Współdzielenie plików działa tylko przez IP

Współdzielenie plików działające tylko przez IP wskazuje na problem z rozpoznawaniem nazw DNS lub NetBIOS w sieci lokalnej.

Dlaczego udział sieciowy otwiera się po adresie IP

Objaw „współdzielenie plików działa tylko przez IP” oznacza, że komputer może połączyć się z drugim urządzeniem po jego adresie, ale nie potrafi poprawnie zamienić nazwy urządzenia na adres sieciowy. Przykładowo ścieżka UNC \\192.168.1.25\Dane działa, natomiast \\BIURO-PC\Dane kończy się komunikatem o niedostępnej ścieżce, nieznalezionym urządzeniu albo przekroczeniu czasu oczekiwania. Sam udział SMB może być wtedy uruchomiony prawidłowo, a problem dotyczy warstwy rozpoznawania nazw.

W typowej sieci lokalnej nazwa komputera może być rozwiązywana przez DNS, lokalny mechanizm multicast DNS lub starszy NetBIOS Name Service. W środowisku Windows znaczenie może mieć również LLMNR, czyli Link-Local Multicast Name Resolution. Mechanizmy te nie są równoważne i mogą zależeć od konfiguracji karty sieciowej, profilu sieciowego, routera, serwera DHCP, zapory oraz ustawień systemu. Jeżeli żaden z dostępnych mechanizmów nie zwróci adresu dla nazwy urządzenia, połączenie po nazwie nie zostanie nawiązane, mimo że połączenie po IP pozostanie możliwe.

DNS, NetBIOS i nazwa komputera w sieci lokalnej

DNS odpowiada za tłumaczenie nazw domenowych i lokalnych nazw hostów na adresy IP. W małej sieci domowej wpisy DNS mogą być tworzone przez router na podstawie dzierżaw DHCP, ale nie jest to gwarantowane. Komputer może otrzymać adres IP z DHCP, a jego nazwa nie musi zostać zarejestrowana w lokalnej strefie DNS. W takiej sytuacji polecenie nslookup BIURO-PC może nie znaleźć hosta, choć urządzenie odpowiada na adresie wyświetlonym w konfiguracji sieci.

NetBIOS over TCP/IP wykorzystuje między innymi port UDP 137 do usługi NetBIOS Name Service. Jeżeli obsługa NetBIOS jest wyłączona, zapora blokuje odpowiedni ruch albo urządzenia znajdują się w różnych podsieciach, nazwa komputera może nie być widoczna tą metodą. W systemie Windows ustawienie NetBIOS znajduje się we właściwościach protokołu IPv4, w zaawansowanych ustawieniach WINS. Polecenie nbtstat -a BIURO-PC pozwala sprawdzić, czy nazwa NetBIOS jest osiągalna, natomiast nbtstat -n pokazuje lokalne nazwy zarejestrowane przez komputer.

Widoczność komputera w sekcji „Sieć” Eksploratora plików nie jest tym samym co możliwość rozwiązania jego nazwy. Funkcja wykrywania sieci korzysta z dodatkowych usług ogłaszania i przeglądania urządzeń. Jej wyłączenie może ukryć komputer na liście, ale nie zawsze uniemożliwia otwarcie udziału po wpisaniu poprawnej nazwy UNC. Z kolei włączenie wykrywania sieci nie naprawi błędnej konfiguracji DNS ani konfliktu nazw komputerów.

Postępowanie przy rozbieżności między nazwą a adresem

Diagnostykę należy rozpocząć od ustalenia, czy oba urządzenia znajdują się w tej samej sieci logicznej i czy korzystają z aktualnych adresów. Na komputerze udostępniającym pliki można sprawdzić nazwę urządzenia poleceniem hostname, a konfigurację adresową poleceniem ipconfig /all. Na komputerze klienckim warto wykonać ping BIURO-PC oraz nslookup BIURO-PC. Wynik ping nie zawsze jest rozstrzygający, ponieważ zapora może blokować echo ICMP, ale rozbieżność między adresem używanym w udziale a adresem zwróconym dla nazwy wskazuje na problem z rozwiązywaniem nazw lub nieaktualny wpis.

Jeżeli komputer zmienił adres po odnowieniu dzierżawy DHCP, zapisany skrót albo mapowanie dysku może kierować do nieaktualnego hosta. Pomocne bywa wyczyszczenie lokalnej pamięci podręcznej DNS poleceniem ipconfig /flushdns, a następnie ponowne sprawdzenie nazwy. Gdy lokalny DNS nie zawiera wpisu, można użyć poprawnej konfiguracji DNS routera albo kontrolowanego wpisu w pliku hosts. Taki wpis wymaga aktualizacji po zmianie adresu i nie rozwiązuje problemu automatycznej rejestracji urządzeń.

Należy także sprawdzić, czy nazwa komputera jest unikalna, profil sieci został ustawiony zgodnie z charakterem sieci, a zapora zezwala na reguły „Udostępnianie plików i drukarek” oraz wymagane składniki wykrywania sieci. W przypadku udziałów SMB znaczenie ma również poprawna nazwa udziału, uprawnienia udostępniania i uprawnienia systemu plików NTFS. Sam fakt, że ścieżka po IP działa, nie potwierdza poprawności logowania po nazwie. Przy połączeniu nazwanym system może używać innego mechanizmu identyfikacji serwera niż przy połączeniu do adresu IP, dlatego warto rozdzielić test rozpoznawania nazwy od testu uprawnień.

Znaczenie problemu dla serwisowania komputera

Jeżeli połączenie po IP działa, a po nazwie nie, pierwszeństwo ma kontrola konfiguracji sieci, nazwy hosta, DNS, NetBIOS oraz reguł zapory. Jeżeli nie działa również połączenie po IP, przyczyna może leżeć w usłudze SMB, udostępnieniu konkretnego katalogu, połączeniu sieciowym, izolacji klientów Wi-Fi albo uprawnieniach konta. Warto zanotować pełny komunikat systemu, używaną ścieżkę UNC, adres IP, nazwę komputera i wyniki poleceń diagnostycznych, ponieważ pozwala to odróżnić błąd rozpoznawania nazwy od błędu dostępu do udziału.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje naprawę laptopów i komputerów PC, w tym diagnostykę problemów z konfiguracją sieciową, udostępnianiem plików oraz podzespołami odpowiedzialnymi za komunikację. Podczas sprawdzania analizuje się między innymi działanie karty sieciowej, ustawienia TCP/IP, sposób uzyskiwania adresu z DHCP, rozwiązywanie nazw i dostęp do udziałów SMB, bez utożsamiania problemu z samym adresem IP.