Wielkie litery

Wielkie litery to styl zapisu tekstu z użyciem wyłącznie znaków wersalikowych.

Wersaliki w edytorach i arkuszach

Zapis wersalikowy można uzyskać na dwa sposoby, które dają zupełnie różny efekt w pliku. Pierwszy to faktyczna zmiana znaków: w Wordzie kombinacja Shift + F3 przełącza zaznaczony fragment kolejno na małe litery, WIELKIE LITERY i Wielkie Na Początku Wyrazów, a w Excelu robią to funkcje LITERY.WIELKIE, LITERY.MAŁE i Z.WIELKIEJ.LITERY, odpowiadające angielskim UPPER, LOWER i PROPER. Drugi to formatowanie: atrybut Wszystkie wersaliki w oknie czcionki albo reguła CSS text-transform: uppercase zmienia jedynie sposób wyświetlania, a w dokumencie i w kodzie źródłowym pozostaje oryginalna pisownia.

Rozróżnienie ma praktyczne skutki. Tekst sformatowany wersalikami po skopiowaniu do notatnika wraca do pierwotnej postaci, a wyszukiwanie i sortowanie działa na literach rzeczywiście zapisanych w pliku, nie na tych widocznych na ekranie.

Wielkość liter w wyszukiwaniu i adresach

W SQL Server o rozróżnianiu wielkości decyduje sortowanie kolumny: nazwy zawierające skrót CI oznaczają collation nierozróżniające wielkości liter, wersje z CS traktują KOWALSKI i Kowalski jako dwie różne wartości, co potrafi rozbić klucz obcy przy migracji bazy między serwerami o innych ustawieniach. Podobna różnica dzieli systemy plików: Windows nie rozróżnia wielkości liter w nazwach, więc plik Logo.PNG i logo.png to ten sam zasób, natomiast serwer WWW na Linuksie zwróci błąd 404, gdy w kodzie strony wpiszemy nazwę inaczej niż na dysku. To najczęstsza przyczyna znikających obrazków po wgraniu witryny na hosting.

Polskie znaki dodają własne komplikacje, bo wersalik litery ł to Ł, a nie L, i nie każde narzędzie do transliteracji obsługuje to poprawnie.

Czytelność i filtry poczty

Dłuższy blok pisany wersalikami czyta się wolniej, ponieważ wszystkie litery mają zbliżoną wysokość i zanika charakterystyczny zarys wyrazu, po którym oko rozpoznaje słowo bez literowania. W korespondencji odbierany jest jako podniesiony głos. W mailingu doszedł jeszcze jeden problem: temat zapisany w całości wersalikami, zwłaszcza z wykrzyknikami, podnosi punktację w filtrach treści i zwiększa szansę, że wiadomość trafi do folderu ze spamem, zanim ktokolwiek ją zobaczy. Czytniki ekranowe bywają dodatkowo skonfigurowane tak, by ciąg wielkich liter literować znak po znaku, przez co skrót brzmi jak losowy alfabet.

Gdy komputer sam pisze wersalikami

Jeśli tekst wychodzi wielkimi literami mimo wyłączonego Caps Locka, przyczyn zwykle jest kilka. Zwarty lub zapadnięty klawisz Shift po zalaniu klawiatury trzyma modyfikator wciśnięty na stałe; włączona funkcja Klawisze trwałe, uruchamiana pięciokrotnym naciśnięciem Shift, daje ten sam efekt programowo; zdarza się też uszkodzenie ścieżki w matrycy klawiatury. Rozróżnienie zajmuje chwilę: klawiatura ekranowa uruchamiana poleceniem osk.exe pokazuje na żywo, który modyfikator system widzi jako wciśnięty. Jeżeli winna jest mechanika, wymieniamy klawiaturę na sprawną, a laptop odbieramy spod wskazanego adresu w Warszawie i odwozimy po naprawie własnym samochodem.