Boot Configuration Data

Boot Configuration Data to baza danych przechowująca parametry rozruchu systemu Windows (kolejność systemów operacyjnych, opcje startu) — jej uszkodzenie uniemożliwia prawidłowe uruchomienie komputera.

Boot Configuration Data — czym jest i za co odpowiada

Boot Configuration Data, skrótowo BCD, to zestaw informacji wykorzystywanych przez środowisko rozruchowe systemu Windows. Dane te opisują, w jaki sposób komputer ma przejść od uruchomienia firmware’u do załadowania właściwego systemu operacyjnego. W konfiguracji mogą znajdować się między innymi identyfikatory dostępnych instalacji Windows, wskazanie partycji rozruchowej, położenie plików systemowych, parametry trybu awaryjnego oraz dodatkowe opcje diagnostyczne.

BCD nie jest zwykłym dokumentem tekstowym przeznaczonym do ręcznej edycji. Informacje są przechowywane w uporządkowanej bazie, z której korzysta Windows Boot Manager. Na jej podstawie ustalane jest, czy ma zostać uruchomiony jeden system, czy ma zostać wyświetlone menu wyboru, a także jakie parametry należy przekazać podczas startu. W środowiskach z kilkoma instalacjami systemu poprawna zawartość BCD ma szczególne znaczenie, ponieważ błędny wpis może kierować proces rozruchu do nieistniejącej partycji albo nieprawidłowego pliku.

Do problemów z BCD może dojść po nieudanej aktualizacji, zmianie układu partycji, klonowaniu dysku, odłączaniu nośnika zawierającego pliki rozruchowe lub nagłym przerwaniu pracy komputera. Sama obecność komunikatu dotyczącego BCD nie przesądza jeszcze o uszkodzeniu dysku. Przyczyną może być również utrata litery partycji w środowisku naprawczym, zmiana trybu uruchamiania z UEFI na Legacy albo odwrotnie, a także uszkodzenie systemu plików.

Rola BCD w procesie uruchamiania systemu

Proces startowy można uprościć do kilku powiązanych etapów. Po włączeniu komputera firmware wyszukuje urządzenie rozruchowe, następnie uruchamiany jest menedżer startu Windows. Menedżer odczytuje bazę BCD i na jej podstawie wybiera odpowiedni wpis. Kolejny etap polega na przekazaniu sterowania modułowi odpowiedzialnemu za załadowanie jądra systemu, sterowników oraz usług wymaganych do rozpoczęcia pracy.

BCD pełni więc funkcję pośrednika między mechanizmem uruchamiania komputera a konkretną instalacją Windows. Nie zawiera całego systemu ani osobistych plików użytkownika, ale wskazuje elementy, które muszą zostać odnalezione, aby start mógł być kontynuowany. Z tego powodu nawet niewielka niespójność w konfiguracji może zatrzymać komputer przed pojawieniem się pulpitu.

W konfiguracji UEFI pliki startowe są zwykle powiązane z partycją systemową EFI, natomiast w starszym układzie BIOS sposób przechowywania i odczytywania danych rozruchowych wygląda inaczej. Znaczenie ma także schemat partycjonowania dysku oraz to, który nośnik został ustawiony jako pierwszy w kolejności startowej. Przy analizie problemu nie wystarcza zatem samo przepisanie pojedynczego polecenia naprawczego. Najpierw należy ustalić tryb uruchamiania, rozmieszczenie partycji i widoczność plików systemowych.

Do odczytu oraz odbudowy konfiguracji można wykorzystywać narzędzia dostępne w środowisku odzyskiwania Windows, między innymi Bootrec i Bcdboot. Ich działanie nie jest jednak identyczne. Jedno narzędzie może służyć do naprawy kodu startowego, inne do ponownego utworzenia plików rozruchowych na właściwej partycji. Niewłaściwe wskazanie woluminu może doprowadzić do utworzenia konfiguracji w złym miejscu, dlatego każdą operację powinno się poprzedzić rozpoznaniem układu dysku.

Typowe objawy i błędy związane z Boot Configuration Data

Najczęściej występuje zatrzymanie uruchamiania na ekranie z komunikatem informującym o braku lub uszkodzeniu konfiguracji rozruchu. Może pojawić się kod błędu, informacja o nieznalezieniu pliku BCD, komunikat o braku systemu operacyjnego albo automatyczne przejście do narzędzi naprawczych. Czasem system uruchamia się tylko po ręcznym wybraniu dysku w menu startowym, a czasem zniknięcie jednego wpisu powoduje brak możliwości wyboru drugiej instalacji Windows.

Jednym z częstych błędów diagnostycznych jest utożsamianie każdego problemu startowego z awarią samej bazy BCD. Podobne objawy mogą powodować: uszkodzony przewód lub złącze dysku, błędy systemu plików, problemy z nośnikiem SSD lub HDD, rozładowana bateria podtrzymująca ustawienia firmware’u, zmiana kolejności urządzeń startowych, nieprawidłowy tryb kontrolera dysku albo usunięcie partycji zawierającej dane rozruchowe.

Ryzykowne bywa również mechaniczne kopiowanie poleceń znalezionych w przypadkowych poradnikach. Przed odbudową BCD należy sprawdzić, pod jaką literą partycji system jest widoczny w środowisku odzyskiwania, ponieważ oznaczenia woluminów mogą różnić się od tych znanych z normalnie działającego Windows. Warto także zweryfikować, czy właściwa instalacja systemu została wykryta oraz czy pliki na partycji nie są zaszyfrowane lub niedostępne z powodu dodatkowego problemu.

Jeżeli po naprawie konfiguracji komputer nadal nie startuje, przyczyna może leżeć poza BCD. Potrzebne może być sprawdzenie integralności plików systemowych, analiza dzienników odzyskiwania, kontrola kondycji nośnika, odtworzenie partycji startowej albo przywrócenie ustawień uruchamiania zgodnych z wcześniejszym trybem pracy. W przypadku kilku systemów operacyjnych trzeba dodatkowo upewnić się, że wpisy wskazują właściwe katalogi i nie zostały przypadkowo usunięte podczas naprawy.

Kiedy warto zlecić diagnozę specjalistom - Boot Configuration Data

Do serwisu warto zgłosić komputer, gdy komunikaty dotyczące BCD powtarzają się po każdym uruchomieniu, system nie reaguje na standardowe opcje naprawy albo nie ma pewności, który dysk zawiera właściwą instalację Windows. Dotyczy to również sytuacji, w której przed awarią wykonywano klonowanie nośnika, zmianę partycji, reinstalację systemu lub aktualizację firmware’u. Samodzielne próby odbudowy konfiguracji mogą być niewystarczające, jeśli równocześnie występują błędy dysku albo problem z partycją EFI.

W Warszawie diagnostykę takich usterek można zlecić w serwisie laptopów i komputerów PC działającym pod nazwą Warszawskie Pogotowie Komputerowe 24/7. W przypadku laptopa przewidziana jest darmowa diagnoza LAPTOPA, dzięki której można oddzielić uszkodzenie konfiguracji rozruchowej od problemów z nośnikiem, systemem plików lub innym podzespołem.

Przed przekazaniem urządzenia warto poinformować o ostatnich zmianach: instalacji aktualizacji, podłączeniu dodatkowego dysku, zmianie ustawień firmware’u, próbie odzyskiwania systemu oraz występujących kodach błędów. Przydatne jest także wskazanie, czy na dysku znajdują się ważne dane i czy komputer wcześniej uruchamiał jeden, czy kilka systemów. Takie informacje ułatwiają dobranie bezpiecznej kolejności czynności i ograniczają ryzyko nadpisania istniejących wpisów lub utraty dostępu do danych.