości albo usuwanie wartości w konkretnym polu. W praktyce trzeba rozróżnić operację na kolumnie od operacji na całym wierszu. Samo zezwolenie na odczyt wybranej kolumny nie oznacza automatycznie prawa do odczytu wszystkich rekordów w tabeli, ponieważ dodatkowe ograniczenia mogą wynikać z uprawnień do tabeli, widoku, schematu lub całej bazy danych. Dokładne nazwy poleceń i sposób dziedziczenia uprawnień zależą od używanego silnika bazodanowego.

Odczyt i modyfikowanie wybranych pól

Najczęściej stosowanym przypadkiem jest ograniczenie odczytu do określonego zestawu kolumn. Aplikacja może pobierać na przykład numer zlecenia, jego status i datę przyjęcia, lecz nie otrzymywać dostępu do pola zawierającego wewnętrzne notatki. Takie ograniczenie działa tylko wtedy, gdy użytkownik lub konto aplikacji rzeczywiście nie ma innej drogi do tych danych. Należy sprawdzić uprawnienia bezpośrednie, uprawnienia odziedziczone przez grupy oraz dostęp przyznany przez widoki, procedury i funkcje.

Oddzielnie można kontrolować modyfikowanie poszczególnych kolumn. Konto może mieć prawo zmiany adresu dostawy, ale nie numeru klienta, daty utworzenia rekordu ani pola wskazującego osobę zatwierdzającą operację. Przy zapisie silnik sprawdza zarówno uprawnienie do wykonania danej operacji, jak i zgodność wartości z typem danych, ograniczeniami tabeli oraz regułami integralności. Uprawnienie do zmiany kolumny nie pozwala więc ominąć klucza obcego, ograniczenia unikalności, wartości wymaganej albo ograniczenia sprawdzającego, jeżeli takie reguły obowiązują w tabeli.

Widoki, role i rzeczywista skuteczność kontroli

Uprawnienia do kolumn często łączy się z rolami, czyli nazwanymi zestawami praw przypisywanymi wielu kontom. Zamiast konfigurować dostęp osobno dla każdego użytkownika, administrator może utworzyć rolę odpowiadającą konkretnym obowiązkom i nadać jej tylko wymagane uprawnienia. Zmiana członkostwa w roli wpływa wtedy na wszystkie konta, które z niej korzystają. Przy projektowaniu należy stosować zasadę najmniejszych uprawnień: konto powinno otrzymać tylko te prawa, które są niezbędne do wykonania określonych operacji.

Bezpieczną warstwą pośrednią może być widok udostępniający wyłącznie wybrane kolumny albo przekształcający ich wartości. Użytkownik aplikacji pracuje wtedy z ograniczonym zestawem danych, a tabela źródłowa pozostaje niewidoczna dla tej roli. Widok nie zawsze zastępuje jednak kontrolę uprawnień na poziomie kolumn. Trzeba uwzględnić możliwość wykonywania zapytań pośrednich, dostęp do obiektów zależnych, funkcje uruchamiane z prawami właściciela oraz mechanizmy filtrowania wierszy. Po każdej zmianie konfiguracji warto wykonać test z kontem o dokładnie takich samych rolach jak konto produkcyjne i sprawdzić zarówno zapytania dozwolone, jak i odrzucane.

Diagnostyka konfiguracji dostępu w komputerze i bazie danych

Problemy z uprawnieniami do kolumn mogą objawiać się błędem autoryzacji, pustym wynikiem, brakiem możliwości zapisania wartości albo niepełnym działaniem aplikacji. Sama treść komunikatu nie zawsze wskazuje właściwą przyczynę, dlatego diagnostykę należy rozpocząć od ustalenia używanego konta, roli, schematu i dokładnej operacji, która została odrzucona. Następnie trzeba porównać wymagany zakres dostępu z faktycznie przyznanymi prawami oraz sprawdzić, czy aplikacja nie korzysta z innego środowiska, połączenia lub konta niż zakładano.

Podczas serwisowania komputera przeznaczonego do pracy z bazą danych można również sprawdzić konfigurację klienta, sterownika, połączenia sieciowego i lokalnych plików konfiguracyjnych. Błąd zgłaszany przez program może wynikać z nieaktualnego sterownika, błędnego użytkownika zapisanego w konfiguracji albo połączenia z inną bazą niż testowana. Diagnostyka powinna obejmować kopię konfiguracji, bezpieczne potwierdzenie parametrów połączenia oraz próbę wykonania minimalnego zapytania na koncie o ograniczonych prawach. Przy zmianach uprawnień należy zachować historię konfiguracji i odnotować, które konto, rola lub obiekt otrzymały dostęp.